Akşam Haberleri — 8 Ekim 2026

Bölüm metni

[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün sekiz Ekim iki bin yirmi altı, Perşembe. Ben Pınar.

[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.

[SPIKER] Dünya ve ABD gündeminde hareketli bir gün yaşandı; başlıklara sırayla geçiyoruz.

Günün en çok konuşulan konusu, ABD ile İran arasındaki tırmanma. ABD basınına yansıyan bilgilere göre Pentagon, CENTCOM, yani Merkez Kuvvetler Komutanlığı'na, İran'a yönelik büyük ölçekli askerî harekâtın yeniden başlatılması için hazırlıkları tamamlama talimatı verdi. Başkan Donald Trump'ın henüz kesinleşmiş bir karar vermediği, ancak İran'la bir anlaşma arayışında olmadığını söylediği aktarılıyor. ABD'li ve İsrailli yetkililerin anlatımına göre olası harekât, 3 Kasım'daki ara seçimler öncesine denk gelebilir ve İran'ın enerji altyapısıyla nükleer tesislerini kapsayabilir. Hazırlıkların, geçen Cuma Camp David'de yapılan ve saatler süren ulusal güvenlik toplantısının ardından hızlandığı belirtiliyor. Bu arada USS Abraham Lincoln uçak gemisine, İran'a karşı yürütülen 40 günlük muharebe harekâtı nedeniyle Başkanlık Birlik Takdirnamesi verildi.

Ukrayna'dan çok ağır bir haber geldi. Donetsk bölgesindeki cephe kenti Kramatorsk'ta, yolcu taşıyan iki otobüsün bulunduğu durağa güdümlü bir bomba isabet etti; 33 kişi hayatını kaybetti, 18 kişi yaralandı. Ukraynalı yetkililer saldırıyı doğrudan sivilleri hedef alan bir eylem olarak nitelendirdi ve bunun yılın en ağır tek saldırılarından biri olduğunu duyurdu. Olayın ardından Kramatorsk ile komşu Slovyansk'ta toplu taşıma seferleri durduruldu. Ülkenin kuzeyindeki Pryluky kentinde de beş katlı bir apartmanın füzeyle vurulduğu, Kiev'de ise saldırıların ardından elektrik kesintilerinin derinleştiği bildirildi. Ukrayna tarafı ise insansız hava araçlarıyla Rus teknoloji şirketi Yandex'in bir veri merkezini vurdu; bu, savaşın başından bu yana bir Rus veri merkezine yönelik ilk büyük çaplı saldırı olarak kayda geçti.

Körfez'de ise Yemen kaynaklı saldırılar tırmandı. İran'la bağlantılı Husiler, Suudi Arabistan'da iki havalimanını hedef aldı; başkentteki King Khalid International Airport, yani Kral Halid Havalimanı ile ülkenin güneyindeki Abha Havalimanı'na yönelik saldırılarda 3 kişi öldü, 36 kişi yaralandı. Abha'daki saldırıda biri Faslı, diğeri Cezayirli iki kadın yaşamını yitirdi; Riyad'daki saldırıda ise Sudan vatandaşı bir kişi öldü, 8 kişi yaralandı. Husiler her iki saldırının sorumluluğunu üstlendi. Pakistan, Suudi Arabistan'da askerî personeli bulunduğunu doğruladı; Suriye'nin de Husilere karşı Yemen'e asker gönderme ihtimalini görüştüğü belirtiliyor. Bölgedeki diplomatik hareketlilik de sürüyor: İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İngiltere'nin Kudüs'teki konsolosluğunda görevli diplomatların büyük bölümünün ayrılacağını, geride sınırlı kapasiteyle çalışacak 7 görevlinin kalacağını açıkladı. Londra, geri çekilmenin geçici olduğunu ve gerekçesinin güvenlik olduğunu belirtti.

Afrika'dan sağlık alanında endişe yaratan bir gelişme var. Kenya, 6 Ekim'de tarihindeki ilk Ebola vakasını doğruladı. Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde 7 yıl yaşamış Kenyalı bir kişi, karayoluyla Uganda'ya geçtikten sonra uçakla Nairobi'ye geldi; ateş, titreme ve deri altı kanama şikâyetiyle hastaneye alındıktan kısa süre sonra yaşamını yitirdi. Hastanın 8 aile üyesi ve kendisiyle ilgilenen 21 sağlık çalışanı karantinaya alındı, yetkililer aynı uçuştaki 23 yolcu ile 4 mürettebat üyesine ulaşmaya çalışıyor. Kenya, doğu Kongo'daki ve kayıtlara geçen en büyük ikinci salgın sayılan, 8.000'den fazla vakanın görüldüğü Ebola salgınına bağlı vaka bildiren dördüncü ülke oldu. İngiltere, gelişmenin ardından Kenya için yeni bir seyahat uyarısı yayımladı.

ABD'de gündemin ilk sırasında hava koşulları var. 2026'nın ilk Atlantik kasırgası Isaias, Meksika Körfezi üzerinde güçlenerek ilerliyor; tahminlere göre fırtına Cuma gecesi ya da Cumartesi'nin ilk saatlerinde Körfez kıyısına Kategori 2 düzeyinde ulaşabilir. Kasırga uyarısı, Mississippi'deki Ocean Springs'ten Florida'nın Bay ve Gulf ilçeleri sınırına kadar uzanıyor; Mississippi Nehri'nin ağzından Florida'daki Steinhatchee'ye kadar olan hat için deniz suyu kabarması uyarısı verildi. Florida'da bazı ilçelerde tahliye kararı alındı, kıyı kentlerinde tahliye kapsamı genişletiliyor. Bazı tahmin kuruluşları fırtınanın karaya çıkmadan önce Körfez üzerinde Kategori 3'e kadar güçlenebileceği uyarısını yapıyor.

Washington'dan teknoloji ve ekonomi başlıkları da geldi. Başkan Trump, yapay zekâyla bilimsel keşifleri hızlandırmayı amaçlayan Beyaz Saray zirvesine katıldı; yönetim, Genesis Mission, yani Yaratılış Görevi adlı program için sanayiden 1 milyar doları aşan taahhüt açıkladı. Programa OpenAI, Anthropic ve AMD gibi şirketler destek veriyor; ayrıca yapay zekâ destekli bilim araçları için 100 milyon doları aşan federal yatırım ile 10 güneydoğu eyaletine yayılan 14 kurumluk yeni bir hesaplama merkezi duyuruldu. National Compute, yani Ulusal Hesaplama adlı şirket de araştırmacıların kullanımına sunulmak üzere 100 milyon dolar değerinde işlem gücü kredisi bağışlayacağını bildirdi. Ekonomi cephesinde ABD'nin dış ticaret açığı Ağustos ayında 100 milyar doları aştı. Siyasette ise her iki parti, Temsilciler Meclisi'nin kontrolünü belirleyebilecek yaklaşık 60 seçim bölgesinde yoğun kampanya harcaması yapıyor.

Barış, bütün bu başlıkları bir arada düşününce nasıl bir resim çıkıyor karşımıza?

[YORUMCU] Bugünün tablosunda beni en çok düşündüren şey, birbirinden binlerce kilometre uzaktaki krizlerin aynı takvime bağlanmış olması; Washington'da ara seçim tarihi yaklaştıkça İran dosyasının da, Körfez'deki güvenlik denkleminin de o takvim üzerinden konuşulması tesadüf değil, çünkü devletler için askerî hazırlık kadar zamanlama da bir karar unsuru. İkincisi, Kramatorsk'ta bir otobüs durağında 33 kişinin ölmesiyle Riyad'da bir havalimanının vurulması arasında ortak bir eşik aşınması görüyorum: her iki olayda da hedef cephenin kendisi değil, sivillerin kullandığı ulaşım altyapısı ve bu tür saldırılar ateşkes masalarını her seferinde biraz daha zorlaştırıyor. Üçüncüsü, Ukrayna'nın bir veri merkezini hedef alması, çatışmanın artık yalnızca toprak üzerinden değil dijital altyapı üzerinden de tanımlandığını gösteriyor; aynı gün Beyaz Saray'da hesaplama gücü ve yapay zekâ yatırımlarının bir güvenlik başlığı gibi ele alınması da bununla aynı mantığın parçası. Dördüncüsü, Kenya'daki Ebola vakası ilk bakışta küçük bir satır başı gibi durabilir, ama tek bir uçuştaki 23 yolcunun aranması, sınır kapılarındaki tarama kapasitesinin bugün savunma planlaması kadar kritik hale geldiğini hatırlatıyor. Toparlarsak, önümüzdeki günlerde izlenmesi gereken üç şey var: Körfez'deki saldırıların sıklığı, Isaias'ın karaya çıkış şiddeti ve Washington'ın İran konusunda söylemden eyleme geçip geçmeyeceği.

[SPIKER] Teknoloji ve yapay zekâ cephesinde bugün de hareketli bir gün yaşandı; başlıklara geçiyorum.

[SPIKER] Türkiye, yapay zekâ alanındaki yol haritasını netleştirdi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, dün Bahçeşehir Üniversitesi'nde düzenlenen sempozyumda Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nın ayrıntılarını paylaştı. Plan kapsamında 10 bin ileri düzey uzman ile 100 bin uygulama profesyoneli, yani toplamda 110 bin kişinin yetiştirilmesi hedefleniyor. Bakan Kacır, 81 ilde kurulacak yapay zekâ okuryazarlığı atölyeleriyle iki yıl içinde 5 milyon vatandaşa ulaşılacağını, 2030'a kadar veri merkezi kapasitesinin en az 1 gigavata çıkarılması için bulut ve yapay zekâ altyapısına en az 10 milyar dolarlık kaynak yönlendirileceğini belirtti. Eylem planı "tespit et, faydalan, üret ve yönet" olmak üzere dört ana eksen ve 16 eylemden oluşuyor.

[SPIKER] Model tarafında da fiyat rekabeti sertleşiyor. Anthropic, dün Claude Haiku 5.5 adlı yeni küçük boyutlu modelini kullanıma açtı. Şirket, modelin kendi ürettiği en hızlı ve en ucuz küçük model olduğunu, çalıştırma maliyetinin önceki sürüme kıyasla ortalama yüzde 75 düştüğünü duyurdu. Fiyatlandırma, 100 bin jetonun altındaki istemler için milyon girdi jetonu başına 0,10 dolardan başlıyor. Model aynı gün itibarıyla Amazon Web Services, Google Cloud ve Microsoft Azure üzerinden de erişilebilir durumda.

[SPIKER] Yapay zekâ ile ilaç geliştirme alanında dikkat çeken bir değerleme haberi var. Bloomberg, yani Amerikalı ekonomi haber ajansının bugün aktardığına göre, Google DeepMind bünyesinden ayrılarak kurulan Isomorphic Labs, en az 40 milyar dolarlık bir değerleme üzerinden yeni yatırım görüşmelerine başladı. Ajansın aktardığı bilgilere göre turun 50 milyar dolara kadar çıkması ihtimali de masada; ancak süreç henüz tamamlanmadı. Demis Hassabis'in yönettiği şirket, yalnızca 5 ay önce, mayıs ayında 2,1 milyar dolarlık bir tur kapatmıştı ve Eli Lilly, Novartis ile Johnson & Johnson gibi ilaç devleriyle iş birliği yürütüyor.

[SPIKER] Avrupa'dan ise veri merkezi altyapısına dair bir denetim kararı geldi. Finlandiya'nın Ruhsat ve Denetim Kurumu, Google'ın yerel bağlı ortaklığı Tuike Finland'a Muhos ve Kajaani'deki planlı veri merkezi sahalarında çevresel etkisi olan hazırlık çalışmalarını durdurma emri verdi. Kurumun tespitine göre Muhos'ta yaklaşık 330 hektar, Kajaani-Otanmäki sahasında ise 200 hektara yakın alanda ağaç kesimi ve zemin hazırlığı, zorunlu çevresel etki değerlendirmesi tamamlanmadan yapıldı. Çalışmaların en geç 23 Ekim'de durdurulması ve değerlendirme süreci bitene kadar askıda kalması isteniyor; bu süreçte yalnızca planlama ve zemin etütlerine izin veriliyor.

[SPIKER] Güvenlik başlığında ise yapay zekânın saldırgan tarafta kullanımına dair yeni bir vaka raporlandı. CrowdStrike, yani Amerikalı siber güvenlik şirketi, Güney Kore'deki finans kuruluşlarını hedef alan ve veri hırsızlığıyla sonuçlanan bir saldırı zinciri tespit etti. Şirketin değerlendirmesine göre saldırganlar, açık kaynaklı sızma testi araçlarını büyük dil modelleriyle birleştirerek operasyonlarını hızlandırdı. Bu da yapay zekâ destekli saldırıların artık teorik bir risk olmaktan çıkıp finans sektörünün günlük tehdit tablosuna girdiğini gösteriyor.

[SPIKER] Başlıklar bu kadar. Barış, bu tabloya bakınca senin aklında ne kalıyor?

[YORUMCU] Bana bugünün en çarpıcı tarafı, iki ayrı hikâyenin aslında aynı denkleme bakması: Türkiye 2030 için 1 gigavat kapasite ve 10 milyar dolarlık kaynaktan söz ederken, Finlandiya'da yüzlerce hektar ormanın değerlendirme tamamlanmadan açılmış olması düzenleyiciyi harekete geçiriyor. Yani yapay zekâ yarışının görünmeyen sahası artık model değil, enerji, arazi ve izin süreçleri; bu da kapasiteyi kuran ülkeler için çevresel ve toplumsal mutabakatı en baştan kurma zorunluluğu doğuruyor. Maliyet tarafında Claude Haiku 5.5 ile görülen yüzde 75'lik düşüş ise şu anlama geliyor: yapay zekâyı denemek artık pahalı değil, pahalı olan onu ölçekte güvenli ve verimli çalıştırmak. Isomorphic Labs'in 5 ay içinde 2,1 milyar dolardan 40 milyar dolarlık bir değerleme konuşmasına geçmesi de yatırımcının somut ürün yerine gelecekteki ilaç boru hattına fiyat biçmeye devam ettiğini gösteriyor; bu beklentinin karşılığı klinik verilerle doğrulanana kadar kırılgan kalır. Ve Güney Kore vakası tam da bu hızın diğer yüzü: aynı araçlar savunmayı güçlendirdiği kadar saldırıyı da ucuzlatıyor, o yüzden kurumsal yapay zekâ bütçelerinin güvenlik kalemi artık opsiyonel değil.

[SPIKER] Gözümüzü şimdi piyasalara çeviriyoruz, çünkü bugün hem İstanbul'da hem küresel piyasalarda oldukça hareketli bir gün yaşandı.

[SPIKER] Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,03 kayıpla 12.122,94 puandan kapattı. Satışlar genele yayıldı; bankacılık endeksi sınırlı gerilerken finansal kiralama ve faktoring endeksi yüzde 6,80 düşüşle günün en çok değer kaybeden grubu oldu. Sigorta endeksi ise yüzde 1,90 artışla yükselen tek alt endeks olarak öne çıktı. Toplam işlem hacmi 113,5 milyar lira olarak gerçekleşti.

[SPIKER] Döviz tarafında dolar kuru yeni bir rekor seviyeye ulaştı; dolar 49,23 liraya kadar çıktı ve gün içinde 49,21 lira seviyelerinde işlem gördü. Altında da dalgalı bir seyir vardı. Serbest piyasada gram altın gün içinde 6.527 lirayı test ettikten sonra yüzde 1,16 gerilemeyle 6.516 lira civarında kapandı; Kapalıçarşı'da gram satış fiyatı 6.524 lira, çeyrek altın ise 10.666 lira olarak kayda geçti.

[SPIKER] Bu tablonun arkasında küresel bir sıkışma var. Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimin enerji fiyatlarını yukarı taşımasıyla Brent petrolün varili 102 doların üzerine çıktı. Altının ons fiyatı 4.133 dolar seviyesine yükseldi, yani 4 bin doların üzerinde tutunmayı sürdürdü. Tahvil piyasasında ise ABD'de 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,72'nin üzerine tırmanarak 22 yılın, 10 yıllık faiz de yüzde 5,36 ile 2002'den bu yana en yüksek seviyesini test etti.

[SPIKER] Yatırımcıların bugün en çok konuştuğu başlık ise para politikası. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın son toplantı tutanakları, yıl sonuna kadar bir faiz artışının daha masada olduğu sinyalini verdi. Piyasa fiyatlamalarına göre ABD Merkez Bankası'nın bu ay faizi sabit tutma olasılığı yüzde 81, aralık toplantısında ilave bir artışa gitme ihtimali ise yüzde 94 olarak görülüyor. ABD'de bir yıl sonrası için enflasyon beklentisi de eylülde yüzde 3,90'a çıkarak 2023 ortasından bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

[SPIKER] Yurt içinde Merkez Bankası'nın haftalık verileri de bugün açıklandı. Toplam rezervler 2 Ekim haftasında 3,8 milyar dolar azalarak 167,4 milyar dolara geriledi; bu, üst üste altıncı haftadaki düşüş anlamına geliyor. Rezervlerin altın kalemi 107,1 milyar dolar, döviz varlıkları ise 52,7 milyar dolar olarak kaydedildi.

[SPIKER] Enflasyon cephesinde ise Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan'dan güncel bir değerlendirme geldi. Karahan, yıllık enflasyonun nisandaki yüzde 32,4 seviyesinden 2,6 puan gerileyerek eylülde yüzde 29,7'ye indiğini, enflasyonun ana eğiliminin de yüzde 23,7'ye düştüğünü belirtti. Başkan, enerji fiyatlarını temel risk alanı olarak işaret etti ve beklentilerde arzu edilen iyileşme sağlanmadığı için ihtiyatlı duruşun sürdürüleceğini vurguladı.

[SPIKER] Son olarak takvimde dikkat çeken bir buluşma var. Merkez Bankası'nın ev sahipliğinde düzenlenen İstanbul Ekonomi Forumu bugün İstanbul Finans Merkezi'nde başladı ve 9 Ekim'e kadar sürecek. Açılış konuşmasını Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek yaptı; forumda 16 merkez bankası başkanı ve 8 başkan yardımcısı bir araya geliyor. Katılımcılar arasında Bank of England, yani İngiltere Merkez Bankası Başkanı Andrew Bailey ile ABD Merkez Bankası Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller da yer alıyor; gündemde küresel parçalanma, borç dinamikleri ve yapay zekânın ekonomi politikalarına etkisi var.

[SPIKER] Barış, elimizde bir yanda rekor kur, diğer yanda 22 yılın en yüksek tahvil faizleri var. Sen bu fotoğrafa bakınca ne görüyorsun?

[YORUMCU] Bence bugünün ana hikâyesi şu: piyasalar artık ucuz paraya dönüş senaryosunu rafa kaldırmış durumda, çünkü petrol 102 dolara çıkınca enflasyon tartışması tekrar açılıyor ve tahvil faizleri de bunu fiyatlıyor. Böyle bir ortamda borsadaki yüzde 2'lik düşüşü İstanbul'a özgü bir sorun olarak okumak doğru olmaz; bu, küresel risk iştahının daralmasının bize yansıması. Türkiye tarafında asıl izlenmesi gereken denge ise şu: ana eğilimin yüzde 23,7'ye inmesi dezenflasyonun yürüdüğünü gösteriyor, ama rezervlerdeki altı haftalık düşüş ve kurdaki rekor, bu sürecin maliyetinin de biriktiğini söylüyor. Yani enerji kaynaklı dış şok, iç tarafta kazanılmış mesafeyi yavaşlatan bir rüzgâr hâline gelmiş. Dolayısıyla İstanbul'daki merkez bankacıları buluşması sembolik bir takvim notu değil; herkesin aynı sorunun, yani jeopolitikle şekillenen enflasyonun cevabını aradığı bir masa.

[SPIKER] Türkiye gündemine geçiyoruz; Ankara'da hareketli bir gün yaşandı. Bugün Meclis'te AK Parti ve DEM Parti heyetleri "Terörsüz Türkiye" sürecini masaya yatırdı. AK Parti'yi Grup Başkanı Abdullah Güler, Grup Başkanvekili Efkan Ala ve Parti Sözcüsü Ömer Çelik temsil etti; DEM Parti adına ise TBMM Başkanvekili Pervin Buldan ile Şanlıurfa Milletvekili Mithat Sancar masadaydı. Görüşmede Milli Dayanışma ve Toplumsal Birliğin Güçlendirilmesi Kanunu'nun ardından atılacak adımlar ile Meclis bünyesinde kurulması planlanan İzleme Komisyonu ele alındı. Komisyonun üye sayısının ve çalışma esaslarının partilerle yapılacak görüşmelerin ardından netleşmesi bekleniyor.

[SPIKER] Aynı başlık Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bugünkü mesajlarında da öne çıktı. AK Parti Kongre Merkezi'nde milletvekilleriyle yaptığı yasama yılı açılış toplantısında Erdoğan, farklı kesimler arasındaki mesafeleri kapatacak bir toplumsal zemine her şeyden daha ivedilikle ihtiyaç duyulduğunu söyledi. Çerçeve yasaya Genel Kurul'da verilen 467 kabul oyunu hatırlatan Erdoğan, bu uzlaşı ruhunun yeni yasama yılında da canlı tutulması çağrısında bulundu. TBMM Genel Kurulu ise bugün saat 14.00'te gündemindeki maddeleri görüşmek üzere toplandı.

[SPIKER] Günün bir diğer hareketli başlığı iktidar kanadından geldi. AK Parti Genel Sekreteri Eyyüp Kadir İnan, dün akşam yaptığı açıklamayla eski Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın partiyle ilişiğinin kesildiğini duyurdu. Kaya eylül ayında parti görevlerinden ayrılmıştı; kamuoyunda fon krizi olarak adlandırılan süreçte ise eşi İlyas Kaya ile birlikte İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nda şüpheli olarak ifade verdi. İfade işlemi yaklaşık bir saat sürdü.

[SPIKER] Fon soruşturması kendi başına geniş bir dosya. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, bazı fon ve hisselerde manipülasyon yapıldığı ve suç geliri elde edildiği iddiasıyla yürüttüğü soruşturmanın kapsamını iki yıl geriye taşıdı; dosyada şu an 56 tutuklu bulunuyor, alım satıma kapatılan fonlar ise yedi portföy şirketine ait. Geçen hafta Başsavcılık, eski Sermaye Piyasası Kurulu Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında görevi kötüye kullanma suçundan soruşturma izni talep etti; Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de konuyla ilgili olarak Teftiş Kurulu'nu görevlendirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan dün, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında bir Fon Koordinasyon Kurulu kurulduğunu, kamuya yük getirmeden vatandaşların birikimlerinin ödenmesi için idari ve yasal süreçlerin işletildiğini belirtti.

[SPIKER] Muhalefet cephesinde ise konuşulan şey hukuki takvim. CHP Sözcüsü Müslim Sarı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz başvurusundan feragat edildiğini açıkladı. Gerekçe olarak, temyize taraf olan Özgür Özel ve arkadaşlarının partiden ayrılıp yeni bir parti kurmasıyla taraf olma durumunun ortadan kalkması ve incelemenin uzamasının kurultay sürecini geciktirebilecek olması gösterildi. Açıklanan takvime göre üye listeleri 28 Ekim'de askıya çıkacak, 11 Kasım'da mahallelerden başlayarak ilçe kongre delege seçimleri yapılacak, süreç 14 Şubat 2027'de tamamlanacak. Büyük kurultayın tarihini Parti Meclisi belirleyecek; yani partinin yeni genel başkanı en erken 2027'de seçilecek. Ana muhalefetteki Yeni Parti'nin Genel Başkanı Özgür Özel ise bugün genel merkezde TİP Genel Başkanı Erkan Baş'ı ağırladı.

[SPIKER] Yargı gündeminde İBB dosyası da duruyor. Görevinden uzaklaştırılan Ekrem İmamoğlu'nun da aralarında bulunduğu 436 sanıklı yolsuzluk davasının 92. duruşması 5 Ekim'de görüldü; sanıkların 57'si tutuklu ve duruşmada tahliye talepleri alındı.

[SPIKER] Ekonomide tablo karışık. TÜİK verilerine göre eylülde tüketici fiyatları aylık %1,84 arttı, yıllık enflasyon 1,78 puan gerileyerek %29,73'e indi; bu, aralık 2021'den bu yana ilk kez %30'un altı anlamına geliyor. Yıllık bazda ulaştırma %35,10, konut ve enerji kalemi %39,99 yükseldi. Cumhurbaşkanı Erdoğan eylül ihracatının 26 milyar dolara çıktığını, 12 aylık ihracatın 283,7 milyar dolara ulaştığını, ağustosta işsizliğin %7,8'e gerilediğini paylaştı. Piyasalarda ise satış baskısı hâkimdi: BIST 100 endeksi son işlem gününü %2,03 düşüşle 12.123 puandan tamamladı. Dolar 49,22 lira, euro 55,31 lira seviyesinde seyretti; gram altın 6.547 lira, ons altın 4.138 dolar bandında işlem gördü. Merkez Bankası bugün İstanbul Ekonomi Forumu'nu düzenledi, Ticaret Bakanlığı da yılın son çeyreğine ilişkin dış ticaret beklenti anketini yayımladı.

[SPIKER] Barış, masada hem Meclis'teki uzlaşı arayışı hem de fon dosyası var; sen ne dersin bu tabloya?

[YORUMCU] Bugünün gündeminde birbirine temas eden üç ayrı hat var ve hepsinin ortak paydası takvim. Terörsüz Türkiye başlığında yasa çıktıktan sonraki aşama artık büyük ölçüde teknik bir konu; İzleme Komisyonu'nun kimlerden oluşacağı ve nasıl çalışacağı, sürecin Meclis zeminine ne kadar yerleştiğini gösterecek en somut ölçü olacak. Fon dosyasında devletin iki yönlü hareket ettiğini görüyoruz: bir yanda yargı süreci ilerliyor, öte yanda Cumhurbaşkanı Yardımcısı düzeyinde bir koordinasyon kurulu devreye alınıyor; buradaki öncelik, mağduriyetin kamu maliyesine yük bindirmeden giderilmesi ve sermaye piyasalarına duyulan güvenin onarılması. Muhalefet tarafında ise asıl mesele artık hukuki değil örgütsel; CHP'nin takvimi 2027'ye uzarken Yeni Parti'nin ana muhalefet koltuğunda tabanını nasıl konsolide edeceği önümüzdeki ayların en çok izlenen konusu olacak. Ekonomide de benzer bir sabır testi var: enflasyonun 57 ay sonra %30'un altına inmesi yönün doğru olduğunu söylüyor, ama borsadaki %2'yi aşan düşüş piyasanın bu iyileşmeyi henüz kalıcı saymadığını gösteriyor.

[SPIKER] Spor gündemine geçiyoruz; bugün yine ağırlık futbol sahalarının dışında, Türkiye Futbol Federasyonu'nun içindeki gelişmelerde.

[SPIKER] Hakem atamalarına ilişkin soruşturma bugün yeni bir istifayla sürdü. VAR atamalarından sorumlu müdür yardımcısı Yaşar Kemal Uğurlu görevinden ayrıldığını duyurdu; süreçten psikolojik olarak yıprandığını, devlete güvendiğini ve gelişmeleri kendisinin de kamuoyuyla birlikte takip ettiğini söyledi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yürüttüğü dosya kapsamında geçen hafta gözaltına alınan 7 kişiden 5'i, aralarında Merkez Hakem Kurulu Başkanı Ferhat Gündoğdu'nun da bulunduğu isimlerle tutuklanmış, 2 kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı. Gündoğdu görevinden istifa etmiş, federasyon da geçici bir hakem kurulu heyeti açıklamıştı.

[SPIKER] Aynı dosyanın bir diğer ayağında, bahis iddialarıyla ilgili disiplin süreci genişliyor. Federasyon, 353 bölgesel hakem ve yardımcı hakem ile 75 bölgesel gözlemciyi Profesyonel Futbol Disiplin Kurulu'na sevk etti. Geçen hafta istifa eden Genel Sekreter Abdullah Ayaz'ın ayrılığı da federasyon tarafından teyit edildi.

[SPIKER] A Milli Takım cephesinde ise teknik direktör tartışması var. Vincenzo Montella'nın görevine son verilmesinin gündemde olduğu, sözleşmesinin kalan bölümü için 5 aylık bir tazminat planının masada bulunduğu basında yer aldı. Resmî bir açıklama henüz yok; federasyon yönetim kurulunun yarın Riva'da toplanarak konuyu değerlendirmesi bekleniyor. Milli takım, UEFA Uluslar A Ligi'nde oynadığı 4 maçın tamamını kaybetti, kalesinde 11 gol gördü ve önceki gün İtalya'ya deplasmanda 3-1 yenildi. Montella maçın ardından oyuncularını tebrik etmiş, asıl hedeflerinin Avrupa Şampiyonası olduğunu belirtmişti.

[SPIKER] Parkeye dönüyoruz. Basketbolda EuroLeague'de bu akşam zorlu bir randevu var. Fenerbahçe Tarfin, 4. hafta maçında Atina'da Panathinaikos Aktor'a konuk oluyor. İki takım da ilk 3 haftayı galibiyetle kapattı, dolayısıyla sahaya kayıpsız iki ekip çıkıyor. Yunan ekibi son maçında Maccabi Tel Aviv'i 90-67 yenmişti. Mücadele 21.15'te başlayacak. Anadolu Efes ise geçen hafta Belgrad deplasmanında Kızılyıldız'a 77-72 kaybetmişti.

[SPIKER] Günün diğer başlıklarında, Ziraat Türkiye Kupası'nda eleme turu maçları oynanıyor; akşam saatlerinde Orduspor 1967, Karadeniz Ereğli 1980 Spor'u konuk ediyor. Voleybolda da AXA Sigorta Kupa Voley erkekler grup müsabakaları bugün Ankara ve İzmir'de başladı. 8-10 Ekim arasında oynanacak maçlarda 9 takım, üç grupta çeyrek final biletleri için mücadele edecek.

[SPIKER] Kültür ve sanat gündemine geçiyoruz; bugün hem edebiyat dünyasından hem de Anadolu topraklarından dikkat çeken başlıklar var.

[SPIKER] Bugün açıklanan 2026 Nobel Edebiyat Ödülü, Kanadalı şair, deneme yazarı ve çevirmen Anne Carson'a verildi. Svenska Akademien, yani İsveç Akademisi, kararın gerekçesinde Carson'ın klasik gelenekle kurduğu oyuncu diyalog aracılığıyla çağdaş edebiyata yeni biçimler kazandıran cesur ve yaratıcı eserlerine işaret etti. 1950 Toronto doğumlu 76 yaşındaki yazar, 12 milyon İsveç kronu değerindeki ödülü aralık ayında Stockholm'de düzenlenecek törende alacak. Carson, edebiyat dalında Nobel'e değer görülen ikinci Kanadalı yazar oldu; Türkçede Metis Yayınları'ndan çıkan Autobiography of Red, yani Kırmızının Otobiyografisi, okurların en çok tanıdığı kitabı.

[SPIKER] Arkeoloji alanında önemli bir gelişme var. Sivas'ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar kazılarında 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası daha gün yüzüne çıkarıldı. Koç Üniversitesi'nden Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığında sürdürülen çalışmalarla arşivdeki parça sayısı 184'e ulaştı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine, Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine tarihlenen buluntuları 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hitit arşivi olarak nitelendirdi. Hititçe ve Hurrice yazılmış belgelerde devlet yönetimi, askeri yazışmalar, şehirden şehre yayılan bir salgın ve saraydan bir bebek prensesin cenaze törenine dair kayıtlar yer alıyor.

[SPIKER] Sinemada ise Filmekimi heyecanı başlıyor. İstanbul Kültür Sanat Vakfı'nın bu yıl 25. kez düzenlediği etkinlik yarın İstanbul'da perdelerini açıyor; gösterimler kentte 18 Ekim'e kadar sürecek, ardından program Ankara, İzmir ve ilk kez Mersin'de izleyiciyle buluşacak. Seçkide Pedro Almodóvar, Asghar Farhadi, James Gray ve Werner Herzog gibi yönetmenlerin Cannes ile Venedik'te gösterilen yeni filmleri bulunuyor. Açılışı Herzog'un son çalışması yapıyor.

[SPIKER] Sanat piyasasından da sıra dışı bir haber geldi. Amerika'da bir tereke satışında 30 dolara alınan tablonun, imzası fark edilip incelenmesinin ardından sürrealist ressam Gertrude Abercrombie'ye ait olduğu anlaşıldı. 1951 tarihli Alderman Merriam's Shells, yani Alderman Merriam'ın Kabukları, geçenlerde Freeman's müzayede evinin New York'taki satışında 1,35 milyon dolara alıcı buldu ve sanatçı adına yeni bir dünya rekoru kırdı. Yaklaşık 75 yıldır kayıp sayılan eserin önceki rekoru 1,02 milyon dolardı.

[SPIKER] Gelelim önümüzdeki saatlerde ve günlerde takip edeceğimiz başlıklara.

[SPIKER] İlk sırada İstanbul Maltepe var. Dün alt katları çöken 7 katlı binada arama kurtarma çalışmaları sürüyor; 2 kişi hayatını kaybetti, 3 kişiye ulaşmak için ekipler enkazda çalışıyor. Yetkililerin binanın 2 katının ruhsatsız olduğu yönündeki tespiti sonrası başlatılan soruşturmanın seyrini ve çevre binalar için verilecek tahliye kararlarını izleyeceğiz.

[SPIKER] Dış politikada gözler yeniden Körfez'de. ABD Savunma Bakanlığı'nın İran'a yönelik askeri hazırlık talimatının ardından Başkan Donald Trump, kampanyanın önümüzdeki 2 ila 3 hafta daha yoğunlaşabileceğini söyledi. Riyad'da duyulan patlama sesleri de doğrulanmayı bekliyor. Petrol tarafında ABD ham petrolü 92,5 doların üzerinde seyrediyor; Hürmüz Boğazı'ndaki taşımacılık riskleri enerji piyasalarının ana gündemi olmayı sürdürüyor.

[SPIKER] Gazze'de ateşkesin kırılgan dengesi masada. 7 Ekim saldırılarının üçüncü yılı geride kalırken, ateşkes, askeri çekilme, silahsızlanma ve yeniden inşa aşamalarından oluşan planın ikinci ayağında somut adım atılıp atılmayacağı takip edilecek. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın temaslarından çıkacak mesajlar da bu başlıkta önemli olacak.

[SPIKER] Ekonomide yoğun bir takvim var. Yarın sabah Türkiye İstatistik Kurumu ağustos ayı sanayi üretimi ve inşaat maliyet endeksini açıklayacak. 13 Ekim'de Merkez Bankası ağustos ödemeler dengesi verilerini yayımlıyor; temmuzda cari işlemler hesabı 36 milyon dolar fazla vermişti. 16 Ekim'de eylül konut satışları ve konut fiyat endeksi geliyor, ayın asıl kritik durağı ise 22 Ekim'deki Para Politikası Kurulu toplantısı. Piyasalarda dolar 49,21 lira bandında, gram altın 6.520 lira, ons altın 4.120 dolar civarında işlem görüyor.

[SPIKER] Küresel tarafta 12 Ekim'de başlayacak takvim öne çıkıyor. International Monetary Fund, yani Uluslararası Para Fonu ile Dünya Bankası'nın yıllık toplantıları 12 ve 18 Ekim arasında Bangkok'ta yapılacak. Para Fonu'nun güncelleyeceği büyüme tahminleri ve gelişen ülkelere ilişkin değerlendirmeler haftanın en çok konuşulacak başlıkları arasında olacak.

[SPIKER] Nobel haftası da tamamlanıyor. Edebiyat ödülü bugün Kanadalı yazar Anne Carson'a verildi; ödül 12 milyon İsveç kronu. Yarın Türkiye saatiyle 12.00'de Oslo'dan Barış Ödülü açıklanacak; bu yıl 208 kişi ve 79 kuruluş olmak üzere 287 aday var. Ekonomi ödülü ise 12 Ekim'de duyurulacak.

[SPIKER] Sporda bu akşam Ziraat Türkiye Kupası 2. eleme turu 3 maçla tamamlanıyor, 21.15'te Fenerbahçe Atina'da Panathinaikos'a konuk oluyor. Yarın da Trendyol Süper Lig'de 7. hafta açılış maçıyla başlıyor.

[SPIKER] Günün hava tablosuna geçiyoruz; Meteoroloji Genel Müdürlüğü bugün için 39 ili kapsayan bir sağanak uyarısı yayımladı, ancak tablonun batısı ile doğusu birbirinden belirgin biçimde ayrışıyor.

[SPIKER] İstanbul'da bugün hava az bulutlu ve parçalı bulutlu geçiyor, sabah saatlerinde yer yer sis ve pus görüldü, en yüksek sıcaklık 20 derece dolayında kaldı.

[SPIKER] Ankara'da öğleden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak etkili oluyor, sıcaklıklar 9 ile 22 derece arasında seyrediyor.

[SPIKER] İzmir'de ise yağış beklenmiyor, açık ve az bulutlu havada sıcaklık 16 ile 26 derece aralığında.

[SPIKER] Yarına baktığımızda İstanbul'da yağış görünmüyor, az bulutlu havada sıcaklık 22 ile 23 dereceye yükseliyor.

[SPIKER] Ankara'da yarın parçalı bulutlu bir gün bekleniyor, yağış zayıflıyor, en yüksek sıcaklık 23 derece.

[SPIKER] İzmir'de yarın güneşli hava sürüyor, sıcaklık 29 dereceye kadar çıkabilir.

[SPIKER] Meteoroloji uzmanları yağışın önümüzdeki günlerde ağırlıklı olarak doğu ve güneydoğu kesimlerde toplanacağını, batıda hafta sonuna doğru sıcaklıkların 25 ile 26 dereceye ulaşacağını, bunun 4 ile 5 gün süren geçici bir ısınma olduğunu ve ekim ortasından sonra sıcaklıkların yeniden gerileyeceğini belirtiyor.

[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.