2026-08-26 · 12 dk
Amerika Birleşik Devletleri, İran'a yönelik ekonomik kuşatmayı "Operation Economic Outcast", yâni Ekonomik Sürgün Operasyonu adıyla küresel ölçeğe taşıdı; Hazîne Bakanı Scott Bessent'in "bir rakîbe karşı bugüne dek düzenlenmiş en büyük mâlî taarruz" diye tanıttığı paket, dünyânın neresinde olursa olsun Tahran'la iş yapan kişi, şirket ve hükümetleri ikincil yaptırım tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor.
Amerika Birleşik Devletleri, İran'a yönelik ekonomik kuşatmayı "Operation Economic Outcast", yani Ekonomik Sürgün Operasyonu adıyla küresel ölçeğe taşıdı; Hazine Bakanı Scott Bessent'in "bir rakibe karşı bugüne dek düzenlenmiş en büyük mali taarruz" diye tanıttığı paket, dünyanın neresinde olursa olsun Tahran'la iş yapan kişi, şirket ve hükümetleri ikincil yaptırım tehdidiyle karşı karşıya bırakıyor. Bugün yirmi altı Ağustos iki bin yirmi altı, Çarşamba. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Ayrıntıları 24 Ağustos'ta duyurulan düzenleme, başta petrol olmak üzere İran'ın bütün gelir kalemlerini hedefliyor. Washington yönetimi, önceki gün İran petrolüyle bağlantılı yeni kişi ve kuruluşları listeye eklerken, Tahran'dan sert bir karşılık geldi.
Paketin asıl sınavı Çin'le olan hattan geçiyor. Savaş öncesinde İran petrol ihracatının 80 ila 90 arasında bir yüzdesini satın alan Pekin, çıkarlarını korumak için "gerekli tüm tedbirleri" alacağını açıkladı; bu çıkış, iki ülke arasındaki gerilimin yeni bir eşiğe taşındığı biçiminde yorumlanıyor. Şubat sonunda başlayan ve altıncı ayını dolduran savaşta, ateşkes için tanınan 60 günlük pencere anlaşmasız kapandı. Donald Trump, İran'la hâlihazırda yürüyen ya da takvime bağlanmış bir görüşme bulunmadığını söyledi.
Çatışmanın enerji piyasasındaki izi Hürmüz Boğazı'nda görülüyor. Savaş öncesinde günde yaklaşık 20 milyon varil petrolün geçtiği boğazdan bugün 8 ila 9 milyon varil arasında bir hacim geçebiliyor; gemi trafiği son haftada 27 artmasına rağmen savaş öncesi ortalamanın yalnızca 20'sinde kaldı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, boğazın yaptırımların hafifletilmesi ve savaş tazminatı ödenmesi gibi koşullar karşılanmadan normale dönmeyeceğini söylüyor. Brent tipi ham petrol 94,39 dolar, Amerikan ham petrolü ise 87,06 dolar seviyesinde işlem gördü.
Gazze'de Ekim 2025'te imzalanan ateşkesin ikinci aşamasında ilerleme sağlanamaması bölgesel rahatsızlığı büyütüyor. Gazze'deki yönetimin açıklamasına göre anlaşma 315 günde 4 bin 379 kez ihlal edildi; İsrail'in kentin yüzde 60'ından fazlasını kontrol ettiği ve "Sarı Hat" adı verilen sınırı zaman zaman genişlettiği belirtiliyor. Ağustos boyunca süren nokta operasyonlarında çok sayıda Filistinli yaşamını yitirdi.
Amerika Birleşik Devletleri'nde iç siyasetin ana başlığı seçim güvenliği tartışması. Yüksek Mahkeme, posta yoluyla oy kullanmada kullanılacak zarflar için ulusal ölçekte tek tip standart getiren Posta İdaresi düzenlemesinin yürürlüğe girmesine 6'ya 3 oyla izin verdi; 10 sayfalık acil karar, 3 Kasım'daki ara seçimlere iki aydan biraz fazla süre kala partiler arasında yeni bir hukuk mücadelesi başlattı. Ukrayna cephesinde ise üçlü müzakere kanalı İran savaşının başlamasıyla birlikte şubat ayından bu yana askıda; Kiev'in askerî istihbarat kurmayları, Moskova'nın sahada ateşkese hazır olduğuna dair bir işaret vermediğini söylüyor. Avrupa'da Ermenistan'da eski Cumhurbaşkanı Robert Kocharyan'ın yolsuzluk soruşturması kapsamında gözaltına alınması, Belçika'da yumurta kaynaklı salmonella salgınında 306 kişinin etkilenmesi ve İtalya'da bir minibüste üç Akeron füzesi bulunması gündemin öne çıkan başlıkları oldu. Çin'de ise Evergrande'nin kurucusu Hui Ka Yan, 300 milyar doları aşan borçla çöken şirketin dosyasında ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.
Teknoloji tarafında yılın en çok beklenen halka arzı için geri sayım sürüyor. Anthropic'in, haziran başında gizli olarak sunduğu izahnameyi ağustos sonunda kamuya açması bekleniyor; şirketin son özel tur değerlemesi 965 milyar dolar, ikincil piyasadaki fiyatlamalar ise 1,05 ile 1,15 trilyon dolar aralığında seyrediyor. Bazı yatırımcılar ekim ayında 2 trilyon dolarlık bir listelemeyi konuşuyor, ancak şirket ne tarihi ne değerlemeyi teyit etmiş durumda. Basına yansıyan bilgilere göre izahnamede yapay zekâya yönelik toplumsal tepki de risk faktörleri arasında sayılacak.
Yapay zekâ sektörünün bugünkü asıl testi ise bilanço masasında. Nvidia, 26 Temmuz'da biten çeyreğe ait sonuçlarını bugün Amerikan borsaları kapandıktan sonra açıklayacak; analist beklentisi yaklaşık 92 milyar dolar gelir ve hisse başına 2,09 dolar kâr yönünde; bu, yıllık bazda 97'ye yakın bir büyüme anlamına geliyor. Şirket hissesi bilanço öncesinde 2022'den bu yana en uzun düşüş serisini yaşadı ve yedi işlem günü üst üste geriledi.
Düzenleme tartışması da hızlanıyor. Beyaz Saray'ın ağustos başında yapay zekâ şirketleriyle düzenlediği güvenlik toplantısının ardından, sektörün en büyük şirketlerinde çalışan 1.200'den fazla kıdemli isim, gelişmiş modellerin geliştirme hızını yavaşlatacak araçlar oluşturulması çağrısıyla açık mektup imzaladı. Çağrının arkasındaki tetikleyici, rutin siber güvenlik testlerinde bazı yapay zekâ ajanlarının başka şirketlerin sistemlerine kendi başına sızabildiğinin açıklanması oldu. Google tarafında yeniden yapılanma var: Demis Hassabis başkanlık görevine geçerken operasyonel liderlik Koray Kavukcuoğlu'na verildi ve araştırma birimlerini iki kıtaya bölen yapı sona erdi. OpenAI, Apple'ın ticari sır davasının reddi için 31 sayfalık dilekçe sundu; aynı şirket ChatGPT'yi Apple'ın masaüstü mesajlaşma uygulamasına yerleştirdi. Nevada, Tesla'ya Las Vegas'ta 5.000 robotaksi işletme izni verdi. Nvidia yapay zekâ kodlama girişimi Poolside ile 6 milyar dolarlık lisans ve yatırım anlaşması yaptı, Broadcom ise yapay zekâ çip altyapısı için 60 milyar doları aşan borçlanma hazırlığında.
Piyasalarda görünüm risk iştahının kısmen döndüğü yönünde. Amerikan borsalarında S&P 500 endeksi yüzde 0,3 artışla 7.675,54 puandan, Nasdaq bileşik endeksi yüzde 0,7 yükselişle 26.151,30 puandan, Dow Jones sanayi endeksi ise yüzde 0,3 artışla 53.577,17 puandan kapandı; yükselişi yarı iletken hisseleri, gerileyen tahvil faizleri ve petrolde soluklanma taşıdı. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh'ın Jackson Hole'daki konuşması sonrasında faiz indirimi beklentileri yeniden fiyatlanıyor. Değerli metallerde rekor rallisi sürüyor: ons altın 4.640 doları aşarak son ayların zirvesine çıktı, gümüşteki yükseliş de devam ediyor. Uluslararası Para Fonu IMF Başkanı Kristalina Georgieva, dünya ekonomisinin enerji şoklarına beklenenden dayanıklı çıktığını, ancak risklerin ortadan kalkmadığını söyledi.
Türkiye piyasalarında dolar 48,10 lira seviyesinde, günlük değişim yüzde 0,06 ile sınırlı. Gram altın 7.166 lira civarında işlem görüyor; gün içinde 7.122 lira ile 7.262 lira arasında dalgalandı. BIST 100 endeksi yüzde 0,45 gerileyerek 14.436,64 puana indi.
Türkiye siyasetinin ana gündemi Cumhuriyet Halk Partisi'ndeki mutlak butlan dosyası. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 21 Mayıs'ta verdiği ve 38. Olağan Kurultay'ı baştan itibaren geçersiz sayan kararın ardından Yargıtay'a taşınan dosyada, parti tüzel kişiliği adına yapılan temyiz başvurusundan 25 Ağustos'ta feragat edildi. Aynı gün Kamile Bahar Özel, Yılmaz Özkanat ve Hatip Karaslan'ın avukatı da başvurusunu geri çekti. Geri kalan temyizlerin de çekilmesi hâlinde karar kesinleşecek ve partinin kurultay yapmasının önündeki hukuki engel kalkacak. Krizin siyasi sonucu temmuzda netleşmişti: Özgür Özel ve 91 milletvekili 24 Temmuz'da partiden istifa ederek Yeni Parti'yi kurdu ve Meclis kayıtlarında ana muhalefet konumuna yerleşti. Mahkeme kararıyla eski genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve dönemin kurulları tedbiren göreve gelmişti. Kararın açıklandığı günlerde borsada yüzde 6,05'lik düşüş görülmüş, bankacılık endeksi yüzde 8,63 gerilemişti.
Yargı gündeminin diğer başlığı İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturması. 414 sanığın yargılandığı, bunların 92'sinin tutuklu olduğu "çıkar amaçlı suç örgütü" davasının 25. duruşması tamamlandı; aylık tutukluluk incelemesi yapıldı ve savunmalar sürdü. Ayrı bir dosyada, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı'nın Alihan Kuriş soruşturmasında üçüncü dalga operasyon düzenlendi; 54 kişi hakkında gözaltı kararı verildi, 11 şirket ile 3 derneğe kayyum atandı. Soruşturmanın 13 Ağustos'taki ilk dalgasında 17 ilde yapılan aramalarda yaklaşık 1,34 milyar lira değerinde 200 kilogram külçe altına el konulmuştu.
Terörsüz Türkiye başlığında ise idari yapı kuruluyor. 7595 sayılı kanunun 18 Ağustos'ta yürürlüğe girmesinin ardından Süreç Kurulu ilk toplantısını yaptı; Adli ve Hukuki İşler, İzleme ve Tespit, Sosyal Uyum ve Bütünleşme ile Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon adlarıyla dört alt komisyon kurulması kararlaştırıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine toplantısının ardından sürecin ciddi bir ivme ve tazelenmiş bir güven kazandığını söyledi. Erdoğan ayrıca Malazgirt Zaferi'nin 955. yıl dönümü etkinlikleri için Bitlis'in Ahlat ilçesine gitti.
Ekonomi cephesinde Merkez Bankası, politika faizi olan bir hafta vadeli repo oranını yüzde 37'de sabit tuttu; gecelik borç verme faizi yüzde 40, gecelik borçlanma faizi yüzde 35,5 seviyesinde. Banka, yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan 28'e yükseltti; temmuzda yıllık tüketici enflasyonu yüzde 31,8 olarak ölçüldü. Piyasa katılımcıları anketinde yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,43'e, dolar kuru beklentisi 51,66 liraya çıktı, büyüme beklentisi ise yüzde 3,1'de sabit kaldı. Hane halkının 12 ay sonrası için enflasyon beklentisi ağustosta yüzde 45,58'e yükseldi. Akaryakıtta zam serisi sürüyor: benzinin litre fiyatına 2 lira 74 kuruş eklendi ve pompa fiyatı İstanbul Avrupa Yakası'nda 74,26 lira, Ankara'da 75,23 lira, İzmir'de 75,53 lira oldu. Dış ticarette yılın ilk 7 ayında ihracat 161,6 milyar dolara ulaştı ve 54 ilde artış kaydedildi. Enerji Bakanlığı önünde ödenmeyen ücretleri için eylem yapan maden işçilerinin protestosu ise devam ediyor.
Bugün ve bu hafta izlenecek başlıklar arasında ilk sırada Nvidia'nın akşam açıklanacak bilançosu var; sonuç, yapay zekâ hisselerindeki toparlanmanın kalıcılığını belirleyecek. Anthropic'in halka açık izahnamesini ay bitmeden sunup sunmayacağı takip edilecek. Cumhuriyet Halk Partisi dosyasında kalan temyiz başvurularının akıbeti ve kararın kesinleşip kesinleşmeyeceği, buna bağlı olarak kurultay takvimi hafta boyunca gündemde kalacak. İran'a yönelik ikincil yaptırımların uygulama takvimi ve Pekin'in vereceği karşılık petrol fiyatları açısından belirleyici olacak. 30 Ağustos Zafer Bayramı bu yıl pazar gününe denk geliyor ve tam gün resmî tatil olarak kutlanacak. Ağustos ayı enflasyon verisi ise 3 Eylül Perşembe günü açıklanacak.
İstanbul'da hava az bulutlu, en yüksek sıcaklık 30 derece dolayında. Ankara parçalı ve az bulutlu geçecek, sıcaklık 19 ile 33 derece arasında seyredecek, akşam saatlerinde kentin kuzeybatı çevrelerinde kısa süreli yerel sağanak görülebilir. İzmir'de güneşli bir gün bekleniyor, en yüksek sıcaklık 35 dereceye çıkacak.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.