Akşam Haberleri — 30 Ağustos 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün otuz Ağustos iki bin yirmi altı, Pazar. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD masasına geçiyoruz; gündemin ilk sırasında bugün acı bir haber var. Kuzey Kıbrıs'ın Girne kenti açıklarında, öğle saatlerinden hemen sonra Mersin'in Taşucu limanına doğru yola çıkan bir yolcu ve yük gemisi, kıyıdan yaklaşık 4 mil açıkta su almaya başladı ve kısa sürede yan yatarak battı. Gemide 259 yolcu ve 8 mürettebatla birlikte toplam 267 kişinin bulunduğu bildirildi; kaptanın, kıç taraftan gelen suyu fark ettikten sonra limana dönme girişimi sonuçsuz kaldı. Kuzey Kıbrıs sivil savunma ekiplerinin, sahil güvenlik botlarının, helikopterlerin ve bölgedeki özel teknelerin katıldığı arama kurtarma çalışmalarında ilk aşamada 160'a yakın kişi sudan çıkarıldı. Girne Belediye Başkanı Murat Şenkul, hem limanda hem de hastanelerde geniş çaplı hazırlık yapıldığını açıkladı; ilk belirlemelere göre 7 kişi hayatını kaybetti, kayıp yolcular için çalışmalar sürüyor. Gemide Türkiye ile Kuzey Kıbrıs arasında düzenli sefer yapan bir hat kullanılıyordu, bu nedenle yolcuların önemli bölümünü rutin seyahat eden vatandaşlar oluşturuyordu.

[SPIKER] Ukrayna cephesinde tablo yeniden ağırlaşıyor. Başkent Kiev'in kuzeyindeki Buça bölgesinde bir depoya düzenlenen saldırının ardından büyük bir patlama meydana geldi; Ukraynalı yetkililer ilk açıklamada 27 ölü ve 42 yaralı bildirmişti, Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy daha sonra can kaybının 38'e yükseldiğini duyurdu. Rusya Savunma Bakanlığı ise hedefin, insansız hava aracı üretiminde kullanılan malzemelerin bulunduğu bir mühimmat deposu olduğunu savundu. Patlamanın çevredeki altyapıya ciddi zarar vermesi üzerine bölgeden yaklaşık 400 kişi tahliye edildi. Moskova ayrıca, kış öncesinde Ukrayna'nın enerji altyapısına yönelik geniş çaplı bir saldırı dalgasına hazırlandığı mesajını verdi; Kiev tarafı son günlerde 800'e yakın insansız hava aracını düşürdüğünü açıkladı.

[SPIKER] Diplomasi kanalı ise beklenmedik biçimde yeniden aralanmış görünüyor. Amerikan haber sitesi Axios'un aktardığına göre, Central Intelligence Agency, yani Amerikan Merkezî İstihbarat Teşkilatı CIA'in Direktörü John Ratcliffe geçen hafta Moskova'ya gitti ve temaslarında Donald Trump, Vladimir Putin ve Zelenskiy arasında üçlü bir zirve önerisini masaya koydu. Aynı kaynaklara göre ziyaretin asıl amacı, üst düzey Rus istihbarat yetkililerinin Putin'i Amerikan arabuluculuğunda müzakere masasına dönmeye ikna edip edemeyeceğini ölçmekti. Ratcliffe'in, Rusya Federal Güvenlik Servisi FSB'nin başındaki Aleksandr Bortnikov'u bu süreçte yapıcı bir muhatap olarak tarif ettiği belirtiliyor. Trump ise Axios'a yaptığı değerlendirmede ziyaretin olağan bir istihbarat teması olduğunu, herhangi bir uyarı mesajı taşımadığını söyledi. Kiev cephesinden henüz bu öneriye dair resmî bir yanıt gelmedi.

[SPIKER] Ortadoğu'da ise ateşkesin geleceği tartışılıyor. Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov, anlaşmanın ikinci aşamasına ilişkin yol haritasına uyulmaması halinde ateşkesin sonlanabileceği uyarısında bulundu. Gazze'deki hükümetin medya ofisinin verilerine göre, Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes boyunca kaydedilen ihlallerin sayısı 4 bin 379'a ulaştı; bu süreçte 1.313 Filistinli hayatını kaybetti, 4.361 kişi yaralandı. Dün de işgal altındaki bölgede tarım arazisinde çalışan bir Filistinli çiftçinin öldürüldüğü bildirildi. İsrail'in Washington Büyükelçisi Mike Huckabee ise Batı Şeria'nın Kusra ve Calud köylerinde yaşanan arazi el koyma olaylarına ilişkin eleştirilere karşı ülkesinin tutumunu savundu.

[SPIKER] Kuzey Avrupa'dan sandık haberi geldi. İzlanda'da, Avrupa Birliği'ne üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılıp başlatılmayacağı referanduma götürüldü ve seçmenlerin %52,5'i hayır dedi. Sonuç, desteğin %51,3 düzeyinde göründüğü anket tablosunun tersine çıktı. Başkent Reykjavik'in kuzeyinde %57,5, güneyinde %54,5 oranında evet çıkarken, tarım ve balıkçılığın ağırlıklı olduğu Güney bölgesinde %60,5, Kuzeydoğu'da %61,2 ve Kuzeybatı'da %62,9 oranında hayır oyu kullanıldı; yani kırsal ve kıyı kesimler sonucu doğrudan belirledi. Başbakan Kristrún Frostadóttir, kendi hükümeti döneminde üyelik sürecinin bir daha gündeme gelmeyeceğini açıkladı ve sonucun ardından ülkeyi birlik olmaya çağırdı.

[SPIKER] Asya'da ise felaketin bilançosu her saat ağırlaşıyor. Nepal'in kuzeyindeki Rasuva bölgesinde 26 Ağustos'ta Bhote Koşi ve Trişuli nehirleri boyunca başlayan ve aşağı havzalara yayılan selde can kaybı 750'yi aştı, kayıp sayısı 3.000'e yaklaştı. Nepal'in ulusal afet yönetimi kurumunun verilerine göre kayıplar arasında 589 yabancı uyruklu bulunuyor; köprüler yıkıldı, yollar kullanılamaz hale geldi, bazı hidroelektrik santral tünellerinde işçilerin mahsur kaldığı bildirildi. Arama çalışmaları büyük ölçüde helikopterlerle sürdürülüyor. United States Geological Survey, yani Amerikan Jeoloji Kurumu, bölgede kaydedilen sarsıntının deprem değil buzul çökmesi kaynaklı olduğunu belirtti; uzmanlar felaketin buzul kopması ve ardından gelen çığla tetiklendiği görüşünde.

[SPIKER] Günü Amerika'dan gelen bir başarı haberiyle kapatalım. National Aeronautics and Space Administration, yani Amerikan Uzay Ajansı NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu, bugün Türkiye saatiyle 14.26'da Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nden SpaceX'in Falcon Heavy roketiyle uzaya gönderildi. Yaklaşık 8.227 kilogram ağırlığındaki gözlemevi, Dünya'dan yaklaşık 1 milyon mil uzaklıktaki L2 noktasına yöneldi; yolculuğun üç aydan uzun sürmesi bekleniyor. Roman, Hubble'a yakın görüntü çözünürlüğünü korurken en az 100 kat daha geniş bir görüş alanı sunacak, böylece gökyüzünün çok daha büyük bölümleri kısa sürede taranabilecek. Teleskobun öncelikli görevleri arasında karanlık enerjiyi araştırmak, ötegezegenleri saptamak ve galaksilerin büyük ölçekli yapısını incelemek bulunuyor. Fırlatma, planlanan takvimden yaklaşık 8 ay önce gerçekleşti.

[SPIKER] Barış, bu kadar farklı başlığı yan yana koyunca senin gözüne ilk ne çarpıyor?

[YORUMCU] Bugünün başlıklarını üst üste koyduğumda ortak payda şu Pınar: devletlerin müdahale kapasitesi ile karşı karşıya kaldıkları riskin hızı arasındaki makas açılıyor. Girne açıklarındaki batıkta da Nepal'deki selde de belirleyici olan tek şey müdahale süresi; deniz ve dağ gibi bambaşka iki coğrafyada aynı ders çıkıyor, erken uyarı ve tahliye altyapısı kurulmadığında bilanço saatler içinde katlanıyor. Ukrayna tarafında ise savaşın ve diplomasinin eş zamanlı yürüdüğünü görüyoruz; enerji altyapısına yönelik saldırı hazırlığı mesajıyla kış öncesi baskı kurulurken aynı hafta üçlü zirve önerisinin masaya gelmesi tesadüf değil, iki tarafın da masaya daha güçlü oturma arayışı bu. İzlanda referandumu buna başka bir açıdan bağlanıyor: küçük ve kaynak temelli ekonomilerde egemenlik ve balıkçılık gibi somut çıkarlar, üyeliğin vaat ettiği daha soyut kazanımlara üstün gelebiliyor; bu da Avrupa'da genişleme tartışmasının artık salt ekonomik gerekçelerle değil, kontrol ve kimlik başlıklarıyla yürüdüğünü gösteriyor. Roman teleskobunun fırlatılması ise günün bilançosunu dengeleyen taraf; kriz yönetiminden farklı olarak uzun vadeli bilim yatırımlarının sabır istediğini ve karşılığını yıllar içinde verdiğini hatırlatıyor.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka cephesinde de gün yoğun geçti, sırayla bakalım.

[SPIKER] Nvidia, temmuz ayında duyurduğu ve küçük ölçekli bulut sağlayıcılarına çip alımı için finansman sunan AI Compute Partnership, yani Yapay Zeka Hesaplama Ortaklığı programında bazı anlaşmaları durdurdu. The Wall Street Journal, yani Wall Street Gazetesi'nin haberine göre gerekçe, şirket içinden yükselen rekabet hukuku endişeleri ve programın müşteri seçimine getirdiği kısıtlamalara ortaklardan gelen itirazlar. Program açıklandığından bu yana 36 milyar dolarlık taahhüt toplamıştı; Nvidia ise girişimi tamamen askıya aldığı yönündeki iddiaları kabul etmiyor ve yapının ileride farklı bir biçimde yeniden kurgulanabileceğini belirtiyor.

[SPIKER] Sektörün en dikkat çekici ayrılıklarından biri de OpenAI ile kodlama aracı Cursor arasında yaşandı. OpenAI, SpaceX'in Cursor'ın geliştiricisi Anysphere'i 60 milyar dolara satın almasının ardından bu araca model sağlama anlaşmasını sonlandırdığını bildirdi; erişimin 12 Kasım'da tamamen kesilmesi bekleniyor. Şirket kararı, geçmişteki sözleşme ihlalleri gerekçesine dayandırıyor.

[SPIKER] Telif tarafında ise müzik sektöründen yeni bir dava geldi. Sony Music ve Warner Chappell Music, yapay zeka şirketi Anthropic aleyhine açtıkları davada, on binlerce telifli bestenin korsan platformlardan ve şarkı sözü sitelerinden alınarak Claude modellerinin eğitiminde kullanıldığını öne sürüyor. Kasıtlı ihlal iddiası nedeniyle talep edilen tazminatın milyar dolarlı rakamlara ulaşabileceği belirtiliyor; Anthropic'in savunması henüz netleşmiş değil.

[SPIKER] Washington'dan gelen düzenleme haberi de çip pazarını yakından ilgilendiriyor. ABD Ticaret Bakanlığı'na bağlı Bureau of Industry and Security, yani Sanayi ve Güvenlik Bürosu, Çinli yapay zeka şirketlerinin Tayland ve Singapur gibi üçüncü ülkelerdeki veri merkezleri üzerinden Amerikan yapımı grafik işlemcilere uzaktan erişmesini engelleyecek bir kural taslağı üzerinde çalışıyor. Taslağın eylül ayında ortaya çıkması bekleniyor. Çin cephesinden de aynı gün bir hamle geldi; Tencent'in Hunyuan ekibi, 770 milyar parametreli ve 1 milyon tokenlık bağlam penceresine sahip yeni modelini açık lisansla yayımladı.

[SPIKER] Türkiye'de ise gündem yapay zeka fabrikalarında. 18 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanan 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı kapsamında, enerjisi ve altyapısı önceden hazırlanmış yapay zeka büyüme bölgeleri kurulacak; küçük ve orta ölçekli işletmelerle araştırmacılara hızlı prototipleme imkânı sunulması hedefleniyor. Plan, 2030'a kadar veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapısı için en az 10 milyar dolar kaynağın seferber edilmesini ve en az 1 gigavat kurulu güce ulaşılmasını öngörüyor.

[SPIKER] Barış, bu tabloda senin dikkatini en çok ne çekti?

[YORUMCU] Bugünün başlıklarına tek tek bakınca dağınık duruyorlar ama hepsi aynı sorunun etrafında dönüyor: yapay zekânın ham maddesi kimin elinde ve hangi şartlarla paylaşılıyor. Nvidia'nın finansman programını yavaşlatması da, Washington'ın üçüncü ülkeler üzerinden çip erişimini kapatmaya çalışması da, hesaplama gücünün artık sıradan bir ticari üründen çok stratejik bir kaynak gibi yönetildiğini gösteriyor. Müzik şirketlerinin açtığı dava ise madalyonun öbür yüzü; modelleri eğiten verinin bedelini kimin ödeyeceği sorusu mahkeme salonlarında yanıt bulmaya başladı ve çıkacak kararlar bu sektörün maliyet yapısını kalıcı biçimde değiştirebilir. OpenAI ile Cursor örneğinde görüldüğü gibi, tek bir sağlayıcıya bağlı kalmanın riski de artık teknik değil, tamamen ticari bir mesele. Türkiye'nin eylem planını da bu çerçevede okumak gerekiyor; gigavat cinsinden enerji ve hazır altyapı vaadi, ülkenin bu yarışta seyirci değil ev sahibi olma iddiasını taşıyor, asıl kritik nokta ise takvimin ne kadar tutacağı.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında hafta, altındaki sert bir geri çekilmeyle kapandı.

[SPIKER] Gram altın cuma günkü satış dalgasının ardından 7 bin liranın altına indi. Şu an 6.907 lira seviyesinde işlem gören gram altındaki günlük kayıp %3,01 olarak kaydedildi. Ons tarafındaki düşüş daha da belirgin; uluslararası piyasada ons altın %3,18 gerileyerek 4.454 dolara indi, çeyrek altın da 11.268 liraya kadar çekildi.

[SPIKER] Bu düşüşün arkasında Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası Fed'in başkanı Kevin Warsh'ın açıklamaları var. Warsh, Jackson Hole'da düzenlenen ekonomi politikası sempozyumunda başkan sıfatıyla ilk kez kürsüye çıktı ve enflasyonun hâlâ yüksek olduğunu, fiyat istikrarını yeniden sağlamanın bankanın öncelikli gündemi olacağını vurguladı. Konuşmanın ardından ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi 6 baz puanın üzerinde yükselerek %4,298'e çıktı ve piyasalarda eylül ayında faiz artırımı ihtimali %57'ye tırmandı. Wall Street'te üç ana endeks de günü temkinli bir seyirle tamamladı.

[SPIKER] Borsa İstanbul cephesinde tablo daha olumluydu. BIST 100 endeksi haftayı %0,87 değer kazancıyla 14.641,56 puandan tamamladı. Endeks hafta boyunca en düşük 14.341,93, en yüksek ise 14.730,20 puanı gördü; cuma gününe ise satış baskısıyla, %0,22'lik bir düşüşle başlamıştı.

[SPIKER] Döviz tarafında dolar/TL haftayı 48,2297 seviyesinden kapattı. Dolar haftalık bazda %0,44, aylık bazda %1,51 değer kazandı. Euro ise 55,92 liradan işlem gördü ve günü %0,49'luk sınırlı bir düşüşle tamamladı.

[SPIKER] Yurt içi verilere gelirsek, Türkiye İstatistik Kurumu ekonomik güven endeksini açıkladı. Endeks temmuzda 99,8 iken ağustosta %0,8 artarak 100,6'ya yükseldi ve böylece iyimserlik sınırı sayılan 100 eşiğinin üzerine geçti. Alt kalemlerde tüketici güven endeksi %1 artışla 90,8'e, reel kesim güven endeksi %1,2 artışla 102,4'e çıktı. Buna karşılık hizmet sektöründe endeks 111,9'a, perakende ticarette 110,1'e, inşaatta ise 83,1'e geriledi.

[SPIKER] Dış ticaret tarafında ise açık büyümeye devam ediyor. Temmuz ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre %13,6 artışla 7 milyar 343 milyon dolara yükseldi. Aynı dönemde ihracat %2,9 artarken, ithalattaki artış %5,1 oldu.

[SPIKER] Son olarak Merkez Bankası'nın piyasa katılımcıları anketi de gündemdeydi. Katılımcıların yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi %29,21'den %29,43'e yükselirken, 12 ay sonrası beklenti %23,69'a geriledi. Hane halkının 12 aylık enflasyon beklentisi ise %45,58, reel sektörünki %32,80 seviyesinde. Büyüme tarafında bu yıl için beklenti %3,1'de sabit kaldı, gelecek yıl için ise %4,1'den %4'e çekildi. Ağustos ayı enflasyon rakamları 3 Eylül perşembe günü açıklanacak. Barış, tabloya bakınca sende ne uyandırdı bu hafta?

[YORUMCU] Bence buradaki asıl kırılma noktası Warsh'ın Jackson Hole konuşması; çünkü uzun süredir piyasalar Fed'in gevşeme patikasına girdiğini varsayarak pozisyon almıştı ve o varsayım bir günde ters yüz oldu. Altındaki %3'lük kayıp da tam olarak bunun sonucu, yani altının kendi hikâyesinden çok faiz beklentisindeki bu dönüşün faturası. Yurt içinde ise ilginç bir ayrışma var; ekonomik güven endeksinin 100'ün üzerine çıkması ve reel kesimdeki toparlanma olumlu, ama inşaatın 83 seviyesinde kalması ve perakendedeki gerileme, iyimserliğin sektörler arasında hiç de eşit dağılmadığını gösteriyor. Enflasyon beklentilerindeki o keskin makas da dikkat çekici; piyasa katılımcıları %23,69 derken hane halkının %45,58'de olması, verilerdeki düzelmenin mutfaktaki algıya henüz yansımadığı anlamına geliyor. Dış ticaret açığının çift haneli büyümesini de buna eklersek, önümüzdeki hafta perşembe günü gelecek enflasyon verisi hem Merkez Bankası'nın %37'lik faizi ne kadar süre koruyacağı hem de yıl sonu patikası açısından epey belirleyici olacak.

[SPIKER] Türkiye masasına geçiyoruz; başlıklar yoğun, sırayla gidelim. Bugün 30 Ağustos Zafer Bayramı ve Türk Silahlı Kuvvetleri Günü, Büyük Zafer'in 104. yıl dönümü ülke genelinde törenlerle kutlandı. Günün ilk programı Anıtkabir'de gerçekleşti; Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, devlet erkânı ve siyasi parti temsilcileriyle birlikte Atatürk'ün mozolesine çelenk bıraktı, ardından Anıtkabir Özel Defteri'ni imzaladı. Erdoğan burada, Cumhuriyet'i şehit ve gazilerin emaneti olarak gördüklerini, ülkeyi her alanda güçlendirme kararlılığını sürdürdüklerini söyledi.

[SPIKER] Erdoğan'ın yayımladığı bayram mesajında da benzer bir çerçeve öne çıktı. Mesajda, Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin Milli Mücadele'nin dönüm noktası olduğu, bu zaferle Anadolu üzerindeki kuşatmanın kırıldığı ve Cumhuriyet'e giden yolun açıldığı vurgulandı. Cumhurbaşkanı, 104 yıl önce olduğu gibi bugün de ülkeyi ve bölgeyi hedef alan planlara izin verilmediğini belirterek, Türkiye Yüzyılı'nın birlik ve dayanışma içinde inşa edildiğini ifade etti. Günün programı Anıtkabir'le sınırlı değildi; Erdoğan tebrikleri kabul ettikten sonra Milli Savunma Üniversitesi Harp Okulları diploma törenine katıldı, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da resmi törenlerde yer aldı. Kutlamalar yurt genelinin yanı sıra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde ve dış temsilciliklerde de sürdü.

[SPIKER] Siyasetin en çok konuşulan başlığı ise yarın kapanacak bir takvimle ilgili. Adli tatil 31 Ağustos'ta sona eriyor ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin mutlak butlan dosyası eylülde Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin önüne gelecek. Hatırlatalım: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21 Mayıs'ta kurultayı ve alınan kararları baştan geçersiz sayan bir hüküm kurmuş, parti organlarını tedbiren görevden uzaklaştırmıştı. Dosya temmuzda Yargıtay'a ulaştı ancak adli tatil nedeniyle esas inceleme yapılamadı; kararın onanması ya da bozulması, hem partinin hukuki statüsü hem de yönetim tartışması açısından belirleyici olacak.

[SPIKER] Bu sürecin Meclis aritmetiğine yansıması da masada. Özgür Özel ve beraberindeki 91 milletvekilinin Cumhuriyet Halk Partisi'nden ayrılmasının ardından 24 Temmuz'da kurulan Yeni Parti, Genel Kurul dengelerini değiştirdi; Cumhuriyet Halk Partisi'nin milletvekili sayısı 44'e gerileyerek Meclis'te beşinci sıraya düştü. Özel, kurulduğu günden bu yana partiyi bir devam hareketi olarak değil, yeni bir siyasi başlangıç olarak tanımlıyor. Bugünkü Anıtkabir töreninde Yeni Parti Genel Başkanı da devlet protokolüyle birlikte yer aldı.

[SPIKER] Yargı gündeminde bir başka tartışma, İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturması kapsamında tutuklu bulunan Ekrem İmamoğlu'nun savunmasından oluşan kitapla ilgili. Özgür Özel, 28 Ağustos'ta Kocaeli'deki programında, İmamoğlu'nun mahkemede aktardığı savunmayı kitaplaştırmak istediğini, ancak kitap henüz baskı aşamasındayken toplatma kararı verildiğini açıkladı. Özel, savunma hakkının kısıtlandığını öne sürerek duruşmaların canlı yayınlanması çağrısını yineledi. İddialara ilişkin yargı makamlarından ayrıntılı bir açıklama şu ana kadar paylaşılmadı.

[SPIKER] Davanın kendisinde de kritik bir hafta başlıyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne yönelik "çıkar amaçlı suç örgütü" iddianamesiyle açılan ve 53'ü tutuklu 414 sanığın yargılandığı dava, 26 Ağustos'ta Silivri'de 70. gününü geride bıraktı. Mahkeme, önümüzdeki hafta savunma oturumlarına ara vererek tahliye taleplerini dinleyeceğini, her sanığa bu konuda yarım saat süre tanınacağını duyurdu. İmamoğlu'nun tahliye talebinin 3 Eylül Perşembe günü ele alınması bekleniyor. Savunma avukatları ise gece yarısına uzayan oturumların adil yargılanma hakkını zedelediği itirazını kayda geçirdi. İddianamede İmamoğlu için 849 yıldan 2.430 yıl 6 aya kadar hapis cezası talep ediliyor.

[SPIKER] Ekonomi tarafında hafta, beklentilerde toparlanmaya işaret eden verilerle kapandı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı ekonomik güven endeksi ağustosta %0,8 artışla 99,8'den 100,6'ya yükseldi ve yaklaşık 6 ayın ardından yeniden iyimserlik eşiği sayılan 100 seviyesinin üzerine çıktı. Alt kalemlere baktığımızda tüketici güven endeksi %1 artışla 90,8'e, reel kesim güven endeksi %1,2 artışla 102,4'e çıktı. Buna karşılık hizmet sektöründe endeks %0,1 gerileyerek 111,9, perakende ticarette %0,8 düşüşle 110,1, inşaat sektöründe ise %0,4 azalışla 83,1 oldu. Yani iyimserlik genele yayılmış değil, sektörler arasında belirgin bir ayrışma sürüyor.

[SPIKER] Merkez Bankası'nın ağustos ayı piyasa katılımcıları anketinde ise beklentiler bir miktar yukarı kaydı. 68 katılımcının yanıtladığı ankette yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi %29,21'den %29,43'e çıktı; buna karşılık 12 ay sonrası enflasyon beklentisi %23,95'ten %23,69'a geriledi. Yıl sonu dolar kuru beklentisi 51,55 liradan 51,66 liraya, 12 ay sonrası beklenti 57,43 liraya yükseldi. Katılımcılar eylül ayı Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizinin %37 seviyesinde oluşmasını öngörüyor. Bu yıla ilişkin büyüme beklentisi %3,1'de sabit kalırken, 2027 beklentisi %4,1'den %4'e indi. Piyasalarda cuma kapanışında dolar 48,2538 lira, euro 55,9646 lira, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi 14.642 seviyesindeydi; gram altın 6.908 lira civarında işlem gördü.

[SPIKER] Bir de uyarı başlığımız var. Meteorolojik değerlendirmeler, yüksek sıcaklık, kuvvetli rüzgâr ve düşük nemin birleşmesiyle Marmara, Ege ve Batı Akdeniz'de orman yangını riskinin bu hafta sonu boyunca yüksek seyredeceğine işaret etti. Yetkililer, anız ve bahçe atığı yakılmaması ve kırsalda ateşle yapılan her türlü işten kaçınılması çağrısında bulundu. Barış, bugün hem bayram var hem de eylülü baştan meşgul edecek başlıklar; sen bu tabloyu nasıl okuyorsun?

[YORUMCU] Aslında bugünün en çarpıcı yanı, aynı karede iki farklı Türkiye'nin görünmesi: Anıtkabir'de siyasetin bütün aktörlerinin yan yana durduğu bir mutabakat sahnesi ile hemen yanı başında yargı eksenli sertleşen bir siyasi tartışma. Bu ikilik yeni değil ama eylülde iyice belirginleşecek, çünkü adli tatilin bitmesiyle birlikte hem kurultay dosyası hem tahliye talepleri hem de Meclis'in açılış takvimi aynı haftalara sıkışıyor; yani gündemi bir süre daha mahkeme salonlarının belirleyeceğini söylemek abartı olmaz. Ekonomi cephesinde ise tablo temkinli iyimser: güven endeksinin 100'ün üzerine çıkması psikolojik olarak önemli, fakat inşaatın 83 bandında kalması ve perakendedeki gerileme, toparlanmanın henüz dengeli olmadığını gösteriyor. Enflasyon beklentisinin yıl sonu için yukarı, 12 ay sonrası için aşağı revize edilmesi de piyasanın kısa vadede sıkıntıyı kabullendiğini ama orta vadede dezenflasyona güvenmeyi sürdürdüğünü anlatıyor. Özetle önümüzdeki birkaç hafta, siyasetin hukuki takvimle, ekonominin de faiz kararıyla test edileceği bir dönem olacak; ikisinin de sonuçlarını eylül ortasında çok daha net konuşuyor olacağız.

[SPIKER] Spora geçiyoruz; sahalarda ve Akdeniz'de yoğun bir hafta sonu yaşanıyor.

[SPIKER] Trendyol Süper Lig'de 3. hafta dün akşam RAMS Park'ta oynanan mücadeleyle hareketlendi. Galatasaray, konuk ettiği Göztepe'yi 3-2 yendi. Sarı kırmızılılara galibiyeti getiren goller Davinson Sanchez, Gabriel Sara ve Victor Osimhen'den geldi; Göztepe'nin gollerini ise Novatus Miroshi ve Juan kaydetti. Osimhen sezonun ilk 3 haftasında 5 gole ulaşırken, Galatasaray puanını 7'ye yükseltti.

[SPIKER] Haftanın diğer maçları bugün oynanıyor. Eyüpspor Alanyaspor'u, Başakşehir de Kasımpaşa'yı ağırlıyor. Günün en dikkat çeken karşılaşmasında ise Fenerbahçe, Samsun'da Samsunspor'a konuk oluyor. Zorlu deplasmanda sarı lacivertliler, ilk haftalarda topladığı puanların üzerine koymayı hedefliyor.

[SPIKER] Avrupa cephesinde de takvim netleşti. UEFA Şampiyonlar Ligi lig aşaması kuraları geçtiğimiz günlerde Monaco'da çekildi. Galatasaray'ın rakipleri arasında Paris Saint-Germain, Barcelona ve Aston Villa yer alıyor. Fenerbahçe ise Atletico Madrid, Liverpool ve Roma gibi isimlerle eşleşti. Lig aşaması 8 Eylül'de başlayacak, son karşılaşmalar 27 Ocak 2027'de oynanacak.

[SPIKER] İtalya'nın Taranto kentinde süren 20. Akdeniz Oyunları'nda Türkiye rüzgârı devam ediyor. 21 Ağustos'ta başlayan ve 3 Eylül'e kadar sürecek organizasyonda milli sporcular 29 spor dalında mücadele ediyor. Türkiye, kazandığı 31 altın, 14 gümüş ve 20 bronzla toplam 65 madalyaya ulaştı ve madalya sıralamasında ev sahibi İtalya'nın ardından 2. basamakta bulunuyor.

[SPIKER] Voleybolda ise iki milli takımımız da madalya masasında. Kadın Milli Takımı, yarı finalde Sırbistan'ı 3-1 geçerek namağlup finale yükseldi ve bugün altın madalya için İtalya'yla karşı karşıya geliyor. Erkek Milli Takımı, yarı finalde Fransa'ya 5 sette 3-2 yenildi; milliler bugün oynadıkları bronz madalya maçında İtalya'yı konuk etti.

[SPIKER] Atletizmde de heyecan bugün başladı. Taranto'da tabana yayılan pist ve saha yarışları 3 Eylül'e kadar sürecek; Türkiye bu branşa 39 sporcuyla katılıyor ve madalya beklentisi yüksek. Bugün ayrıca 30 Ağustos Zafer Bayramı dolayısıyla spor federasyonlarından ve kulüplerden kutlama mesajları geldi; sahalarda ve tribünlerde bayrama özel kutlamalar yapıldı.

[SPIKER] Şimdi kültür ve sanat gündemine geçiyoruz.

[SPIKER] Türkiye Kültür Yolu Festivali'nin bu yılki 16. durağı Çanakkale oldu. Dün Anadolu Hamidiye Tabyası'ndaki hangar binasında yapılan açılışla başlayan program, 6 Eylül'e kadar dokuz gün sürecek. Konserlerden sergilere, tiyatrodan atölyelere ve arkeolojik gezilere uzanan yüzlerce etkinliğin yanı sıra kentin dört bir yanına kurulan 52 lezzet noktası ziyaretçileri ağırlıyor. Festival boyunca Ceza, Kıraç, Bengü, Özcan Deniz ve Gökhan Türkmen gibi isimler sahne alacak.

[SPIKER] Zafer Bayramı, bugün müze kapılarını da ardına kadar açıyor. Millî Savunma Bakanlığı, 9 askerî müzenin bugün ücretsiz gezilebileceğini duyurdu. Bu listede Çanakkale Deniz Müzesi, İstanbul Deniz Müzesi, Ankara ve İstanbul'daki Hava Kuvvetleri müzeleri ile İzmir ve İzmit'teki müze gemiler yer alıyor. İstanbul tarafında ise Panorama 1453 Tarih Müzesi, Miniatürk ve Şerefiye Sarnıcı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına gün boyu ücretsiz.

[SPIKER] Bayram akşamı şehir meydanları da müzikle doluyor. Müze Gazhane'de gün boyu süren atölyeler, film gösterimi ve halk dansları gösterisinin ardından akşam saatlerinde Yeni Türkü sahne alacak. Kalamış Atatürk Parkı'nda Emre Altuğ, Maltepe'de ise meşaleli zafer yürüyüşünün ardından Selçuk Balcı dinleyicileriyle buluşacak. Konserlerin tamamı ücretsiz.

[SPIKER] Sinema dünyasının gözü ise önümüzdeki haftaya çevrildi. La Biennale di Venezia, yani Venedik Bienali'nin düzenlediği 83. Venedik Film Festivali 2 Eylül'de perdelerini açıyor ve 12 Eylül'e kadar Lido Adası'nda sürecek. Açılışı Danny Boyle'un yönettiği Ink, yani Mürekkep adlı film yapacak. Bu yılın ana jüri başkanlığını Maggie Gyllenhaal üstleniyor; festivalin seçkisi geleneksel olarak sonbahardaki ödül sezonunun da ilk sinyallerini veriyor.

[SPIKER] Bir başka arkeoloji haberi de Şanlıurfa'dan geldi. Taş Tepeler Projesi kapsamında kazıların sürdüğü Sayburç'ta geçtiğimiz günlerde yeni bir stel gün yüzüne çıkarıldı. Bölgedeki çalışmalar, Göbeklitepe'yle aynı kültürel havzada yer alan yerleşimlerin tarih öncesi dönemine ışık tutmayı sürdürüyor.

[SPIKER] Peki, önümüzdeki saatlere ve günlere bakalım; masamızda takip listesi hayli kabarık.

[SPIKER] Bu akşam ilk başlık Zafer Bayramı programları. 104. yıl dönümü kapsamında 81 ilde süren etkinlikler gece saatlerine kadar devam edecek. Ankara Haymana'da 18:30'da meşaleli kortej yürüyüşü var; Deniz Kuvvetleri'ne bağlı gemilerin 30 limandaki ziyaretleri ve İstanbul Boğazı geçişinin ardından, günün son görüntüleri bu programlardan gelecek.

[SPIKER] Diplomaside gözler İstanbul'da. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul'un girişimiyle bir araya gelen 7 ülkenin dışişleri bakanları, Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğinin güvenliğini ele alıyor. Masada Türkiye ve Almanya'nın yanı sıra Suudi Arabistan, Pakistan, Mısır, Fransa ve İngiltere var. Toplantı sonrası açıklamaları akşam saatlerinde bekliyoruz. Tahran, boğazla ilgili düzenlemeyi Umman'la görüştüğünü ancak uygulamanın Washington'ın taahhütlerine bağlı olduğunu belirtiyor; bu nedenle petrol fiyatları da yakın takipte olacak.

[SPIKER] Gazze'de ateşkes sürecinin seyri gündemde kalmaya devam edecek. Filistinli kaynaklar, ateşkesin başlangıcından bu yana ihlallerde 1.313 kişinin hayatını kaybettiğini, 4.361 kişinin yaralandığını bildiriyor. Önümüzdeki hafta insani yardım erişimi ve arabuluculuk temasları izlenecek başlıklar arasında.

[SPIKER] Ekonomide yoğun bir takvim var. Yarın sabah saat 10:00'da Türkiye İstatistik Kurumu, nisan-haziran dönemine ait büyüme verisini açıklayacak. Beklenti anketlerine göre ikinci çeyrekte tahmin %2,8 yönünde; tahmin aralığı %2,2 ile %3 arasında değişiyor. Yılın ilk çeyreğinde büyüme %2,5 olmuştu. 3 Eylül Perşembe günü ağustos ayı enflasyon rakamları, 10 Eylül Perşembe günü ise saat 14:00'te Merkez Bankası'nın faiz kararı gelecek. Kapanışlarda dolar 48,25 lira, euro 56,24 lira seviyesindeydi; gram altın 7.116 lira, ons altın 4.612 dolar bandında işlem gördü. Küresel tarafta ise Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası Fed'in 15-16 Eylül'deki toplantısı öncesi fiyatlamalar şekillenecek.

[SPIKER] Eğitim cephesinde geri sayım başlıyor. Öğretmenlerin mesleki çalışmaları 1 Eylül Salı günü başlayacak, 7-11 Eylül'de uyum haftası uygulanacak, ilk ders zili 14 Eylül Pazartesi çalacak. Servis ücretleri, kırtasiye fiyatları ve okul yolu güvenliği bu haftanın öne çıkan konu başlıkları olacak.

[SPIKER] Sporda ise akşam programı dolu. Süper Lig'de 19:00 ve 21:30'da oynanacak karşılaşmalar, İspanya'daki MotoGP ayağının sonuçları ve Kadınlar Hentbol Süper Ligi'nde ilk hafta mücadelesi bültenimizde yerini alacak.

[SPIKER] Gelelim hava durumuna; hafta sonunun son gününde yurdun batısında serinleme etkisini sürdürüyor.

[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugüne ait değerlendirmesine göre ülke genelinde parçalı ve çok bulutlu bir gökyüzü hakim, iç kesimlerde öğleden sonra aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişleri bekleniyor.

[SPIKER] İstanbul'da bugün sıcaklık 21 ile 29 derece arasında seyrediyor, çok bulutlu havayla birlikte Marmara'nın doğusunda yer yer sağanak görülebilirken yarın yağış beklentisi zayıflıyor ve parçalı bulutlu havada beklenen en yüksek değer 28 derece.

[SPIKER] Ankara'da bugün termometreler 14 ile 26 derece arasında dolaşıyor, öğle saatlerinden sonra sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışı olasılığı bulunuyor; yarın ise yağışlar azalıyor, ancak sıcaklıklar 20 derece civarına gerileyerek mevsim normallerinin altında kalıyor.

[SPIKER] İzmir'de ise yaz havası devam ediyor; bugün az bulutlu ve yağışsız bir günde sıcaklık 21 ile 34 derece arasında ölçülüyor, yarın da güneşli havada en yüksek değerin 35 dereceye ulaşması öngörülüyor.

[SPIKER] Meteoroloji, iç ve kuzey kesimlerde ani sağanaklara karşı vatandaşların dikkatli olmasını öneriyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.