Akşam Haberleri — 6 Ekim 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün altı Ekim iki bin yirmi altı, Salı. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD masasına geçiyoruz; bugün gündemde hem Kızıldeniz'de süren çatışmalar hem de Avrupa'da art arda gelen siyasi ve toplumsal hareketlilik var.

[SPIKER] Yemen'den başlıyoruz. Yemen hükümeti, Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyonun hava desteğiyle, Kızıldeniz'in güney çıkışındaki Bab el-Mandeb Boğazı yakınlarındaki Dhubab, Bab ve Hadeid yerleşimlerini Husi güçlerinden geri aldığını duyurdu. Koalisyona ait savaş uçakları pazartesi günü kara birliklerinin ilerleyişine destek verdi; Husi tarafı ise mevzi kaybettiği yönündeki açıklamaları reddediyor. Eylül ayından bu yana boğaz çevresinde Mokha limanı ve Perim Adası gibi kritik noktalar el değiştirmiş, bölgedeki deniz trafiği büyük ölçüde aksamıştı. Aynı saatlerde Suudi Arabistan'ın Jazan ve Najran havalimanlarının hedef alındığı, 3 kişinin yaralandığı bildirildi.

[SPIKER] Bu çatışmaların doğrudan yansıdığı yer enerji piyasası. Brent petrolün varil fiyatı haftalardır 100 doların üzerinde seyrediyor; 3 Ekim itibarıyla 102,61 dolar seviyesindeydi. Dünya deniz ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği iki geçiş noktasında, yani hem Hürmüz hem Bab el-Mandeb hattında aynı anda yaşanan belirsizlik, navlun maliyetlerini ve sigorta primlerini de yukarı çekmiş durumda. Bugün gelen haberlerde ise, çatışmaların şiddetine rağmen fiyatlarda sınırlı bir gevşeme olduğu kaydedildi.

[SPIKER] Washington cephesinde ise askeri hareketlilik sürüyor. ABD'nin üçüncü bir uçak gemisini Orta Doğu'ya yönlendirdiği, Başkan Trump'ın İran'la süren savaşta yeni hava harekâtı seçeneklerini değerlendirdiği bildirildi. Trump ayrıca, geçen çarşamba İsrail'e giden bir uçağı düşürmeye teşebbüs eden yardımcı pilotla İran arasında bağlantıya işaret eden ilk bulgular olduğunu söyledi ve bu bağlantının doğrulanması halinde karşılık verileceğini belirtti. Bir diğer gelişme de İngiltere'den: ABD, Royal Air Force Fairford, yani Fairford Hava Üssü'ndeki bombardıman uçaklarını başka bir noktaya kaydırdı. Trump bunun gerekçesini "bazı tehditler" sözleriyle açıkladı; İngiliz ve Amerikalı yetkililer ise kararın, İran Devrim Muhafızları'na bağlı olası bir insansız hava aracı saldırısına ilişkin istihbarat üzerine alındığını ifade etti.

[SPIKER] Rusya'dan gelen bir sağlık haberi de uluslararası gündemde geniş yer buluyor. Sibirya'nın Irkutsk bölgesindeki Shelekhov kentinde, Irkutsk Research Anti-Plague Institute, yani Irkutsk Veba Araştırma Enstitüsü'nde görevli 28 yaşındaki bir laboratuvar çalışanı, ağır zatürre tablosuyla hastaneye kaldırıldıktan sonra geçen perşembe hayatını kaybetti. Yerel kaynaklar kırılan bir deney tüpü yoluyla temas iddiasını gündeme getirdi, ancak yetkililer bu iddiayı doğrulayan bir bulgu olmadığını belirtiyor. Bölgede yaklaşık 200 kişi tıbbi gözlem altına alındı, enstitüde çalışan 60'tan fazla kişi de bina içinde izole edildi. Rospotrebnadzor, yani Rusya'nın bulaşıcı hastalıklardan sorumlu federal kurumu, vakayı "etkeni belirlenemeyen zatürre" olarak tanımladı ve çalışanın örneklerinde mesleğiyle bağlantılı bir mikroorganizmaya rastlanmadığını açıkladı. Dünya Sağlık Örgütü'ne iletilen bilgilere göre de temaslıların hiçbirinde tehlikeli bir etken saptanmadı. Trump, Rusya'ya yardım sunulabileceğini söyledi; ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise sürecin yakından izlendiğini belirtti.

[SPIKER] Avrupa'ya geçiyoruz. İspanya'da Başbakan Pedro Sánchez, dün Moncloa Sarayı'nda yaptığı açıklamayla parlamentoyu feshetti ve genel seçimi 29 Kasım Pazar gününe aldı. Karar, Kral Felipe'nin bilgilendirilmesinin ardından duyuruldu ve seçimi takvimden yaklaşık 9 ay öne çekiyor. Gerekçe, 2 Ekim'de Congreso de los Diputados, yani Temsilciler Meclisi'nde hükümetin iki konut kararnamesinin onay alamaması oldu; muhalefetteki Partido Popular, Vox ve Junts bu düzenlemelere destek vermedi. Sánchez seçim kampanyasının merkezine konut ve kira meselesini koyacağının sinyalini verdi; bu yılın sonbaharında ülke genelinde konut fiyatlarına yönelik geniş katılımlı gösteriler düzenlenmişti.

[SPIKER] Fransa'da ise bugün ülke çapında bir eylem günü yaşanıyor. Eylül ayının sonlarında Paris çevresindeki liselerde öğretmen açığı ve okulların fiziki koşulları nedeniyle başlayan öğrenci hareketi, kısa sürede ülke geneline yayıldı. Bugün öğretmen ve okul çalışanlarını temsil eden büyük sendikalar da greve katılma çağrısı yaptı, yüzlerce okul kapalı. Son iki haftada yaklaşık 2.000 okulda blokaj uygulandığı, 6.000'e yakın gözaltı yaşandığı bildiriliyor; Paris'te bugünkü yürüyüşe 20 bin ile 40 bin arasında katılım bekleniyor. Öğrencilerin talepleri sınıf mevcutlarının düşürülmesi, okul binalarının yenilenmesi ve üniversiteye yerleştirme sisteminin değiştirilmesi başlıklarında toplanıyor. Geçen hafta bazı noktalarda çıkan olaylarda bir öğrencinin ağır yaralandığı, soruşturmanın sürdüğü belirtiliyor.

[SPIKER] ABD iç siyasetinde ise gözler kasım ayındaki ara seçimlere çevrilmiş durumda. Quinnipiac University, yani Quinnipiac Üniversitesi'nin anketinde seçmenlerin yüzde 61'i Başkan Trump'ın performansını onaylamadığını, yüzde 34'ü onayladığını söyledi. Diğer araştırmalarda genel onay oranı yüzde 39 civarında ölçülüyor; ekonomi yönetiminde bu oran yüzde 26'ya, hayat pahalılığı başlığında yüzde 17'ye kadar geriliyor. AP-NORC araştırmasına göre yetişkinlerin yüzde 65'i yüksek fiyatları mevcut yönetimin politikalarıyla ilişkilendiriyor; Cumhuriyetçi seçmenlerin yüzde 52'si de bu başlıkta beklentilerin karşılanmadığını düşünüyor. Trump ise cumartesi günü Ohio'da düzenlediği mitingde ara seçim konusunda iddialı bir tablo çizdi ve parti adaylarına destek istedi.

[SPIKER] Günün bilim başlığı da Amerika bağlantılı. 2026 Nobel Fizik Ödülü bu sabah Belçika doğumlu fizikçi Francis Halzen'e verildi. 82 yaşındaki Halzen, University of Wisconsin-Madison, yani Wisconsin-Madison Üniversitesi'nde görevli ve Güney Kutbu'ndaki IceCube Neutrino Observatory, yani IceCube Nötrino Gözlemevi'nin baş araştırmacısı. Ödül, buzun 1 kilometreküplük bir hacmini dev bir dedektöre çeviren bu projeye ve evrenin uzak köşelerinden gelen yüksek enerjili nötrinoların keşfine verildi. 2018'de bu dedektör, bir nötrinonun kaynağını ilk kez tespit etmiş, izi 3,7 milyar ışık yılı uzaklıktaki bir kara deliğe kadar sürmüştü.

[SPIKER] Barış, bu tabloda beni en çok düşündüren şey enerji fiyatlarıyla sandık arasındaki o görünmez bağ. Sen nereden bakıyorsun bu akşam?

[YORUMCU] Aslında bugünün bütün başlıkları tek bir eksende birleşiyor diyebilirim: Bab el-Mandeb'de bir kasabanın el değiştirmesi, Madrid'de bir kararnamenin reddedilmesi ve Ohio'da bir mitingde kurulan cümleler birbirinden bağımsız görünse de hepsinin arkasında aynı mesele, yani hane halkının ödediği fatura duruyor. Boğazdaki belirsizlik navlunu ve sigortayı yukarı çektiği anda bu, birkaç hafta gecikmeyle market rafına ve pompaya yansıyor; dolayısıyla Yemen'deki askeri hareketlilik, Washington'da ekonomi onayının yüzde 26'ya düşmesiyle aynı hikâyenin iki ayrı sayfası. Avrupa'da da benzer bir refleks var; İspanya'da konut, Fransa'da okulların durumu üzerinden yürüyen tartışma, aslında kamu kaynağının nasıl paylaşılacağı sorusunun iki farklı biçimi ve her iki ülkede de hükümetler bu soruyu erteleyemeyecekleri bir noktaya gelmiş durumda. Rusya'daki laboratuvar vakası ise bize başka bir şeyi hatırlatıyor: Jeopolitik gerilimin en yüksek olduğu dönemlerde bile sağlık bilgisinin şeffaf paylaşılması, tarafların birbirine duyduğu güvenden bağımsız bir zorunluluk. Önümüzdeki haftalarda takip edilmesi gereken üç şey var bence; boğazdaki kontrolün kalıcı olup olmadığı, İspanya'da kampanyanın hangi başlık üzerinden kurgulanacağı ve petroldeki bu kırılgan gevşemenin kaç gün sürebileceği.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zeka başlıklarına geçiyoruz; bugün gündem oldukça yoğun.

[SPIKER] Fransız yapay zeka şirketi Mistral AI, bugün bugüne kadarki en büyük modeli olan Mistral Large 4'ü tanıttı. Model 1 trilyon parametre taşıyor, ancak her işlemde bunların yalnızca 49 milyarı etkin hale geliyor; şirket bu yapıyla hem kapasiteyi hem de maliyet verimliliğini birlikte hedeflediğini söylüyor. Eğitim, Avrupa'daki veri merkezlerinde 3.800 Nvidia Grace Blackwell işlemcisiyle yapıldı. Model şimdilik Mistral Studio üzerinden ön izleme olarak erişilebilir durumda; ağırlıkların ekim sonuna kadar paylaşılması planlanıyor. Uygulama geliştiricileri için fiyatlandırma, 1 milyon giriş tokenı başına 1,36 dolar, çıkışta ise 4,18 dolar olarak açıklandı. Şirket, modelin 160'tan fazla dili desteklediğini ve metnin yanı sıra görsel içerikle de çalışabildiğini belirtiyor.

[SPIKER] Aynı gün Amerikan girişimi Reflection AI, Beam adını verdiği modeli duyurdu. 501 milyar parametreli model, her token için 23 milyar parametreyi devreye sokuyor ve 1 milyon tokene kadar bağlam işleyebiliyor. Eğitimde 23,8 trilyon tokenlık veri kullanıldı, pekiştirmeli öğrenme aşaması ise 10.500 adet Nvidia GB300 işlemcisiyle dört hafta sürdü. Şirket Beam'i kurumlar, yazılım geliştiriciler ve kamu kurumları için bir iş atı olarak konumlandırıyor; ağırlıklarını da ekim ayı içinde açmayı planlıyor. Reflection AI bugüne kadar yaklaşık 4,7 milyar dolar kaynak topladı ve son turda 25 milyar dolar değerleme ile fiyatlandı.

[SPIKER] OpenAI cephesinde ise düzenleme kaynaklı bir adım var. Şirket, Avrupa Birliği'nde ChatGPT ve Codex ile üretilen metin ve kodlara görünmez dijital filigran eklemeye hazırlanıyor. Yöntem, modelin kelime seçimlerine istatistiksel sinyaller yerleştiriyor; özel bir tespit yazılımı bu sinyalleri okuyarak metnin yapay zeka tarafından üretildiğini doğrulayabiliyor. Dayanak, Avrupa Birliği Yapay Zeka Yasası'nın makine tarafından okunabilir işaretleme zorunluluğu getiren 50. maddesi; mevcut sağlayıcılar için uyum tarihi 2 Aralık olarak belirlendi. Özellik Birlik sınırları içinde varsayılan olarak açık olacak, diğer bölgelerdeki kullanıcılar ise isteğe bağlı devreye alabilecek. Şirket, kısa metinlerde ve matematiksel içerikte tespit başarısının yüzde 80 civarına gerilediğini de kabul ediyor. OpenAI dün ayrıca ChatGPT'de görsel üretimi beklenirken gösterilecek reklam formatını test edeceğini açıklamıştı; deneme ekim sonunda Amerika Birleşik Devletleri'nde sınırlı bir reklamveren grubuyla başlayacak.

[SPIKER] Washington'dan gelen haber ise yapay zekanın kamu politikası tarafına ilişkin. Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, pazar günü Super Intelligence Force, yani Süper Zeka Gücü adı verilen bir görev gücünün kurulduğunu duyurdu. Yapının başına Ulusal İstihbarat Direktörü Jay Clayton getirildi; ekipte Federal Ticaret Komisyonu Başkanı Andrew Ferguson ile Savunma Bakanlığı ve Personel Yönetimi Ofisi'nden üst düzey isimler yer alıyor. Yönetim, görev gücünün hem ülkenin bu alandaki önceliğini korumayı hem de vatandaşların güvenliğini gözetmeyi amaçladığını belirtiyor.

[SPIKER] Ticaret tarafında da bir gelişme var. TikTok, yapay zeka destekli alışveriş asistanını ve tek tıkla ödeme özelliğini bugün kullanıma açtı. Shopping Assistant, yani Alışveriş Asistanı, ürün özellikleri, kargo, beden ve stok durumuna ilişkin soruları yanıtlıyor; yeni ödeme akışı ise kullanıcının akıştan çıkmadan satın alma yapmasına imkân tanıyor. Özellikler Salesforce, Shopify ve Stripe gibi şirketlerle iş birliği içinde geliştirildi. Platformun alışveriş kolu, 2025'te Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık 15,8 milyar dolarlık satış hacmine ulaşmıştı.

[SPIKER] Türkiye'den de kısa bir not: Borusan Ventures, limanlar ve veri merkezleri için küçük modüler reaktör geliştiren Bluecore Energy'ye 50 milyon dolarlık tohum yatırımına ortak oldu; Paribu ise CoinMENA iş birliğiyle Ürdün pazarına açıldı.

[SPIKER] Barış, bu tablonun bütününe bakınca sende hangi başlık öne çıkıyor?

[YORUMCU] Bence buradaki asıl hikâye, tek tek modellerin boyutu değil, rekabetin artık nerede yoğunlaştığı. Mistral Large 4 ile Beam aynı güne denk gelmesi tesadüf değil; ikisi de "en büyük model" yarışından çok, aynı performansı daha az işlem gücüyle verme ve ağırlıkları paylaşarak kurumsal müşteriyi kendine bağlama stratejisini anlatıyor. İkinci katman ise regülasyon: filigran meselesinde gördüğümüz gibi, Avrupa'nın koyduğu kural artık bir şirketin ürün yol haritasını doğrudan şekillendirebiliyor ve bu, teknik bir detaydan ziyade pazara giriş şartı hâline geliyor. Üçüncüsü, devletlerin bu alanı birer kamu güvenliği dosyası gibi ele almaya başlaması; görev gücü örneği, kararların yalnızca şirket genel merkezlerinde alınmadığını gösteriyor. Ticaret tarafındaki asistanlar ve tek tıkla ödeme adımları da aslında aynı eğilimin tüketiciye bakan yüzü: yapay zeka artık ayrı bir ürün değil, mevcut alışkanlıkların içine yerleşen bir katman.

[SPIKER] Ekonomi ve piyasalar tarafına geçiyoruz; bugün hem Ankara'dan hem de yurt dışı piyasalardan takip edilmesi gereken başlıklar vardı.

[SPIKER] Günü rakamlarla özetleyerek başlayalım. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dünkü yüzde 1,42'lik yükselişin ardından bugün satıcılı bir seyir izledi ve 12.357 puan seviyesinde, yüzde 0,70 değer kaybıyla işlem gördü. Döviz tarafında dolar 49,18 lira, euro ise 55,39 lira bandında dengelendi. Serbest piyasada gram altın 6.530 ila 6.590 lira aralığında hareket etti; gümüşte ise gram fiyatı 96 liranın üzerinde kaldı. İşlem hacminde en çok öne çıkan hisseler havacılık ve savunma sanayinden geldi.

[SPIKER] Günün en çok konuşulan gelişmesi Ankara'daydı. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda milletvekillerine sunum yaptı. Karahan, enflasyondaki yavaşlamanın artık daha net görülebildiğini söyledi ve enflasyonun yıllıklandırılmış ana eğiliminin eylül itibarıyla yüzde 23,7 seviyesine gerilediğini aktardı. Ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyretmesini, dezenflasyonun önümüzdeki dönemde de süreceğinin işareti olarak değerlendirdi. Buna rağmen para politikasında ihtiyatlı duruşun korunması gerektiğinin de altını çizdi.

[SPIKER] Bu değerlendirmelerin arka planında eylül ayı enflasyon verisi var. TÜİK'in açıkladığı rakamlara göre tüketici fiyatları eylülde aylık bazda yüzde 1,84 arttı, yıllık enflasyon ise yüzde 29,73 oldu. Böylece yıllık tüketici enflasyonu, 2021 yılının kasım ayından bu yana ilk kez yüzde 30'un altına inmiş oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmış aylık artış ise yüzde 1,61 olarak kayıtlara geçti.

[SPIKER] Vatandaşın cebini doğrudan ilgilendiren bir başlık da akaryakıtta. Gece yarısı itibarıyla motorinin litre fiyatına 4,92 liralık indirim pompaya yansıdı. Bu, üç gün önce yapılan yaklaşık 2,22 liralık indirimin hemen ardından geldi. İndirim sonrası İstanbul'da motorin 90 lira seviyesine gerilerken, benzin 84 ila 85 lira bandında, otogaz ise 41 lira civarında kaldı. Benzin ve otogaz fiyatlarında bugün için yeni bir değişiklik yapılmadı.

[SPIKER] Sermaye piyasalarında ise tasfiye sürecindeki yatırım fonları gündemde. Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye kapsamındaki bazı fonların yatırımcılarının nihai ödemeyi beklemeden paralarının bir bölümünü alabilmesine olanak tanıdı. Mutabakatı tamamlanan katılma payı sahiplerine, hak edilecek nihai tutardan mahsup edilmek üzere her bir fon için ayrı ayrı 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılacak. Uygulamanın para piyasası fonlarından başlaması planlanıyor; tasfiye süreçlerinin hızlandığı bildiriliyor.

[SPIKER] Yurt dışına baktığımızda ise altında geri çekilme dikkat çekiyor. Uluslararası piyasada ons altın, güçlenen dolar ve yükselen tahvil getirilerinin baskısıyla 4.130 dolar seviyesine indi. Buna karşılık küresel borsalarda hava daha olumluydu; yapay zekâ yatırımlarına yönelik iyimserlik ve güçlü bilanço beklentileri risk iştahını destekledi.

[SPIKER] Barış, tabloyu bir araya koyunca ortaya ilginç bir resim çıkıyor; sen bu manzarayı nasıl okuyorsun?

[YORUMCU] Bugünün tablosunda birbirini tamamlayan iki hikâye var aslında. Birincisi, yıllık enflasyonun yüzde 30'un altına inmesi ve ana eğilimin yüzde 23,7'ye gerilemesi, dezenflasyonun artık tek seferlik bir iyileşme değil, süreklilik kazanan bir eğilim olduğunu gösteriyor; Merkez Bankası'nın buna rağmen ihtiyatlı dili koruması da beklentilerin kalıcı olarak çıpalanmasını önemsediğine işaret ediyor. İkincisi, motorindeki üst üste gelen indirimler maliyet tarafından önümüzdeki aylara olumlu katkı sunabilir, çünkü akaryakıt nakliyeden gıdaya kadar geniş bir fiyat zincirini besliyor. Borsadaki günlük geri çekilmeyi ise bir yön değişikliğinden çok, dünkü sert yükselişin ardından gelen kâr satışı ve yurt dışında yükselen tahvil getirilerinin yarattığı doğal bir soğuma olarak okumak daha doğru. Altındaki gerileme de benzer şekilde, güçlenen dolar karşısında alınan nefes molası niteliğinde; yatırımcı tarafında asıl soru, bu seviyelerin yeni bir denge mi yoksa geçici bir duraklama mı olduğu. Fon tasfiyelerinde ara ödeme kararı ise doğrudan piyasa yönünü etkilemese de, güvenin onarılması açısından sembolik değeri yüksek bir adım.

[SPIKER] Türkiye gündemine geçiyoruz; bugün hem Meclis kulisleri hem de adliye koridorları hareketliydi, sırayla aktarıyorum. Günün en acı haberi İstanbul'dan geldi. Başakşehir Kayaşehir'deki bir imam hatip ortaokulunda, sabah saat 08.40 sularında okul girişinde bıçaklı bir saldırı yaşandı. Başka bir lisenin 10. sınıfında okuyan 15 yaşındaki bir öğrencinin, evden aldığı bıçakla okula girerek öğrencilere saldırdığı belirtildi; yaralanan öğrencilerden Eslem Sare Bulut, tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. İçişleri Bakanlığı olayla ilgili 1 mülkiye başmüfettişi ve 1 polis başmüfettişi görevlendirdi, Milli Eğitim Bakanlığı da okulda eğitime bugün ve yarın ara verildiğini duyurdu. Bakan Yusuf Tekin hayatını kaybeden öğrenciyi kamuoyuna kendisi duyurdu; soruşturma sürüyor ve saldırının nedenine ilişkin inceleme devam ediyor.

[SPIKER] Ankara'da ise yasama takvimi resmen işlemeye başladı. TBMM Genel Kurulu, yaklaşık 51 günlük aranın ardından bugün yeniden çalışmalarına başladı. Yeni yasama yılının ilk gündem maddesi Türk Kızılay'ına ilişkin düzenlemeleri içeren 9 maddelik kanun teklifi oldu; önümüzdeki haftalarda dijital konaklama platformlarına dönük düzenleme ve 13. Yargı Paketi'nin de Meclis'e gelmesi bekleniyor. Aynı gün MHP, CHP ve DEM Parti grup toplantılarını yaptı, yani siyasetin tüm aktörleri mikrofon başındaydı.

[SPIKER] O grup toplantılarından çıkan en dikkat çekici başlık seçim takvimiydi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, TBMM'de seçimlerin 2028'de yenilenmesi yönünde karar alınması gerektiğini söyledi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bir kez daha aday olmasının Türkiye'nin yararına olacağını belirtti. Bahçeli, bu yolla belirsizliğin ortadan kalkacağını, istikrar ve öngörülebilirliğin korunacağını savundu; 2028'i yalnızca bir seçim tarihi değil, büyük reformların başlangıcı olarak tanımladı. Bu çıkış, anayasa ve seçim takvimi tartışmasını yeni yasama yılının ilk gününde doğrudan gündemin merkezine yerleştirdi.

[SPIKER] CHP cephesinde ise parti içi tablo konuşuldu. Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu, TBMM'deki grup toplantısında partideki yeni döneme ilişkin mesajlar verdi. Salondan gelen sloganlara karşılık "Arınacağız, arınacağız. Kör kuruşun hesabını soracağız" diyen Kılıçdaroğlu, isim vermeden CHP'den ayrılıp yeni bir parti kuran Özgür Özel ve ekibine göndermelerde bulundu. Kılıçdaroğlu ayrıca bir siyasi ahlak kanunu çıkarılması çağrısı yaptı, belediyelere yönelik soruşturmalarda yargılama usullerini eleştirdi ve hukukun herkese eşit uygulanması gerektiğini söyledi. Hatırlatmak gerekirse, kurultaya ilişkin mutlak butlan dosyasında CHP geçen ay temyiz başvurusundan feragat etme kararı almıştı; parti şu dönemde olağan kurultay takvimini işletiyor.

[SPIKER] Belediyelere yönelik soruşturmalarda yeni bir aşama var. Mersin'de 1 Ekim'de Büyükşehir Belediyesi ile Yenişehir ve Mezitli belediyelerine yönelik yürütülen yolsuzluk soruşturması kapsamında, Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer tutuklandı. Aynı dosyada Yenişehir Belediye Başkanı Abdullah Özyiğit ile Mezitli Belediye Başkanı Ahmet Serkan Tuncer de tutuklanan isimler arasında; dosyadaki tutuklu sayısı 34'e çıktı. İddianameye esas soruşturmada, Büyükşehir Belediyesi'ndeki 13 ihale ve 63 doğrudan alımda yaklaşık 331 milyon lira kamu zararı tespit edildiği öne sürülüyor. Seçer aynı zamanda Türkiye Belediyeler Birliği Başkanlığı görevini de yürütüyordu.

[SPIKER] Yargı gündeminin diğer başlığı fon soruşturması. Adalet Bakanı Akın Gürlek bugün soruşturmanın nasıl başladığını anlattı; ağustos ayında anormal kazançların dikkat çekmesi üzerine Sermaye Piyasası Kurulu'na müzekkere yazıldığını, soruşturma izninin ardından sürecin başladığını söyledi. Gürlek'in verdiği tabloya göre dosyada 206 şüpheli bulunuyor; 85 şüpheli tutuklu, 83 şüpheli adli kontrol altında, 23 şüpheli ise firari durumda. Bakan, 5 kişinin haksız kazancını gönüllü olarak iade ettiğini, ancak zararın 2 katının karşılanmasının etkin pişmanlık gerekçesi sayılsa bile dosyaların kapanması anlamına gelmediğini vurguladı. İsviçre'ye gönderilen fonların ülkeye getirilmesi için de hukuki süreç başlatıldığını belirtti ve kurumların ihmali varsa bunun da takip edileceğini söyledi.

[SPIKER] Ekonomide gözler Meclis'teydi. Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda 45 sayfalık bir sunum yaptı; enflasyon görünümü, para politikası, kredi büyümesi ve mevduat faizleri sunumun ana başlıklarıydı. Eylülde yıllık enflasyonun %29,7'ye gerilediği, ancak arz yönlü baskılar nedeniyle dezenflasyonun yavaşladığı kaydedildi. Eylül verilerine göre 12 ay sonrası yıllık enflasyon beklentisi piyasa katılımcılarında %23,7, reel sektörde %32,5, hanehalkında ise %45,6 seviyesinde; Karahan bu tablonun ihtiyatlı duruşun sürmesini gerektirdiğini aktardı. Piyasalarda dolar 49,18 lira, avro 55,15 lira seviyesinde seyretti; gram altın 6.532 lira, çeyrek altın 10.681 lira, ons altın ise 4.131 dolar bandında işlem gördü. Günün bir diğer başlığı da eğitimdi: Cumhurbaşkanı Erdoğan Beştepe'de 2026-2027 akademik yılı açılışında konuştu, Türkiye'nin 208 üniversite, yaklaşık 6,3 milyon öğrenci ve 190 bin akademik personelle çalıştığını, üniversitelerdeki kadın akademisyen oranının %47,17'ye ulaştığını söyledi.

[SPIKER] Barış, masada epey yoğun bir gün var; sözü sana bırakıyorum, bu tablodan ne okuyorsun?

[YORUMCU] Pınar, bugünün en çarpıcı tarafı şu: Meclis kapılarını açtığı ilk gün gündem kendi başlıklarını kendisi dayattı, yani yasama takvimi ile adliye takvimi aynı günde kesişti. Bahçeli'nin 2028 çağrısı, erken seçim ihtimalini masadan kaldırıp tartışmayı anayasal çerçeveye ve öngörülebilirlik başlığına çekme girişimi olarak okunabilir; piyasa açısından da takvim netliği, faiz ve kur beklentileri kadar önemli bir değişken. Mersin ve fon dosyalarında ortaya çıkan rakamlar, 331 milyon lira kamu zararı iddiası ve 206 şüphelilik bir dosya, kamu kaynaklarının denetimi tartışmasını yalnızca siyasi bir cepheleşmeden çıkarıp idari denetim mekanizmalarının neden sonradan devreye girdiği sorusuna getiriyor; devletin bakış açısıyla söylemek gerekirse, burada asıl sınav yargı sürecinin hem hızlı hem de usul güvencelerine sadık yürütülmesi olacak. Kılıçdaroğlu'nun siyasi ahlak kanunu çağrısı ile Bakan Gürlek'in "iade dosyayı kapatmaz" vurgusu aslında aynı zemine, kamu güveninin nasıl onarılacağına bakıyor; farklı dilde konuşsalar da ortak bir ihtiyacı işaret ediyorlar. Ekonomide ise enflasyonun %29,7'ye inmesi tek başına iyi haber gibi görünse de, hanehalkı beklentisinin %45,6'da kalması cebe değen fiyat algısının resmi veriden hâlâ çok uzak olduğunu gösteriyor; Başakşehir'deki okul faciası ise bütün bu başlıkların yanında, güvenlik ve çocuk ruh sağlığı meselesinin acilen ayrı bir politika başlığı olmayı hak ettiğini hatırlattı bize.

[SPIKER] Sporda bu akşamın gündemi sahalardan çok federasyon koridorlarında. Türkiye Futbol Federasyonu Yönetim Kurulu, hakemlere yönelik soruşturmanın ardından bugün saat 15.00'te Riva'da olağanüstü toplanacaktı; ancak toplantı, Başkan İbrahim Hacıosmanoğlu'nun İsviçre'deki UEFA temasları nedeniyle cuma gününe bırakıldı. Kurula katılan üyelerin, olağanüstü seçimli genel kurul kararı alınması konusunda görüş birliğine vardığı bildiriliyor. Hacıosmanoğlu ise istifa etmeyeceğini, sezon sonundaki olağan seçime kadar görevde kalmak istediğini söyledi.

[SPIKER] Aynı süreçte yönetimden ayrılıklar da sürüyor. Mevlüt Aktan, Mustafa Temel Bozbağ ve Ural Aküzüm'ün de aralarında bulunduğu çok sayıda yönetim kurulu üyesi görevi bıraktı. Öte yandan Türkiye Faal Futbol Hakemleri ve Gözlemcileri Derneği, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü hakemler soruşturmasında tutuklanan Ferdi Karadoruk, Alican Sağlar ve Emre Kosif'i bugün açıklanan disiplin kararıyla üyelikten ihraç etti. Soruşturma kapsamında tutuklananlar arasında Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu da yer alıyor.

[SPIKER] Sahaya dönüyoruz. A Milli Takım, dün akşam Bologna'da oynanan UEFA Uluslar Ligi A Ligi 1. Grup karşılaşmasında İtalya'ya 3-1 yenildi. Ev sahibinin gollerini 26. dakikada Scamacca, 64. dakikada Calafiori ve 87. dakikada Pio Esposito kaydetti; millî takımın tek golü 61. dakikada Aral Şimşir'den geldi. Böylece A Ligi'ndeki ilk sezonunda 4 maç oynayan Türkiye, henüz puan alamadan grubun son sırasında kaldı. Takvimdeki bir sonraki durak 12 Kasım; millî takım o akşam kendi sahasında Belçika'yı konuk edecek.

[SPIKER] Ümit Millî Takım ise bu akşam sahaya çıkıyor. 2027 Avrupa Şampiyonası elemelerinde Türkiye, saat 20.00'de Başakşehir Fatih Terim Stadyumu'nda Macaristan'ı ağırlıyor. Grupta play-off hedefini koruyan genç kadro için bu karşılaşma kritik önemde; mücadele Tivibu Spor ekranlarından yayınlanacak.

[SPIKER] Potada ve filede de hareketli bir akşam var. Basketbol Şampiyonlar Ligi'nde Galatasaray MCT Technic, Hırvatistan deplasmanında Cibona Zagreb ile karşılaşıyor. BKT EuroCup, yani Avrupa Kupası'nda Türk Telekom saat 19.30'da Ankara'da Roma Maxima'yı ağırlıyor, Tofaş ise 20.30'da Fransa'da Bourg Bresse karşısında parkeye çıkıyor. Voleybolda ise sezonun ilk kupası sahibini buluyor; Kadınlar AXA Sigorta Şampiyonlar Kupası'nda VakıfBank ile Eczacıbaşı saat 18.00'de karşı karşıya geliyor. Türkiye liglerinde ara verilen bu dönemde gözler kulüplerin Avrupa performansında olacak.

[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bugün sahneden müzayede salonuna uzanan hareketli bir gün yaşandı.

[SPIKER] İstanbul'da uzun süredir kapalı olan bir sahne yeniden perde açtı. Beyoğlu'ndaki Muammer Karaca Tiyatrosu, restorasyonun ardından 14 yıl sonra izleyicisiyle buluştu. Yeniden hizmete giren 300 koltuklu salonda, ekim ayı sonuna kadar süren Muammer Karaca Tiyatro Bayramı kapsamında 97 etkinlik yapılacak. Programda 35 tiyatro oyunu, 17 konser, atölyeler, performanslar ve söyleşiler yer alıyor; salon ayrıca bağımsız ve özel tiyatro topluluklarının üretimlerine de açık olacak.

[SPIKER] Müzik tarafında Türkiye'den bir isim Almanya'da dikkat çekti. Gaye Su Akyol, 2 Ekim'de Köln'de ve 3 Ekim'de Dortmund'da WDR Funkhausorchester, yani Batı Alman Radyosu Funkhaus Orkestrası ile Anatolian Dragon başlıklı konserlerde sahne aldı. Senfonik düzenlemeleri Gordon Hamilton'ın hazırladığı, David Brophy'nin yönettiği konserler kapalı gişe gerçekleşti. Sanatçının kendi şarkılarından oluşan programın bir dünya turnesine dönüştürülmesi planlanıyor.

[SPIKER] Galeri takvimine de bir yeni açılış eklendi. Yunan sanatçı Antonis Donef'in İstanbul'daki ilk kişisel sergisi, Zamanın İki Yakası Atina İstanbul adıyla 8 Ekim'de Nişantaşı'nda açılıyor ve 28 Ekim'e kadar görülebilecek. Sergi, Kalfayan Galleries, yani Kalfayan Galerileri ile Portakal Sanat ve Kültür Evi iş birliğiyle düzenlendi. Atina ile İstanbul arasındaki ortak hafızayı ve iki şehrin kültürel geçişkenliğini merkeze alan seçki, sanatçının katmanlı kâğıt ve metin çalışmalarından oluşuyor.

[SPIKER] İstanbul Modern'de ise farkındalık ayı programı başlıyor. Müzenin binası dün gece pembe ışıkla aydınlatıldı; Meme Kanseri Farkındalık Ayı kapsamındaki etkinlikler 6 ile 11 Ekim arasında sürecek. Program, sanat yoluyla farkındalığı artırmayı amaçlayan atölyeler ve rehberli turlardan oluşuyor.

[SPIKER] Uluslararası sanat piyasasından da şaşırtıcı bir sonuç geldi. Amerikalı ressam Gertrude Abercrombie'nin 1951 tarihli bir tablosu, geçen hafta Freeman's, yani Freeman's Müzayede Evi'nde 1,35 milyon dolara alıcı buldu. Eser, bu yılın temmuz ayında Michigan'da bir ev satışında yalnızca 30 dolara satın alınmıştı. Tablonun müzayede öncesi tahmini değeri 150 bin ile 250 bin dolar aralığındaydı; sonuç, bu bandın oldukça üzerinde kapandı ve sanatçı adına yeni bir rekor olarak kayda geçti.

[SPIKER] Şimdi de önümüzdeki saatlerde ve günlerde takip edeceğimiz başlıklara bakalım. Gündemin ilk sırasında sermaye piyasalarındaki fon soruşturması var. Adalet Bakanı Akın Gürlek, soruşturmanın ağustosta dikkat çeken olağan dışı kazançların ardından, Sermaye Piyasası Kurulu'nun inceleme izniyle başladığını anlattı. Şu ana kadar 85 şüpheli tutuklandı, 220 kişi hakkında işlem yapıldı, yurt dışına çıkarılmak istenen yaklaşık 40 milyon dolarlık transfer engellendi. Gürlek, zararın 2 katının ödenmesinin etkin pişmanlık sebebi sayılabileceğini, ancak dosyanın kapanması anlamına gelmediğini söyledi. İşlemleri durdurulan fonlardaki yatırımcıların durumu ve yeni gözaltı dalgaları, yakından izlenecek konular arasında.

[SPIKER] İstanbul Başakşehir'de bir ortaokulda yaşanan bıçaklı saldırının ardından okul güvenliği başlığı gündemin üst sıralarına yerleşti. Olayda 1 öğrenci hayatını kaybetti, 7 öğrenci yaralandı. Milli Eğitim Bakanlığı adli ve idari soruşturma başlattığını, bir bakan yardımcısı başkanlığındaki heyetle 2 eğitim müfettişini görevlendirdiğini duyurdu. Soruşturma kapsamında yayın yasağı kararı da verildi. Bakanlığın alacağı ek güvenlik adımlarını önümüzdeki günlerde takip edeceğiz.

[SPIKER] Siyasette seçim takvimi tartışması canlanıyor. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, grup toplantısında seçimin Meclis kararıyla 2028'de yenilenmesi ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bir kez daha aday olması çağrısı yaptı. Öte yandan YENİ Parti Genel Başkanı Özgür Özel, erişim engellerine tepki olarak yarın saat 12.00'de Anayasa Mahkemesi önünde açıklama yapacaklarını bildirdi. Mecliste ise çerçeve yasa kapsamında kurulacak Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu'nun üye yapısı ve ilk toplantı tarihi bu hafta netleşebilir.

[SPIKER] Ekonomide gözler cuma gününe çevrildi. 9 Ekim'de ağustos ayı sanayi üretim endeksi açıklanacak. Hafta başında duyurulan eylül enflasyonunda aylık artış %1,84, yıllık oran %29,73 olmuş, böylece yıllık enflasyon uzun bir aradan sonra %30'un altına inmişti. Merkez Bankası'nın bir sonraki faiz kararı 22 Ekim'de gelecek. Piyasalarda dolar 49,18 lira, euro 55,33 lira seviyesinde; gram altının satışı 6.541 lira, ons altın 4.150 dolar civarında. Brent petrolün varili 100 doların altında, 99 dolar bandında seyrediyor. Bu gerilemenin yansıması olarak motorinin litre fiyatında 4,92 liralık indirim bugün pompalara ulaştı.

[SPIKER] Dış gündemde ABD ile İran arasındaki gerilim ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğindeki aksama ilk sırada. Katar, Washington ile Tahran arasındaki temasların sürdüğünü, savaşın bedelini tüm dünyanın ödediğini açıkladı. Gazze'de ateşkesin ihlal edildiği yönündeki bildirimler ve Birleşmiş Milletler'in ateşkesin kalıcı hale gelmesi çağrısı da takibimizde. Bilim dünyasında ise Nobel haftası sürüyor. Bugün fizik ödülü IceCube Nötrino Gözlemevi'ne katkıları nedeniyle Francis Halzen'e verildi. Yarın kimya, 8 Ekim'de edebiyat, 9 Ekim'de barış, 12 Ekim'de ekonomi ödülleri açıklanacak. Sporda ise Ziraat Türkiye Kupası 2. eleme turu maçları ve Ümit Milli Takımımızın Avrupa elemelerindeki mücadelesi akşamın programında.

[SPIKER] Gelelim hava durumuna; yarın şemsiye gerekecek mi, kısaca özetleyelim.

[SPIKER] İstanbul bugün parçalı bulutlu bir gün geçirdi, sıcaklık 15 ile 21 derece arasında seyretti; yarın bulutlar artıyor, 22 dereceye kadar çıkılacak ama kayda değer bir yağış beklenmiyor.

[SPIKER] Ankara'da bugün gökyüzü büyük ölçüde açıktı, sabah 8 derecenin ardından gündüz 21 dereceyi gördük; yarın da benzer bir tablo var, 9 ile 21 derece aralığında parçalı bulutlu bir hava hakim olacak.

[SPIKER] İzmir tarafında bugün 13 ile 26 derece arasında ılık ve parçalı bulutlu bir gün yaşandı; yarın sıcaklık 25 dereceye geriliyor, yine kuru bir hava bizi bekliyor.

[SPIKER] Meteoroloji'nin bugünkü değerlendirmesine göre yurdun batısı sakin seyrederken, asıl hareketlilik doğuda. Doğu Anadolu, Güneydoğu Anadolu, Doğu Karadeniz ve Akdeniz'in iç kesimlerinde aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak geçişleri bekleniyor. Güneydoğu'da ayrıca toz taşınımına dikkat; bu bölgede sıcaklıkların 4 ila 6 derece birden düşeceği belirtiliyor. Ülke genelinde ise sıcaklıklar mevsim normalleri civarında kalmayı sürdürüyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.