2026-08-31 · 37 dk
Hürmüz Boğazı'nda ABD ile İran arasındaki karşılıklı saldırılar petrolü varil başına 86 doların üzerine taşırken, Trump Venezuela'nın 65 milyar varillik rezervlerinde ABD'ye geniş pay veren anlaşmayı duyurdu; Bişkek'teki Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi ve Nepal'de ölü sayısı 903'e çıkan sel felaketi de günün öne çıkan başlıkları arasındaydı. Türkiye ekonomisi ikinci çeyrekte beklentinin altında %2,3 büyürken işsizlik %8,1'e yükseldi, Girne açıklarında ikiye bölünen yolcu gemisinde 8 kişi hayatını kaybetti. Ayrıca Avrupa Komisyonu ChatGPT'yi Dijital Hizmetler Yasası kapsamına aldı, sporda Galatasaray Rafael Leao transferini açıkladı ve Kadın A Milli Voleybol Takımı Akdeniz Oyunları'nda altın madalya kazandı.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün otuz bir Ağustos iki bin yirmi altı, Pazartesi. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Dünya ve ABD başlıklarıyla devam ediyoruz; bugünün gündemi ağırlıklı olarak enerji, güvenlik ve diplomasi ekseninde şekillendi.
[SPIKER] Gündemin ilk sırasında Hürmüz Boğazı'ndaki tırmanma var. ABD kuvvetleri pazar günü İran'ın Larak Adası'ndaki iki roket rampasını vurdu; Washington'ın açıklamasına göre Islamic Revolutionary Guard Corps, yani Devrim Muhafızları'na bağlı birlikler deniz mayını taşıyan roketleri boğaza atmaya hazırlanırken tespit edilmişti. Tahran, saldırıda 2 kişinin hayatını kaybettiğini, 2 kişinin de yaralandığını duyurdu ve pazartesinin ilk saatlerinde Ürdün ile Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki ABD üslerine balistik füzelerle karşılık verdi. Ürdün hava savunmasının 8 füzeyi havada imha ettiği bildirildi. Bu karşılıklı ateş, 29 Temmuz'dan bu yana yaşanan ilk büyük askeri temas olması bakımından önemli; yaklaşık bir aydır süren göreli sessizliğin sona erdiği anlamına geliyor. İran'ın boğazdan geçen gemilerden 2 milyon dolarlık geçiş bedeli talep ettiği uygulama da yürürlükte kalmaya devam ediyor, yani dünya deniz ticaretinin en kritik koridorlarından biri hâlâ olağandışı bir rejim altında işliyor.
[SPIKER] Bu tırmanmanın ekonomik yansıması aynı gün piyasalarda hissedildi. New York borsasında S&P 500 endeksi %0,5, Nasdaq Composite %0,5 geri çekildi; Dow Jones Sanayi endeksi ise 346 puan, yani %0,7 değer kaybıyla işlem gördü. Petrol tarafında hareket daha sertti: Amerikan ham petrolü West Texas Intermediate, yani Batı Teksas tipi ham petrol, %3'ün üzerinde yükselerek varil başına 86 doların üstüne çıktı. Diplomatik cephede ise ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, İran bankalarını ve Tahran'ın dolar sistemine erişimini hedef alan ikincil yaptırımların bundan böyle haftalık aralıklarla açıklanacağını bildirdi. Ancak İran petrolünün yaklaşık %90'ını satın alan Çin'in bu yaptırımlara uyum konusunda isteksiz davrandığı, İran bankacılığının ve uçuşlarının bazı ortak ülkelerde işlemeye devam ettiği belirtiliyor.
[SPIKER] Amerika kaynaklı ikinci büyük başlık Venezuela'dan geliyor. Başkan Donald Trump, hafta sonu açıkladığı anlaşmayla ABD'ye Venezuela petrol rezervlerinde geniş bir pay sağlandığını duyurdu; düzenlemeye göre kurulacak yeni bir şirket, kanıtlanmış 65 milyar varillik potansiyele sahip 17 sahanın işletme haklarını en az 25 yıllığına alacak. ABD bu ortaklıkta %55'lik etkin paya ve petrolü maliyetine satın alma hakkına sahip olacak; alınacak ham petrolün stratejik rezervlere ve orduya yönlendirileceği ifade edildi. Anlaşmanın Venezuela petrol sanayisine 100 milyar dolara yakın yatırım çekebileceği, Caracas'a ise 209 milyar doları aşan vergi geliri sağlayabileceği öngörülüyor. Trump, görüşmelerin Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Venezuela tarafından Delcy Rodríguez eliyle yürütüldüğünü söyledi. Yatırımın kimin tarafından finanse edileceği, özel işletmecinin kim olacağı ve payın hukuki dağılımı gibi kritik başlıklar ise şimdilik netleşmiş değil.
[SPIKER] Ukrayna'da savaş, başkent çevresinde ağır bir bilançoyla sürüyor. Kiev bölgesindeki bir mühimmat deposuna düzenlenen Rus insansız hava aracı saldırısında en az 37 kişi hayatını kaybetti, 50'den fazla konut binası hasar gördü ve yaklaşık 400 kişi evinden oldu. Ukrayna makamları, deponun depolama izinleri ve patlayıcıların mevzuata uygun saklanıp saklanmadığı yönünde bir ceza soruşturması başlattı; yani olayın yalnızca askeri değil, idari bir boyutu da inceleniyor. Kiev ve çevre kentler beşinci gündür yoğun bombardıman altında; depolara yönelik tekrarlanan saldırılar sonrasında bazı marketlerde raflarda boşluklar oluştuğu bildiriliyor. Bu arada Avrupa cephesinde NATO yetkilileri, Rusya kaynaklı hibrit faaliyetlerdeki artışa rağmen yakın vadeli bir saldırı beklentisi olmadığını açıkladı; Polonya Başbakanı Donald Tusk ise ittifak üyelerine yönelik provokasyon ihtimalinin masadan kaldırılmaması gerektiği uyarısında bulundu.
[SPIKER] Asya'da ise Nepal'deki sel felaketinin boyutu her geçen saat büyüyor. National Disaster Risk Reduction and Management Authority, yani Nepal Ulusal Afet Riski Azaltma ve Yönetim Kurumu verilerine göre ölü sayısı 903'e ulaştı; 1.473 kişi yaralandı, 4.247 kişi hâlâ kayıp durumda ve kayıpların 592'si yabancı uyruklu. Geçen çarşamba Nepal-Tibet sınırında bir buzul kütlesinin çökmesiyle tetiklenen buz, kaya ve çamur akıntısı sınırın Çin tarafında da etkili oldu; Tibet bölgesinde 16 kişi yaşamını yitirdi, 546 kişinin akıbeti bilinmiyor. Morgların dolması üzerine Bharatpur'da toplu defin işlemleri başlatıldı, yetkililer 1.000'in üzerinde soğutucu ünite talebinde bulundu. Sahada 20 bine yakın güvenlik personeli görev yapıyor, Hindistan da uzman arama kurtarma ekipleri gönderdi; ayrıca sular altında kalan bir hidroelektrik şantiyesinde mahsur kalan işçilere ulaşma çalışmaları sürüyor.
[SPIKER] Diplomasi trafiğinin merkezi ise bugün Kırgızistan'ın başkenti Bişkek. Shanghai Cooperation Organisation, yani Şanghay İşbirliği Örgütü'nün yıllık zirvesi için Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ve Hindistan Başbakanı Narendra Modi kentte bir araya geldi; İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian da zirvede yer alıyor. Putin'in önce Xi Jinping ile uzun süredir askıda bekleyen Power of Siberia 2, yani Sibirya'nın Gücü 2 doğal gaz boru hattı projesini görüşmesi, ardından Modi ile ikili temas yapması bekleniyor. Modi ile Xi Jinping arasında resmi bir ikili görüşme takvimde yer almıyor, ancak iki liderin aynı platformu paylaşması başlı başına dikkat çekiyor. Zirveye giderken tabloyu belirleyen unsur, Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırılarının Moskova'nın petrol ve gaz sanayisini zorlaması ve buna paralel olarak Çin'in daha ucuz Rus kaynaklarına erişim sağlaması. Şanghay İşbirliği Örgütü masasında güvenlik, ticaret ve ulaştırma bağlantıları başlıkları öne çıkıyor.
[SPIKER] Barış, bu tabloyu bir de senin gözünden görelim; sen ne dersin bu manzaraya?
[YORUMCU] Pınar, bugünün altı başlığına ayrı ayrı bakınca dağınık görünüyor ama aslında hepsini birbirine bağlayan tek bir eksen var, o da enerji güvenliği. Hürmüz Boğazı'nda bir aylık sessizliğin karşılıklı ateşle bozulması, varil fiyatını tek günde %3'ün üzerine taşıyorsa, Venezuela'daki 65 milyar varillik anlaşmayı da soyut bir yatırım hamlesi olarak değil, bu kırılganlığa karşı alınmış bir tedbir olarak okumak gerekiyor; arzın coğrafi olarak çeşitlendirilmesi klasik bir devlet refleksidir. Aynı denklemin öbür ucunda Bişkek var: Rusya enerji altyapısı vurulurken Çin'e daha bağımlı hâle geliyor, İran yaptırım çemberi altında ortak arıyor, Hindistan ise iki blok arasında dengeyi korumaya çalışıyor; yani Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesi bir ittifak toplantısından çok, herkesin kendi kısıtını yönetmeye çalıştığı bir pazarlık masası. Nepal'deki felaket ise bu jeopolitik gürültünün içinde kolayca gölgede kalabilecek bir insani kriz, oysa 4.000'i aşan kayıp ve buzul çökmesinin altında yatan iklim boyutu, orta vadede en az boğaz krizleri kadar kalıcı sonuçlar doğurabilecek bir başlık. Kısacası bugün masada üç ayrı hikâye değil, aynı hikâyenin üç farklı yüzü duruyor: kaynağa erişim, ona giden yolun güvenliği ve bunların hepsini şekillendiren doğa koşulları; önümüzdeki günlerde takip edilmesi gereken de tam olarak bu üçlünün nasıl kesiştiği olacak.
[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka cephesinde gün oldukça hareketli geçti, başlıkları sırayla aktarıyorum. Bugünün en çok konuşulan gelişmesi Brüksel'den geldi. European Commission, yani Avrupa Komisyonu, OpenAI'ın sohbet robotu ChatGPT'yi Digital Services Act, yani Dijital Hizmetler Yasası kapsamında "çok büyük çevrimiçi arama motoru" olarak sınıflandırdı. Bu, üretken yapay zekâ tabanlı bir sohbet robotunun bu statüyü alması anlamında bir ilk. Şirketin mart sonu itibarıyla Avrupa Birliği'nde 159 milyondan fazla kullanıcı bildirdiği, bu rakamın da birliğin nüfusunun üçte birinden fazlasına karşılık geldiği belirtiliyor. Eşik 45 milyon aylık aktif kullanıcı; aynı gün Reddit ve Roblox da benzer bir sınıflandırmayla listeye eklendi. Şirketin uyum için 4 aylık bir süresi var; yasa dışı içeriğin yayılması, çocukların korunması, kullanıcıların fiziksel ve ruhsal sağlığı, temel haklar ve seçim süreçleri gibi başlıklarda risk değerlendirmesi yapılması gerekiyor. Kurallara uymayan şirketler için küresel cirosunun yüzde 6'sına varan para cezaları gündeme gelebiliyor.
[SPIKER] Çin cephesinde ise finansman haberi var. Yapay zekâ şirketi DeepSeek'in yaklaşık 50 milyar yuan, yani 7,4 milyar dolar büyüklüğünde bir yatırım turunu ağustos sonunda kapatmaya hazırlandığı bildiriliyor. Şirketin yatırım öncesi değerlemesinin 74 milyar dolar düzeyinde konuşulduğu, kaynağın ise ağırlıklı olarak araştırma geliştirme ve hesaplama altyapısının büyütülmesine ayrılacağı ifade ediliyor. Turda Tencent'in 10 milyar yuan, batarya üreticisi CATL'nin ise 5 milyar yuan düzeyinde katılım değerlendirdiği aktarılıyor; şirketin Şanghay borsasında 2027'de halka açılma ihtimali de masada.
[SPIKER] Yine bugün, model fiyatlandırma tarafında hareket vardı. Anthropic'in Claude Sonnet 5 modelinde uygulama programlama arayüzü fiyatları güncellendi; milyon token başına giriş ücreti 2 dolardan 3 dolara, çıkış ücreti ise 10 dolardan 15 dolara çıktı. Bireysel abonelik paketlerinde ise bir değişiklik olmadığı belirtiliyor.
[SPIKER] Donanım tarafında Nvidia'dan yeni bir hamle geldi. Şirket, Tayvanlı yonga üreticisi MediaTek'ten 3,5 milyar dolarlık dönüştürülebilir tahvil alacağını açıkladı; iki tarafın yapay zekâ altyapısı ve yonga entegrasyonu alanında iş birliğini derinleştirmesi bekleniyor. Aynı gün Tayvan'da baskılı devre kartı üreticisi Unimicron'a yönelik bir soruşturma da gündemdeydi; Çin'de üretilen parçaların Tayvan menşeli gösterildiği iddiaları inceleniyor.
[SPIKER] Türkiye'de ise 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı'nın uygulama adımları konuşuluyor. Plan kapsamında 10 milyar dolarlık yatırım, 1 GW veri merkezi kapasitesi ve 5 milyon kişiye eğitim hedefleniyor. "Herkes İçin GPU" programıyla girişimlerin, KOBİ'lerin ve araştırmacıların model eğitimi için gereken işlem gücüne erişmesi planlanıyor; enerji, arazi ve telekomünikasyon altyapısı önceden hazırlanmış yapay zekâ büyüme bölgeleri de gündemde. Barış, bugünün tablosunda seni en çok düşündüren ne oldu?
[YORUMCU] Açıkçası Brüksel'deki karar bana bu sektörün olgunlaşma eşiğini gösteriyor; bir sohbet robotunun artık arama motoruyla aynı sorumluluk sepetine konması, teknolojinin "deneysel ürün" olmaktan çıkıp kamusal altyapı muamelesi gördüğü anlamına geliyor. Diğer başlıklarla birlikte okuyunca da tablo bütünleşiyor: bir yanda 7,4 milyar dolarlık bir tur, bir yanda 3,5 milyar dolarlık bir tahvil alımı, bir yanda fiyat artışları. Yani sermaye hâlâ hesaplama gücüne akıyor ama maliyet artık kullanıcıya da yansımaya başladı; bedava büyüme döneminin sonuna yaklaşıyoruz gibi duruyor. Türkiye'nin planına gelince, hedeflerin iddialı olduğu açık; burada belirleyici olan rakamlardan çok, enerji ve arazi altyapısının söz verilen takvimde hazır olup olmayacağı olacak. Önümüzdeki aylarda hem Avrupa'daki uyum sürecinin nasıl işlediğine hem de bu yatırımların sahaya ne kadar hızlı indiğine bakmak gerekecek.
[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafında bugün veri trafiği yoğundu, sırayla bakalım. Türkiye İstatistik Kurumu bugün yılın ikinci çeyreğine ait büyüme rakamlarını açıkladı. Nisan-Haziran döneminde Türkiye ekonomisi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,3 büyüdü. Bu rakam, ekonomistlerin ortalama yüzde 2,8 olan beklentisinin altında kaldı. Cari fiyatlarla gayrisafi yurt içi hasıla ikinci çeyrekte 19 trilyon 869 milyar lira, dolar bazında ise 438 milyar dolar oldu. Sektörlere baktığımızda en güçlü performans yüzde 13,3 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta görüldü.
[SPIKER] Aynı kurum bugün temmuz ayı iş gücü istatistiklerini de paylaştı. Mevsim etkisinden arındırılmış verilere göre işsizlik oranı bir önceki aya kıyasla 0,5 puan artarak yüzde 8,1 seviyesine çıktı. İşsiz sayısı 150 bin kişi artışla 2 milyon 860 bine ulaştı. İstihdam edilenlerin sayısı ise 388 bin kişi azalarak 32 milyon 362 bine geriledi. Genç işsizlik oranı 1,5 puan yükselerek yüzde 14,5 olurken, atıl iş gücü oranı yüzde 30,6 olarak hesaplandı.
[SPIKER] Bu veriler Borsa İstanbul tarafında da karşılığını buldu. BIST 100 endeksi haftaya düşüşle başladı ve günü yüzde 1,78 kayıpla 14.381 puandan tamamladı. Endeks güne 14.604,26 puandan başlamış, öğle saatlerinde kayıplar derinleşmişti. Gün içinde en sert geri çekilme finansal kiralama ve faktoring endeksinde yaşandı, kimya, petrol ve plastik grubu ise açılışta pozitif ayrışan taraftaydı.
[SPIKER] Kur ve altın cephesinde ise görece sakin bir gün geçti. Dolar akşam saatlerinde 48,25 lira, euro 56,08 lira seviyesinde işlem gördü. Serbest piyasada gram altının satış fiyatı 6.799 lira olarak kaydedildi, gün içinde yüzde çeyrek dolayında bir gerileme vardı. Uluslararası piyasada ons altın 4.439 dolar civarında seyretti. Altın üzerindeki baskıda, dolar endeksinin 100 seviyesindeki seyri ve yükselen Amerikan tahvil faizleri etkili oldu.
[SPIKER] Küresel tarafta gündemi belirleyen isim yine Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası Fed oldu. Fed Başkanı Kevin Warsh'ın cuma günü Jackson Hole sempozyumunda yaptığı konuşma, enflasyon hedefe dönmediği takdirde daha fazla sıkılaşma sinyali içeriyordu. Bu mesaj sonrası para piyasalarında Fed'in eylül toplantısında faizi sabit tutma ihtimali yüzde 66, ekim ayında 25 baz puanlık artırıma gitme olasılığı ise yüzde 62 olarak fiyatlanıyor. Orta Doğu'daki gerilimle birlikte bu beklenti, bugün gelişmekte olan ülke piyasalarında da satış baskısı yarattı.
[SPIKER] Rakamlar tabloyu kurdu, gerisi sende Barış.
[YORUMCU] Bugünün asıl hikâyesi bence tek bir veride değil, üç verinin aynı yöne bakmasında: büyüme beklentinin altında, istihdam geriliyor, borsa da bunu anında fiyatlıyor. Yüzde 2,3'lük büyüme kötü bir rakam değil ama tarımın yüzde 13,3'lük katkısı hesaba katıldığında, sanayi ve hizmet tarafındaki yavaşlamanın düşünülenden biraz daha belirgin olduğunu söyleyebiliriz; bu da dezenflasyon programının maliyetinin şu an istihdam üzerinden ödendiğine işaret ediyor. Genç işsizliğin yüzde 14,5'e, atıl iş gücünün yüzde 30,6'ya çıkması, önümüzdeki dönemde para politikasında indirim tarafına daha güçlü bir talep geleceğini düşündürüyor. Ancak burada dış koşullar yönetimin elini bağlıyor: Fed'in gevşeme değil sıkılaşma tartıştığı bir konjonktürde, kur istikrarını korumak isteyen bir ekonomi yönetiminin faiz konusunda aceleci davranması zor. Kısacası önümüzdeki haftalarda kritik soru şu olacak, iç talepteki soğuma enflasyonda kalıcı bir düşüşe dönüşecek mi, yoksa sadece büyüme ve istihdamda mı iz bırakacak.
[SPIKER] Türkiye masasına geçiyoruz; bugün hem diplomaside hem ekonomide oldukça yoğun bir gün yaşandı, sırayla gidelim.
[SPIKER] Günün en dikkat çeken başlığı İstanbul'daydı. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında kurulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi, ilk toplantısını bugün Beşiktaş'taki Çırağan Sarayı'nda yaptı. Toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı; Pakistan'ı Başbakan Yardımcısı İshak Dar ile Savunma Bakanı Khawaja Muhammad Asıf, Suudi Arabistan'ı ise Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan el Suud temsil etti. Masada üç ülke arasındaki askeri iş birliğinin yol haritası ve önümüzdeki döneme dair somut adımlar vardı.
[SPIKER] Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise bugün Kırgızistan'daydı. Erdoğan'ı taşıyan uçak, Şanghay İşbirliği Örgütü Zirvesi için başkent Bişkek'teki Manas Havalimanı'na saat 13.03'te indi; heyette Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın ve İletişim Başkanı Burhanettin Duran yer aldı. Erdoğan yarın zirvenin genişletilmiş oturumunda konuşacak ve çeşitli ülkelerin liderleriyle ikili görüşmeler yapacak. Cumhurbaşkanı dün 30 Ağustos Zafer Bayramı programında da Terörsüz Türkiye sürecine değinmiş, tarihe yeni bir sayfa yazma fırsatının yakalandığını ve bunun için birlik ve dayanışmaya ihtiyaç olduğunu söylemişti.
[SPIKER] İç siyasette gözler yine yeni kurulan partide ve süren hukuki tartışmadaydı. YENİ Parti, Ankara Mustafa Kemal Mahallesi'ndeki genel merkezini bugün Parti Meclisi ve Kurucular Kurulu toplantılarıyla açtı; toplantılara Genel Başkan Özgür Özel başkanlık etti. Özel burada yaptığı açıklamada, 18 günde partiye üye olan vatandaş sayısının 600 bini aştığını, bağışlarla 539 milyon liralık bir bütçe oluşturduklarını söyledi. Ayrıca partide ilçe başkanlarının, il başkanlarının ve genel başkanın doğrudan üyelerin oyuyla seçileceğini, üç dönem kuralının uygulanacağını belirtti. Toplantının gündeminde kuruluş çalışmaları, örgütlenme, il ve ilçe kongreleri ile kurultay takvimi vardı.
[SPIKER] Bu tabloyu doğuran hukuki sürecin kendisi de hâlâ sonuçlanmış değil. Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin açılan davada 21 Mayıs'ta verilen mutlak butlan kararı, temyiz incelemesi için 17 Temmuz'da Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ne gönderilmişti. Dosyanın esasa ilişkin incelemesi adli tatil nedeniyle bekliyordu; adli tatil bugün sona eriyor, yeni adli yıl yarın başlıyor. Yani kararın onanıp onanmayacağı, önümüzdeki haftalarda netleşecek bir başlık olarak masada duruyor.
[SPIKER] Ekonomi tarafında bugün iki kritik veri seti aynı anda geldi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı rakamlara göre Türkiye ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde yıllık bazda %2,3 büyüdü; mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış gayrisafi yurt içi hasıla bir önceki çeyreğe göre %1,1 arttı. Bu, üst üste 24. çeyreklik büyüme anlamına geliyor; ancak ekonomistlerin ortalama beklentisi %2,8 yönündeydi, dolayısıyla veri beklentinin altında kaldı. Cari fiyatlarla gayrisafi yurt içi hasıla, geçen yılın aynı çeyreğine göre %36 artarak 19 trilyon 869 milyar lira olarak hesaplandı. Sektörel tarafta en yüksek artış %13,3 ile tarım, ormancılık ve balıkçılıkta görüldü; bilgi ve iletişim faaliyetleri %8,6 büyürken kamu yönetimi, eğitim ve sağlık hizmetlerinde artış %4 oldu.
[SPIKER] İş gücü verileri ise daha zayıf bir görüntü ortaya koydu. Temmuz ayında işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,5 puan yükselerek %8,1'e çıktı; işsiz sayısı 150 bin kişi artışla 2 milyon 860 bine ulaştı. Oran erkeklerde %6,8, kadınlarda %10,6 olarak hesaplandı; 15-24 yaş arasındaki genç nüfusta ise işsizlik 1,5 puan artışla %14,5 seviyesine geldi. Aynı dönemde istihdam edilenlerin sayısı 388 bin kişi azaldı, iş gücüne katılma oranı da 0,4 puan gerileyerek %52,5'e indi. Piyasalarda ise ağustosun son günü sakin geçmedi; Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi gün ortasında %0,78 düşüşle 14.526 puan seviyesindeydi, serbest piyasada dolar 48,26 lira, avro 56,03 lira civarında işlem gördü.
[SPIKER] Gündemin acı başlığı ise denizden geldi. Girne Limanı'ndan Mersin'in Taşucu Limanı'na hareket eden katamaran tipi yolcu gemisi, dün öğle saatlerinde kıyıdan yaklaşık 5 kilometre açıkta su alarak ikiye bölündü ve alabora oldu. Gemide 259 yolcu ve 8 mürettebat olmak üzere toplam 267 kişi bulunuyordu; 241 kişi kurtarıldı, 8 kişi hayatını kaybetti, 18 kişi için arama kurtarma çalışmaları sürüyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde 2 Eylül gün batımına kadar ulusal yas ilan edildi; geminin kaptanı ile 7 görevli tutuklandı, Türkiye'den bölgeye gönderilen iki gemiyle robotik dalışlar yapılması planlanıyor.
[SPIKER] Yurt içinde ise yangın alarmı var. Çanakkale'nin Bayramiç ilçesinde Yiğitler köyü yakınlarındaki ormanlık alanda bugün öğleden sonra 16.20 sıralarında çıkan yangın, rüzgârın etkisiyle geniş bir alana yayıldı. Havadan ve karadan müdahale sürüyor, yangın söndürme helikopterleri alevlerin yükseldiği noktalara su bırakıyor; yangının çıkış nedeni henüz belirlenebilmiş değil. Barış, bu kadar başlık bir günde üst üste geldi, sen ne dersin?
[YORUMCU] Bugünün tablosu aslında Türkiye'nin iki ayrı hızda ilerlediğini gösteriyor: dış politikada kurumsallaşan, takvimi belli bir hareketlilik var; içeride ise hem hukuki hem ekonomik belirsizlikler henüz çözülmüş değil. İstanbul'daki komite toplantısı ve Bişkek'teki zirve, Ankara'nın bölgesel güvenlik mimarisinde masada kalıcı bir yer edinme çabasının somut adımları; bunlar bir günde sonuç veren şeyler değil, ama sürekliliğin kendisi mesaj taşıyor. Ekonomiye baktığımızda büyümenin devam etmesi olumlu, fakat beklentinin altında kalan bir oranın yanına istihdamdaki 388 bin kişilik azalışı ve genç işsizlikteki sert yükselişi koyduğunuzda, dezenflasyon sürecinin maliyetinin iş gücü tarafında hissedilmeye başladığını söylemek mümkün. Siyaset cephesinde ise takvimin kendisi belirleyici olacak; adli tatilin bitmesiyle Yargıtay'daki dosyanın önü açılıyor ve muhalefetin örgütsel yeniden şekillenmesi bu kararın sonucuna göre yeni bir aşamaya girebilir. Girne'deki facia ve Çanakkale'deki yangınsa bize şunu hatırlatıyor: ulaşım güvenliği denetimleri ve yangın sezonuna hazırlık, gündem ne kadar yoğun olursa olsun ertelenemeyecek başlıklar.
[SPIKER] Sporda gündem yoğun; hem sahadan hem transfer masasından haberler var.
[SPIKER] Süper Lig'de 4. hafta tamamlandı. Galatasaray, kendi sahasında Göztepe'yi 3-2 yenerek haftayı üç puanla kapattı. Fenerbahçe ise Samsun deplasmanında rakibini 2-0 geçti ve puanını 6'ya çıkardı. Günün diğer maçlarında Eyüpspor, Alanyaspor'u 2-1 mağlup etti; Başakşehir ile Kasımpaşa 1-1 berabere kaldı.
[SPIKER] Puan tablosunun tepesinde 7'şer puanla Galatasaray ve Gençlerbirliği yer alıyor. Hemen arkalarında 6'şar puanla Fenerbahçe, Kocaelispor ve Çaykur Rizespor bulunuyor. Sezonun ilk haftalarında gol krallığı yarışında ise Victor Osimhen 5 golle önde gidiyor.
[SPIKER] Transfer döneminde de hareketlilik son noktaya ulaştı. Galatasaray, AC Milan'dan, yani Milan'dan Portekizli kanat oyuncusu Rafael Leao'nun transferini resmen açıkladı. 27 yaşındaki oyuncu 4 yıllık sözleşme imzaladı; bonservis bedeline ilişkin farklı rakamlar konuşulsa da kulüp anlaşmayı Kamuyu Aydınlatma Platformu'na bildirdi. Leao, İstanbul'a gelişinde taraftar tarafından karşılandı ve şampiyonluk hedefiyle geldiğini söyledi.
[SPIKER] Fenerbahçe cephesinde de son gün trafiği sürüyor. Kulübün, Fransa ve Almanya'daki takımlarla farklı isimler için görüşmelerini sürdürdüğü, özellikle 23 yaş altı kadro kontenjanına uygun oyunculara yöneldiği belirtiliyor. Transfer ve tescil dönemi yarın kapanıyor; dolayısıyla önümüzdeki saatlerde birkaç sürpriz gelişme daha yaşanabilir.
[SPIKER] Voleybolda gurur veren bir sonuç var. Kadın A Milli Voleybol Takımı, İtalya'nın Taranto kentinde düzenlenen 20. Akdeniz Oyunları'nda finalde ev sahibi İtalya'yı 3-0 yendi ve altın madalyanın sahibi oldu. Setler 25-22, 26-24 ve 25-18 bitti; takım turnuvayı hiç yenilgi almadan tamamladı. Erkek Milli Takım ise bronz madalya maçında İtalya'ya 3-2 yenilerek 4. sırada yer aldı.
[SPIKER] Akdeniz Oyunları'nda genel tabloya bakıldığında Türkiye, 9. günün sonunda 30'u altın olmak üzere 64 madalyaya ulaşmıştı. Onuncu günde voleybolda gelen altının yanına atıcılıkta ve judoda birer bronz madalya daha eklendi. Atıcılıkta 10 metre havalı tüfek karışık takımda Damla Köse ve Mert Nalbant 437,2 puanla üçüncü oldu; judoda karışık takım ise Cezayir'i 4-3 yenerek kürsüye çıktı.
[SPIKER] Organizasyonda yarışmalar devam ediyor; milli sporcularımızın madalya mücadelesini takip etmeyi sürdüreceğiz.
[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bugünün öne çıkan başlıkları arkeolojiden sinemaya uzanıyor.
[SPIKER] İzmir'in tam kalbindeki Smyrna Antik Kenti'nde bugün duyurulan yeni bir keşif var. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izniyle, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi adına yürütülen kazılarda 3 yeni mekân ile bugüne kadar görülmemiş duvar resimleri ortaya çıkarıldı. Geçen yıl açığa çıkan mozaik tabanın devamında tespit edilen mekânların 2'sinde mozaik döşeme, birinde ise mermer kaplama bulunuyor. Uzmanlar, kalıntıların 5. ve 6. yüzyıla, yani Geç Antik Çağ'a tarihlendiğini ve kentin bu dönemdeki dönüşümüne ışık tuttuğunu belirtiyor.
[SPIKER] Sinema dünyasının gözü ise Venedik'te. 83. Venedik Film Festivali 2 Eylül Çarşamba günü Lido di Venezia'da perdelerini açıyor, festival 12 Eylül'e kadar sürecek. Açılışı Danny Boyle'un yönettiği Ink, yani Mürekkep adlı film yapacak. Bu yılki ana yarışma jürisinin başkanlığını Maggie Gyllenhaal üstleniyor; George Clooney ve Ellen Burstyn ise Yaşam Boyu Başarı Altın Aslanı'yla onurlandırılacak.
[SPIKER] Ankara'da hafta sonu boyunca çağdaş dans vardı. Uluslararası SOLO Çağdaş Dans Festivali 9'uncu kez, 29 ve 30 Ağustos'ta CerModern'de izleyiciyle buluştu. 14 ülkeden 24 dans sanatçısını bir araya getiren festivalde solo performanslar açık hava sahnesinde sergilendi; programa sanatçı söyleşileri ve atölyeler de eşlik etti. Türkiye'nin yanı sıra Portekiz, İtalya, Fransa, Brezilya, Gürcistan ve Çin gibi ülkelerden sanatçılar sahne aldı.
[SPIKER] Çanakkale'de ise 9 gün sürecek bir kültür maratonu devam ediyor. Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında 29 Ağustos'ta başlayan program, 6 Eylül'e kadar kentin farklı noktalarında konserler, sergiler, tiyatro, opera ve bale gösterileriyle sürüyor. Etkinliklerin büyük bölümü ücretsiz ve kent merkezindeki meydanlarla tarihi alanlarda gerçekleşiyor.
[SPIKER] Takvimlere bir not daha: Ayvalık Uluslararası Film Festivali 5'inci kez, 14 ve 20 Eylül tarihleri arasında sinemaseverleri ağırlayacak.
[SPIKER] Şimdi de önümüzdeki saatlerde ve günlerde takip edeceğimiz başlıklara geçelim.
[SPIKER] Gündemin ilk sırasında Kuzey Kıbrıs'taki gemi faciası var. Girne açıklarında alabora olan yolcu gemisinde 8 kişi hayatını kaybetti, 241 kişi kurtarıldı, kayıp 18 kişi için arama kurtarma çalışmaları gece boyunca aralıksız sürüyor. Türkiye ve Kuzey Kıbrıs'a ait gemiler, dalgıç ekipleri, insansız hava araçları ve helikopterler bölgede görev yapıyor. Kuzey Kıbrıs'ta ilan edilen 3 günlük ulusal yas 2 Eylül akşamına kadar devam edecek. Kaptan ve mürettebatın da aralarında bulunduğu şüpheliler hakkında adli süreç işliyor; soruşturmadan gelecek yeni bilgileri gün boyu izleyeceğiz.
[SPIKER] Ekonomi tarafında yoğun bir takvim başlıyor. Türkiye İstatistik Kurumu bugün ikinci çeyrek büyüme verisini açıkladı; ekonomi yıllık bazda %2,3 büyüdü ve kesintisiz büyüme serisi 24. çeyreğe taşındı. Cari fiyatlarla milli gelir bu çeyrekte 19 trilyon 869 milyar liraya ulaştı. Yarından itibaren akaryakıtta özel tüketim vergisi 3,60 lira artıyor; bunun pompa fiyatlarına yansıması yakından izlenecek. 3 Eylül Perşembe günü saat 10.00'da ağustos enflasyonu açıklanacak, aynı gün ağustos dış ticaret rakamları da gelecek. 7 Eylül Pazartesi 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program kamuoyuyla paylaşılacak. 10 Eylül Perşembe ise Para Politikası Kurulu toplanıyor; piyasada politika faizinin %37'nin altına çekilip çekilmeyeceği tartışılıyor. Bugün serbest piyasada dolar 46,86 liradan, euro 53,60 liradan satıldı; gram altın 6.888 lira seviyesinde, ons altın 4.439 dolar bandında işlem gördü.
[SPIKER] Dış politikada Türkiye ile İsrail arasındaki söylem gerginliği sürüyor. Dışişleri Bakanlığı, İsrail tarafından Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı hedef alan açıklamalara sert bir yanıt verdi ve Netanyahu hükümetinin iddialarına itibar edilmediğini bildirdi. Ankara'dan gelecek yeni açıklamalar ve Gazze'deki gelişmeler gündemdeki yerini koruyacak. Cumhurbaşkanı Erdoğan bugün Kırgızistan'da Dünya Göçebe Oyunları'nın açılışına katıldı; temaslardan çıkacak mesajlar da takip edilecek.
[SPIKER] Eğitimde geri sayım başlıyor. Öğretmenlerin mesleki çalışmaları 1 Eylül Salı günü başlıyor, okul öncesi ve ilkokul birinci sınıf öğrencileri için uyum haftası 7-11 Eylül'de yapılacak, ilk ders zili ise 14 Eylül Pazartesi çalacak.
[SPIKER] Küresel piyasalarda ise gözler eylülün ikinci yarısına çevrilmiş durumda; Amerikan Merkez Bankası Fed'in faiz kararı 16 Eylül'de açıklanacak. Sporda da milli ara yaklaşıyor; A Milli Futbol Takımı, Uluslar Ligi A Ligi'ndeki ilk maçında 25 Eylül'de Kocaeli'de Fransa'yı ağırlayacak.
[SPIKER] Şimdi de yarın planı yapanlar için hava durumuna bakalım.
[SPIKER] Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün bugünkü değerlendirmesine göre yurdun kuzey, iç ve doğu kesimlerinde gök gürültülü sağanak geçişleri sürüyor; hava sıcaklığında ise belirgin bir değişiklik beklenmiyor.
[SPIKER] İstanbul bugün parçalı ve az bulutlu bir gün geçirdi, sıcaklık 29 derece dolaylarında seyretti; yarın için beklenti yağışsız bir hava ve 31 derece.
[SPIKER] Ankara'da bugün gökyüzü yer yer bulutluydu, en yüksek sıcaklık 30 dereceyi buldu; yarın da benzer şekilde açık ve güneşli bir gün, yine 30 derece bekleniyor.
[SPIKER] İzmir'de sıcak ve güneşli hava etkisini korudu, termometreler 35 dereceyi gösterdi; yarın da yağış beklenmiyor, sıcaklığın 35 derece civarında kalması öngörülüyor.
[SPIKER] Meteoroloji, Doğu Karadeniz kıyısında Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin için sarı kodlu uyarı yayımladı; bu illerde yağışların yer yer kuvvetli olabileceği, ani sel ve su baskınlarına karşı dikkatli olunması gerektiği belirtildi.
**Kaynaklar:** - Cumhuriyet — 31 Ağustos 2026 hava durumu raporu - Marmara Bölge Gazetesi — Meteoroloji 31 Ağustos 2026 raporu - Ulusal — 1 Eylül Salı hava tahmini - MGM — İstanbul 5 günlük tahmin
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.