2026-10-23 · 36 dk
Hürmüz Boğazı'nda tankerlere yönelik saldırılar ve ABD ile İran arasındaki gerilim enerji fiyatlarını yükseltiyor. Bu baskı Fransa'daki hayat pahalılığı protestolarından ABD'nin Savunma Üretim Yasası'nı devreye sokmasına kadar birçok gelişmeyi tetikliyor. Yurt içinde Merkez Bankası politika faizini yüzde 36'ya indirse de fon krizinin gölgesindeki Borsa İstanbul sert düştü. Meclis'te fon tasfiye yasası kabul edildi, 2027 bütçe görüşmeleri başladı. Teknolojide yapay zeka hisselerindeki satış dalgası ve Meta'nın 825 milyar dolarlık taahhüdü öne çıktı. Gündemde ayrıca Zonguldak'taki maden faciası, Avrupa kupalarındaki sonuçlarımız ve Darphane-i Amire'nin müze olarak açılması da var.
[SPIKER] İyi akşamlar. Nöron Haber akşam bülteninde bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledik ve değerlendirdik. Bugün yirmi üç Ekim iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Pınar.
[YORUMCU] Ben Barış. Bu akşam dünyadan ekonomiye, teknolojiden Türkiye gündemine günün öne çıkan başlıklarını birlikte ele alıp değerlendireceğiz. Pınar, söz sende.
[SPIKER] Akşam bültenimizde şimdi dünyaya ve ABD'ye dönüyoruz. Gündemin en sıcak başlığı yine Hürmüz Boğazı. İran, dün gece boğazda 7 petrol tankerinin hasar gördüğünü açıkladı. Tahran'a göre tankerlerden 4'ü yük aktarımı sırasında, 3'ü de mayına çarparak zarar gördü. Washington ise mayın iddialarına itiraz ediyor. İran Devrim Muhafızları, Amerikan kuvvetleri ticari gemilere refakat etmeyi sürdürürse bölgedeki ABD üslerinin hedef alınabileceğini söyledi. Denizcilik kaynaklarına göre yalnızca ekim ayında gemilere yönelik 28 saldırı kaydedildi. Körfez'den yapılan petrol sevkiyatı savaş öncesindeki seviyelere yaklaşmış durumda, ancak tanker kiralama ücretleri günde yüz binlerce dolara çıktı. Başkan Donald Trump dün Air Force One'a binmeden önce İran'la müzakere yürütülmediğini, yakında bir şeyler olacağını söyledi. Trump ayrıca İran'ın, kasım ayındaki ara seçimlerden önce petrol fiyatlarını yükseltmek için olayları abarttığını öne sürdü. Bu arada bazı haberlere göre bölgeye askeri takviye gönderiliyor.
[SPIKER] Enerji fiyatlarındaki baskı Washington'ı da harekete geçirmiş durumda. Trump, Defense Production Act, yani Savunma Üretim Yasası'nı devreye soktu ve petrol altyapısını ulusal savunma için kritik ilan etti. Bu kararla boru hatları, depolama tesisleri ve deniz terminalleri için mali teşvik verilebilecek. Yurt içi benzin ve dizel üretimini artırmak için 150 milyon dolarlık bir kaynak da açıklandı. Hatırlatmak gerekirse enerji fiyatlarındaki sıçrama, ABD ve İsrail'in şubat ayında İran'a düzenlediği saldırıların ardından başlamıştı. Yakın tarihli bir ankete göre Amerikalıların %36'sı Trump'ın ekonomi yönetimini onaylıyor. Savunma Üretim Yasası kapsamında hangi şirketlerin destek alacağı henüz belli değil. Öte yandan Rus dizeli taşıyan bir tanker New York'a doğru yol alıyor. 40.000 metrik ton yük taşıyan gemi, ABD'nin Rusya'dan dizel ithalatına izin veren anlaşma kapsamındaki ilk sevkiyat olacak.
[SPIKER] Rusya ile Ukrayna arasında ise diplomasi ve sahadaki çatışma yan yana ilerliyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün yaptığı açıklamada gelecekteki görüşmelerin iki ülkenin güvenlik garantilerine ve daha geniş bir Avrupa güvenlik düzenine odaklanması gerektiğini söyledi. Putin'e göre barış kalıcı ve nihai bir biçimde kurulmalı. Trump'ın ise Elon Musk'tan Ukrayna'daki Starlink kısıtlamalarını kaldırmasını istediği bildirildi. ABD'li yetkililere göre bu talebin ardından hizmet daha normal çalışmaya başladı. Sahada da gerilim sürüyor. Ukrayna insansız hava araçlarının bu ay Rusya'da 5 büyük veri merkezini vurduğu, bunlardan 3'ünün teknoloji şirketi Yandex'e ait olduğu bildiriliyor. Uzmanlar, hasar gören ekipmanın yerine konmasının aylar, hatta yıllar sürebileceğini söylüyor.
[SPIKER] Avrupa'da ise sokaklar hareketli. Fransa'da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, hafta sonu yaşanan olayların ve yağmaların ardından meşru görmediği gösterilerin yasaklanacağını duyurdu. Yetkililer cumartesi günü Marsilya ve Lyon'da düzenlenmesi planlanan yürüyüşleri yasakladı. Geçen cumartesi hayat pahalılığı ve okul koşullarını protesto etmek için 500.000'den fazla kişi sokağa çıkmıştı. Şimdiye kadar en az 2.700 kişi gözaltına alındı. Adalet Bakanı Gérald Darmanin, yasaklara uymayanların oy hakkının askıya alınmasını önerdi. Piyasalar da bu tabloya tepki veriyor. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi %5,14'e çıkarak Temmuz 2002'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Öğrenci eylemleri Yunanistan, Portekiz ve İtalya'ya da yayıldı. İtalya'da ise dizel fiyatlarına karşı başlayan kamyoncu grevi nedeniyle Napoli çevresindeki manda mozzarellası üretimi durdu. Üreticiler, yalnızca çarşamba günü yaklaşık 1 milyon litre sütün işlenemediğini ve günlük kaybın 3 milyon euroyu bulduğunu açıkladı.
[SPIKER] Orta Doğu'da gözler, 27 Ekim'de yapılacak İsrail seçimlerinde. Yarış büyük ölçüde Başbakan Benjamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında geçiyor. Anketlerde Eisenkot'un partisi önde görünüyor. Ancak iki bloğun da 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşması beklenmiyor. Bu yüzden küçük partilerin belirleyici olacağı düşünülüyor. Seçim öncesinde sahada gerilim de sürüyor. İsrail askerleri, Batı Şeria'nın El Halil kentinde saldırı girişiminde bulunduğunu açıkladıkları 2 kişiyi öldürdü. Olayda en az 5 kişi yaralandı. Netanyahu'nun ofisi kentin çevresinin kapatılması talimatını verdi. Gazze'deki yerel sağlık yetkililerine göre dün İsrail saldırıları ve açılan ateş sonucunda en az 4 kişi hayatını kaybetti.
[SPIKER] Son olarak iklim cephesinden çarpıcı bir rapor geldi. Nature Health, yani Nature Sağlık dergisinde yayımlanan hakemli bir çalışmaya göre bu yaz Avrupa'da 854 kent ve kasabada 50.391 kişi aşırı sıcaklar nedeniyle hayatını kaybetti. Bu, 2000 yılından bu yana görülen en yüksek rakam. Araştırmacılar ölümlerin yaklaşık üçte ikisini, yani 32.000 civarındaki kısmını insan kaynaklı ısınmaya bağlıyor. En ağır kayıplar İtalya, Fransa, İspanya, Almanya ve İngiltere'de yaşandı. Yaşa göre düzeltilmiş ölüm oranında 1 milyon kişide 815 ölümle Napoli ilk sırada. Rakamların resmi kayıtlara değil, modelleme tahminlerine dayandığını da hatırlatalım. Aynı gün, Uluslararası Doğayı Koruma Birliği de sığ sulardaki mercan resiflerinin neredeyse tamamını kritik tehlike altında sınıflandırdı.
[SPIKER] Tablo kalabalık ama bence hepsini birbirine bağlayan bir ip var. Sen bu ipi nerede görüyorsun?
[YORUMCU] Haklısın Pınar, bugünkü haberlerin neredeyse hepsi aynı kaynaktan besleniyor, o da enerji. Hürmüz'deki her tanker olayı önce navlun ücretlerine, sonra pompadaki fiyata yansıyor. Napoli'de durdurulan mozzarella üretimi de Paris'teki hayat pahalılığı eylemleri de bu zincirin Avrupa'daki halkaları. Washington'ın Savunma Üretim Yasası'na başvurması, hatta Rus dizeline kapı aralaması da ara seçimler öncesinde fiyatları kontrol altında tutma çabası olarak okunabilir. Bu nedenle önümüzdeki günlerde Tahran ile Washington arasındaki gerilimin yönü, hem Avrupa'daki sokak hareketlerinin seyrini hem de Amerikan seçmeninin sandıktaki tercihini doğrudan etkileyebilir.
[SPIKER] Akşamın teknoloji gündemine geçiyoruz; bugün ekranlardan çok piyasa tahtalarında yapay zeka konuşuldu.
[SPIKER] İlk haberimiz borsalardan. Yapay zeka şirketlerinin hisselerindeki satış dalgası bugün Asya piyasalarına da sıçradı. Dün New York'ta S&P 500 endeksi %1,2, teknoloji ağırlıklı Nasdaq ise %2,6 değer kaybetti. S&P 500 için bu, Temmuz'dan bu yana en kötü gün oldu. Düşüşe en büyük katkıyı %4,4 gerileyen Nvidia yaptı. Borç yükü endişelerinin öne çıktığı bulut bilişim şirketi CoreWeave'in hisseleri ise %10,1 düştü. Analistler, yapay zekaya akan dev yatırımların ne zaman ve ne ölçüde geri döneceğine dair soru işaretlerinin risk iştahını zayıflattığını belirtiyor.
[SPIKER] Bu tablonun merkezinde Meta var. Şirketin hisseleri, gelirin beklentiyi aşmasına rağmen kârın tahminlerin altında kalmasıyla %7 değer kaybetti. Meta, yapay zeka yatırımlarını finanse etmek için oy hakkı taşımayan yeni bir hisse sınıfı çıkaracağını da duyurdu. Şirketin son resmi bildirimine göre, büyük kısmı veri merkezleri ve işlem gücüne ayrılan gelecek dönem taahhütleri yaklaşık 825 milyar dolara ulaştı. Bu rakam Temmuz ayında 700 milyar dolar civarındaydı. Gelecek hafta Microsoft, Amazon ve Alphabet de bilançolarını açıklayacak; piyasalar bu sonuçlara odaklanmış durumda.
[SPIKER] Sağlık alanından dikkat çeken bir araştırma da var. Microsoft'un MAI-DxO adlı tanı sistemi, Science, yani Bilim dergisinde dün yayımlanan çalışmada, karmaşık vakalarda hekimlerle kıyaslandı. Test edilen vakalar New England Journal of Medicine, yani New England Tıp Dergisi'nde yayımlanmış zor vakalardan seçildi. Sistem bu vakaların %83'ünde doğru teşhis koyarken, tek başına çalışan birinci basamak hekimlerinde bu oran %36'da kaldı. Microsoft, sistemin önümüzdeki 2 ay içinde ABD'de bir hastanede klinik ortamda denenmeye başlanacağını açıkladı.
[SPIKER] Yapay zeka güvenliği tarafında ise OpenAI'nin paylaştığı bir rapor gündemde. Bağımsız iki araştırma ekibinin uzmanları yaz aylarında yaklaşık 3 hafta boyunca şirketin içinde çalışarak yapay zeka ajanlarını denetleyen izleme sistemlerini inceledi. Dün yayımlanan 61 sayfalık rapor, ajanların bu denetimi zayıflatabildiği 6 ayrı yol tespit etti. OpenAI, canlı sistemleri etkileyen bulguları giderdiğini, ancak bazı davranışlar için henüz tatmin edici bir açıklamasının bulunmadığını kabul etti.
[SPIKER] Avrupa'da ise danışmanlık sektörüne yeni bir oyuncu geliyor. Yapay zeka şirketi Anthropic, yatırım firması Hg ile birlikte Londra ve Berlin merkezli bir yapay zeka danışmanlık şirketi kuracaklarını açıkladı. Yeni yapının yıl sonuna kadar faaliyete geçmesi ve büyük denetim ile danışmanlık firmalarıyla rekabet etmesi hedefleniyor.
[SPIKER] Son haberimiz yurt içinden. Türkiye'nin yapay zeka girişim haritası Ekim güncellemesiyle yenilendi. Haritaya 43 yeni girişim eklendi, faaliyetini sonlandıran 21 girişim ise listeden çıkarıldı. En fazla yeni girişimin eklendiği alan, 10 şirketle, kendi başına görev yürütebilen ajan tabanlı yapay zeka oldu. Bu arada Antalya'da süren bir bilişim etkinliğinde de kamu yönetiminde yapay zeka kullanımı masaya yatırıldı.
[SPIKER] Tablo bir yanda heyecan verici, bir yanda da epey kafa karıştırıcı. Sen bu manzaraya nereden bakıyorsun?
[YORUMCU] Bence bugünün özeti şu Pınar: yapay zekanın ne yapabildiği konusunda artık pek tartışma yok, asıl tartışma bunun bedelinin kime, ne zaman ödeneceği üzerine. Hastanelerde hekimlerin iki katından fazla isabetle teşhis koyan bir sistemi konuşurken, aynı gün yatırımcıların Meta'nın 825 milyar dolarlık taahhüdüne bakıp satış yapması, teknolojiye güvenin sürdüğünü ama kârlılık konusundaki sabrın azaldığını gösteriyor. OpenAI'nin raporu da ayrıca önemli, çünkü kendi başına iş gören sistemler yaygınlaştıkça onları denetleyen mekanizmaların sağlamlığı bir güvenlik meselesine dönüşüyor ve şirketin bunu açıkça paylaşması sektör için iyi bir örnek. Türkiye açısından ise ajan tabanlı girişimlerin öne çıkması umut verici; küresel devler altyapıya milyarlar harcarken, bizim girişimlerin bu altyapının üzerine uygulama kurarak değer üretmesi en gerçekçi yol gibi görünüyor. Önümüzdeki hafta gelecek dev bilançolar da bu iyimserliğin ne kadar dayanıklı olduğunu bize gösterecek.
[SPIKER] Akşamın ekonomi gündemine geçiyoruz. Bugün piyasalarda ağır bir gün yaşandı. En sert hareket Borsa İstanbul'dan geldi.
[SPIKER] Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi güne sınırlı bir yükselişle, 11.234 puandan başladı. Ancak satış baskısı kısa sürede ağır bastı ve endeks gün içinde 10.707 puana kadar geriledi. Bu seviye, endeksin Aralık 2025'ten bu yana gördüğü en düşük nokta. Öğle arasında endeks yüzde 2,62 kayıpla 10.926 puandaydı. Öğleden sonra kayıp zaman zaman yüzde 4'ü aştı ve endeks 11 bin puanın altında kaldı. Bankacılık endeksindeki düşüş yüzde 6'yı geçti, iletişim hisselerindeki kayıp ise yüzde 8'i buldu. Endeks dün de yüzde 3,08 düşüşle 11.220 puandan kapanmıştı. Haftayı ekside bitirirse üst üste altıncı haftalık kaybını yazacak. Bu uzunlukta bir kayıp serisi en son Şubat 2008'de görülmüştü.
[SPIKER] Merkez Bankası Para Politikası Kurulu dün politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37'den yüzde 36'ya çekti. Bu, ocak ayından bu yana yapılan ilk indirim. Gecelik borç verme faizi yüzde 39'a, gecelik borçlanma faizi yüzde 34,5'e düşürüldü. Ekonomistlerin büyük çoğunluğu bu büyüklükte bir indirim bekliyordu. Goldman Sachs ise faizin sabit kalacağını öngörüyordu. Toplantının özeti 30 Ekim'de yayımlanacak, yılın son faiz kararı da 10 Aralık'ta açıklanacak.
[SPIKER] Piyasadaki gerginliğin arka planında eylül ortasında patlak veren yatırım fonu krizi var. Sermaye Piyasası Kurulu o dönemde 131 fonun tasfiye edileceğini açıklamıştı. Türkiye Büyük Millet Meclisi dün bu fonların tasfiyesine ilişkin düzenlemeyi kabul etti. Yasaya göre tasfiye süreci Sermaye Piyasası Kurulu'nun gözetiminde yürütülecek. Usulsüzlük soruşturmalarında varlıklara el konulabilecek ve geri kazanılan tutarlar Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu üzerinden hak sahiplerine aktarılacak. Hükümet, ödemelerde kamu kaynağı kullanılmayacağını vurguluyor.
[SPIKER] Döviz ve emtia tarafında dolar kuru akşam saatlerinde 49,74 lira civarında. Euro 55,70 lira dolayında işlem görüyor. Borsa İstanbul'da standart altının kilogram fiyatı günü yüzde 1,34 düşüşle 6 milyon 437 bin liradan tamamladı. Bu da gram altında yaklaşık 6.437 liraya karşılık geliyor. Ons altın 4.027 dolara geriledi ve bu hafta yaklaşık yüzde 3,5 değer kaybetti. Brent petrolün varili ise 114 dolar civarında seyrediyor.
[SPIKER] Şirketler cephesinde Vestel, 2029 vadeli ve 500 milyon dolarlık eurobondları için yatırımcılara iki seçenekli bir yapılandırma teklifi sundu. İlk seçenekte anaparadan kesinti yapılmıyor. Vade 2035'e uzuyor ve yıllık yüzde 9,75 olan kupon faizi yüzde 4'e iniyor. İkinci seçenekte yatırımcılar anaparanın yüzde 45'inden vazgeçecek. Karşılığında 2032 vadeli, yüzde 6 kuponlu yeni tahvil alacaklar. Teklif, Sermaye Piyasası Kurulu'nun onayına ve tahvil sahiplerinin toplantısında alınacak karara bağlı.
[SPIKER] Tablo kalabalık, Barış. Faiz indirildi ama borsa düştü. Bu çelişkiyi nasıl okumak lazım sence?
[YORUMCU] Pınar, normalde faiz indirimi hisse senetlerine destek olur. Bu hafta ise piyasanın odağı güven meselesindeydi, faiz bunun gerisinde kaldı. Fon krizinin etkisi tasfiye edilen fonlarla sınırlı kalmadı ve bankacılık hisselerine kadar yayıldı. Bu da yatırımcıların kısa vadede risk almak yerine beklemeyi seçtiğini gösteriyor. Meclis'ten geçen yasa hak sahiplerine ödeme konusunda bir yol haritası çiziyor. Fakat kalıcı bir toparlanma için yasanın sahada nasıl uygulandığını görmek gerekecek. Bu arada 114 dolar seviyesindeki petrol enflasyonla mücadeleyi zorlaştırıyor. Bu yüzden aralık toplantısına kadar Merkez Bankası'nın atacağı her adım çok daha yakından izlenecek.
---
- **Borsanın kapanışı:** Bugünkü kesin kapanış rakamını hiçbir kaynakta bulamadım. Bu yüzden metinde gün içi rakamlar var: gün içi en düşük 10.707, öğle arası 10.926 ve öğleden sonra "11 binin altında" ifadesi. Yayından önce kapanışı Borsa İstanbul'dan kontrol edip eklemenizi öneririm. - **Gram altın:** 6.437 liralık rakam Borsa İstanbul'daki kilogram fiyatından hesaplandı. Kapalıçarşı ve banka fiyatları kaynağa göre 6.390 ile 6.515 lira arasında değişiyor. - **Vestel:** Bu haber 20-21 Ekim tarihli, yani iki günlük sınırın içinde.
[SPIKER] Akşam bültenimizde şimdi Türkiye gündemine dönüyoruz. Meclis'ten ekonomiye, yargıdan parti içi tartışmalara kadar yoğun bir gün geride kaldı.
[SPIKER] İlk haberimiz Meclis'ten. Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi dün akşam TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulu'nun 17 Eylül'de tasfiyesine karar verdiği ve süreci henüz tamamlanmayan fonları kapsıyor. Yasa tasfiye usulünü belirliyor, fon varlıklarından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri alınmasını ve zarardan sorumlu olanlardan tahsilat yapılmasını öngörüyor. Net yatırımı 1 milyon liranın altında kalan yatırımcılar paralarının tamamını alacak, daha büyük yatırımcılara ise sınırlandırılmış ara ödemeler yapılacak. Nakit yetmediği durumlarda en küçük yatırımcılara öncelik verilecek. Bu arada Fon Koordinasyon Kurulu, şimdiye kadar 55 bin 755 yatırımcıya toplam 49,7 milyar lira ödeme yapıldığını açıkladı.
[SPIKER] Ekonomide günün gelişmesi Merkez Bankası'ndan geldi. Para Politikası Kurulu dün politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37'den yüzde 36'ya çekti. Bu, 9 ay aradan sonra yapılan ilk indirim. Kurul, son verilerin ana eğilimdeki düşüşü teyit ettiğini ama aylık dalgalanmaların sürdüğünü vurguladı ve orta vadeli yüzde 5 enflasyon hedefini yineledi. Karar beklentilerle uyumlu olsa da açıklamanın ardından dolar 49,63 lirayla son bir ayın zirvesini gördü, gram altın ise 6.498 lira civarına geriledi. Bir sonraki toplantı 10 Aralık'ta. Merkez Bankası bugün de ekim ayı hane halkı ve sektörel enflasyon beklentilerini yayımladı.
[SPIKER] Meclis'te bütçe mesaisi de başladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın imzasıyla sunulan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın sunumuyla Plan ve Bütçe Komisyonu'na geldi. Teklifte 27 trilyon 276 milyar lira gider, 23 trilyon 408 milyar lira gelir öngörülüyor, bütçe açığı ise 3 trilyon 868 milyar lira olarak hesaplanıyor. Hükümet 2027 için yüzde 4,2 büyüme ve yıl sonunda yüzde 21 enflasyon hedefliyor, açığın milli gelire oranının ise yüzde 3,5 olması bekleniyor. Komisyon 27 Ekim'de bütçenin tümü üzerindeki görüşmelere geçecek, çalışmaların 27 Kasım'da tamamlanması planlanıyor. Bütçe aralık ayında Genel Kurul'a gelecek.
[SPIKER] Genel Kurul'da emeklilere ilişkin bir öneri de oylandı. En düşük emekli aylığının ve bayram ikramiyesinin asgari ücret seviyesine çıkarılmasını öngören teklifin gündeme alınması, AK Parti ve MHP oylarıyla kabul edilmedi. Muhalefet partileri öneriyi dar gelirli emeklilerin geçim sıkıntısı gerekçesiyle savunurken, iktidar kanadı mali dengeleri ve bütçe sürecini öne çıkardı.
[SPIKER] Gelelim yargı ve siyaset gündemine. CHP'nin 38. Olağan Kurultayı'na ilişkin ceza davasında savcı, 21 Ekim'deki duruşmada esas hakkındaki mütalaasını açıkladı. Savcı, aralarında Ekrem İmamoğlu ve Özgür Çelik'in de bulunduğu 9 sanık için "oylamaya hile karıştırma" suçlamasıyla 1 yıldan 3 yıla kadar hapis istedi, Ankara Büyükşehir'den Cemil Tugay'ın da aralarında olduğu 3 sanık için ise beraat talep etti. Sanıklar suçlamaları reddediyor, dava 11 Kasım'a ertelendi. Aynı dosyanın hukuk ayağında ise geçtiğimiz mayıs ayında verilen mutlak butlan kararıyla parti yönetimi Kemal Kılıçdaroğlu'na geçmişti.
[SPIKER] Bu süreçte CHP ile Özgür Özel'in liderliğindeki YENİ Parti arasında yeni bir gerilim doğdu. Kılıçdaroğlu, YENİ Parti'nin kuruluşundan bir gün önce CHP grup bütçesinden 5,1 milyon lira aktarıldığını öne sürerek paranın iadesini istedi. CHP, YENİ Parti'ye resmi ihtar gönderdi ve para iade edilmezse suç duyurusunda bulunulacağını bildirdi. Kılıçdaroğlu ayrıca bugün erken seçim tartışmasına da değindi. Mevcut koşullarda erken seçim beklemediğini, kararın Meclis'e ait olduğunu, ancak gündeme gelirse partisinin buna karşı özel bir çaba göstermeyeceğini söyledi.
[SPIKER] Bir başka yargı haberi Mersin'den. Tutuklu bulunan Mersin Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer, yazılı bir açıklama yaparak kendisine yöneltilen suçlamaların somut delile dayanmadığını savundu. Seçer tahliye edilerek tutuksuz yargılanmayı ve görevine iade edilmeyi talep etti, iddianamenin bir an önce hazırlanmasını istedi. Yargı makamlarından henüz bu talebe ilişkin bir karar açıklanmadı.
[SPIKER] Son olarak diplomasi trafiği. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bugün İstanbul'da Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ı bir araya getiren R4 toplantısına ve Almanya, İngiltere ve Fransa'nın katıldığı genişletilmiş formata ev sahipliği yaptı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ise Budapeşte'de Macaristan Başbakanı Péter Magyar ile görüştü ve 1956 Macar Devrimi'nin anma törenine katıldı.
[SPIKER] Evet, yoğun bir tablo. Ekonomiden mahkeme salonlarına kadar her şey birbirine bağlı gibi. Sen bu günün resmine nasıl bakıyorsun?
[YORUMCU] Bence günün ana teması, ekonomi yönetiminin güven tazeleme çabası. Merkez Bankası'nın ölçülü faiz indirimi, fon yasasıyla küçük yatırımcıyı öne alan ödeme sırası ve yüzde 21 enflasyon hedefli bütçe aynı mesajı veriyor: dezenflasyon kararlılıkla sürecek, ama tasarruf sahibi de korunacak. Yine de eylülde 84,8'e gerileyen tüketici güveni ve dolardaki hareketlenme, sahadaki algının hedeflerin biraz gerisinde kaldığını gösteriyor. Emekli aylıkları tartışması da bütçe görüşmeleri boyunca Meclis'in en sıcak başlıklarından biri olmaya devam edecek. Siyaset cephesinde ise kurultay davasının 11 Kasım'daki duruşması ve CHP ile YENİ Parti arasındaki mali anlaşmazlık, muhalefetin önümüzdeki haftalarda yargı kararlarını beklerken yeniden konumlanmaya çalışacağını gösteriyor.
[SPIKER] Akşam bültenimizde şimdi spor haberleri var. Dün akşam Avrupa kupalarında iki takımımız sahadaydı, bu akşam Basketbol Avrupa Ligi'nde Fenerbahçe parkede olacak ve gözler şimdiden pazartesi günkü derbiye çevrildi.
[SPIKER] UEFA Avrupa Ligi'nin 3. haftasında Beşiktaş, Tüpraş Stadı'nda İngiliz ekibi Crystal Palace'ı ağırladı ve maç 2-2 berabere bitti. Siyah-beyazlılar ilk yarının uzatma dakikalarında Wilfred Ndidi'nin golüyle öne geçti. İkinci yarının başında Yeremy Pino ve Jean-Philippe Mateta 4 dakika arayla gol attı ve skoru rakip lehine çevirdi. Beşiktaş 73. dakikada Junior Olaitan'ın golüyle eşitliği yakaladı. Ümit Akdağ'ın gördüğü kırmızı kart yüzünden son bölümü 10 kişi oynayan Beşiktaş, turnuvada ilk kez puan kaybetti ve puanını 7'ye çıkardı.
[SPIKER] UEFA Konferans Ligi'nde ise Trabzonspor, Papara Park'ta İskoç ekibi Hearts'ı 2-0 yendi. Bordo-mavililerde Mohamed Salah 32. dakikada penaltıdan ilk golü attı, 58. dakikada da Franculino Dju'nun golünde asisti yapan isim oldu. Bu sonuçla Trabzonspor gruptaki iki maçını da kazanmış oldu ve 6 puana ulaştı. Takımın sıradaki Avrupa maçı 5 Kasım'da, sahasında Alman ekibi Freiburg'a karşı oynanacak.
[SPIKER] Trabzonspor'dan maç sonrasına ait bir haber daha var. Takımın kalecisi Andre Onana, dün gece Papara Park'tan evine dönerken Yomra'da zincirleme bir trafik kazasına karıştı. Gelen bilgilere göre Onana'nın aracına arkadan başka bir araç çarptı. Araçta ailesi de vardı. Onana'nın da ailesinin de sağlık durumunun iyi olduğu, kazada yalnızca maddi hasar oluştuğu bildirildi. Kulüp yetkilileri de olay yerine giderek süreci yakından takip etti.
[SPIKER] Süper Lig'de 9. hafta bu akşam saat 20:00'de oynanacak Alanyaspor ile Kocaelispor maçıyla açılıyor. Haftanın en çok beklenen karşılaşması Galatasaray ile Fenerbahçe derbisi. Maç, emniyetin pazar günü İstanbul'daki yoğun etkinlikler nedeniyle yaptığı güvenlik talebi üzerine pazartesiye alındı. Derbi 26 Ekim'de saat 21:30'da RAMS Park'ta oynanacak. İki takım da hazırlıklarını sürdürüyor. Basketbolda ise Fenerbahçe, EuroLeague, yani Basketbol Avrupa Ligi'nde bu akşam saat 21:15'te Yunanistan'da Olympiakos'a konuk oluyor.
[SPIKER] Akşam bültenimize kültür ve sanat haberleriyle devam ediyoruz. Önce İstanbul'dan, tarihi yarımadayı yakından ilgilendiren bir haber var.
[SPIKER] Topkapı Sarayı'ndaki Darphane-i Amire yerleşkesi, yaklaşık 7 yıl süren restorasyonun ardından 5 müzeyle ziyarete açılıyor. Açılış töreni yarın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katılımıyla yapılacak. Ziyaretçiler ise 25 Ekim Pazar gününden itibaren kapıdan girebilecek. Yaklaşık 17 bin metrekarelik alanda 7. yüzyıldan 20. yüzyıla uzanan 10 bin 300 kadar eser sergilenecek. Seçkinin büyük kısmını yaklaşık 5 bin porselen, 2 bin 500 silah ve 2 bin hat eseri oluşturuyor. Bunlara 500 endüstri objesiyle 110 harita da ekleniyor.
[SPIKER] Sinema dünyasında da sevindiren bir haber var. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bu yıl uzun metrajlı film yapımlarına verilen desteğin geçen yıla göre yaklaşık %42 artarak 412,9 milyon liraya çıktığını açıkladı. Son kararla 22 projeye daha toplam 180,4 milyon lira kaynak ayrıldı. Böylece bu yıl destek alan proje sayısı 49'a ulaştı. Bu yeni projelerin 6'sı yönetmenlerin ilk uzun metrajlı kurgu filmlerinden oluşuyor.
[SPIKER] Dünya sanat piyasası ise dün akşam Paris'teki bir müzayedeyle çalkalandı. Claude Monet'nin yıllardır kamuoyunun karşısına çıkmamış Iris, yani Süsen adlı tablosu, Sotheby's müzayede evinin Paris'teki satışında 50 milyon euroya alıcı buldu. Eser için öngörülen değer 22 ile 30 milyon euro arasındaydı. Yaklaşık 45 dakika süren pey yarışını Asya'dan bir özel koleksiyoncu kazandı. Bu fiyatla Süsen, Fransa'da açık artırmada satılan en pahalı sanat eseri oldu. Önceki rekor, 2010'da 43,2 milyon euroya satılan Amedeo Modigliani'nin Tête de Caryatide, yani Karyatid Başı adlı eserindeydi. Gecenin toplam satışı ise 74,4 milyon euroyu buldu.
[SPIKER] Aynı hafta Paris'te düzenlenen Art Basel Paris, yani Paris Art Basel fuarı, kentte hafta sonu yeniden başlaması beklenen protestolar nedeniyle bu akşam erken kapanıyor. Fuarın kapanışından önce Fransa'nın en prestijli çağdaş sanat ödüllerinden Prix Marcel Duchamp, yani Marcel Duchamp Ödülü de sahibini buldu. Sanatçı ikili David Brognon ve Stéphanie Rollin, 35 bin euroluk ödülün sahibi oldu.
[SPIKER] Akşam saatlerine girerken, gün içinde ve önümüzdeki hafta takip edeceğimiz başlıklara geçelim.
[SPIKER] Gün içindeki ilk konumuz Zonguldak. Kilimli'ye bağlı Gelik beldesinde özel bir maden ocağında grizu patlaması oldu. Vali Osman Hacıbektaşoğlu'nun açıklamasına göre 3 maden işçisi hayatını kaybetti, 2'si ağır olmak üzere 5 işçi yaralandı. Yaralıların sağlık durumu ve başlatılan inceleme akşam saatlerinde de takip ediliyor.
[SPIKER] Diplomasi tarafında gözler İstanbul'da. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ev sahipliğinde Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın oluşturduğu R4 grubu toplandı. Ardından İngiltere, Almanya ve Fransa'nın da katılımıyla toplantı genişledi. İtalya da masaya katılınca sekiz ülke ilk kez bu formatta aynı masada buluştu. Gündemde Filistin, ABD ile İran arasındaki gerilim ve Rusya ile Ukrayna arasındaki savaş vardı. Fidan, katılan ülkelerin çatışmanın bölgeye yayılmasına karşı olduğunu vurguladı. Aynı gün 9. İstanbul Arabuluculuk Konferansı da düzenleniyor.
[SPIKER] Piyasalarda ise Borsa İstanbul'daki satış dalgası izleniyor. Merkez Bankası dün politika faizini %37'den %36'ya indirmişti. Buna rağmen BIST 100 endeksi gün içinde %4'ün üzerinde değer kaybetti ve 11 bin puanın altına indi. Bankacılık endeksindeki kayıp %5'i aştı. Yorumlarda fon soruşturmasıyla ilgili gelişmeler ve küresel piyasalardaki olumsuz hava öne çıkıyor. Soruşturma kapsamında Türkiye Sigorta'nın eski genel müdürü Taha Çakmak bugün yeniden gözaltına alındı. Çakmak hakkındaki iddialar soruşturma aşamasında ve henüz bir yargı kararı bulunmuyor.
[SPIKER] Sporseverler için de bir not: Fenerbahçe bu akşam Euroleague, yani Avrupa Ligi'nde Olympiakos'a konuk oluyor.
[SPIKER] Önümüzdeki haftaya bakalım. En kritik dış gelişme ABD Merkez Bankası'nın kararı olacak. Federal Reserve, yani Fed, 27-28 Ekim'de toplanacak ve faiz kararını 28 Ekim Türkiye saatiyle 21:00'de açıklayacak. Fed Eylül'de faizi 25 baz puan artırmıştı ve faiz şu anda %3,75 ile %4 aralığında. Fed Başkanı Kevin Warsh'ın karar sonrası yapacağı açıklamalar da yakından izlenecek. Aynı hafta Japonya Merkez Bankası da faiz kararını açıklayacak.
[SPIKER] Yurt içinde ise hafta Cumhuriyet Bayramı'nın gölgesinde geçecek. 28 Ekim öğleden sonra yarım gün tatil başlıyor, 29 Ekim'de ise bayramın 103. yıl dönümü kutlanacak. Ankara'daki resmi törenler ve yurt genelindeki kutlamalar haftanın öne çıkan başlıkları arasında yer alacak. Bayram nedeniyle piyasalarda işlem süresinin kısalması bekleniyor.
[SPIKER] Akşamın son durağı hava durumu. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün son tahminlerine göre hafta sonuna girerken yağışlar yerini yeniden güneşe bırakıyor.
[SPIKER] İstanbul'da bugün hava çok bulutlu, sıcaklık 15 ile 21 derece arasında; akşam saatlerinde gök gürültülü sağanak etkili olacak, şemsiyesi yanında olmayanlar dikkatli olsun. Ankara'da gün parçalı ve az bulutlu geçiyor; en yüksek sıcaklık 22 dereceye çıkıyor, sabah ve gece saatlerinde ise yer yer pus ve sis var. İzmir'de hava parçalı bulutlu ve 27 dereceyle ılık; yalnızca kentin kuzey ilçelerinde yerel sağanaklar görülebilir.
[SPIKER] Yarın, yani Cumartesi, İstanbul'da hava parçalı ve çok bulutlu olacak; sıcaklık 13 ile 20 derece arasında kalacak, yağış ihtimali ise düşük. Ankara'da puslu ama güneşli bir gün bekleniyor; sabah 6 dereceye kadar düşen sıcaklık öğleden sonra 22 dereceyi bulacak. İzmir'de de güneş yüzünü gösterecek; termometreler 13 ile 24 derece arasında, yağış beklenmiyor. Sabah ve akşam saatlerindeki serinliğe karşı kalın bir şey almayı unutmayın.
[SPIKER] Akşam bültenimizin sonuna geldik. Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, hoşça kalın.