2026-08-28 · 12 dk
Bugün 28 Ağustos 2026 Cumâ.
Bugün 28 Ağustos 2026 Cuma. Bugün yirmi sekiz Ağustos iki bin yirmi altı, Cuma. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Amerika Birleşik Devletleri'nin İran'a yönelik "Operation Economic Outcast", yani Ekonomik Sürgün Operasyonu adını verdiği yaptırım dalgası, altıncı ayına yaklaşan savaşta ekonomik cepheyi belirleyici hale getirirken, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı'nda varılan gelir paylaşımı mutabakatı enerji piyasalarında dengeleri yeniden kuruyor.
ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın petrol gelirlerini, silah tedarikini ve siber operasyonlarını finanse ettiği öne sürülen ağlara karşı yaklaşık 60 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine aldı. Hazine Bakanı Scott Bessent, kampanyayı Tahran'ı masaya oturtmayı amaçlayan bir ekonomik kuşatma olarak tanımlıyor ve İran'la ticari bağlarını kesmeyen ülkelerin de hedef alınabileceğini söylüyor. Buna karşılık uzmanlar, Çin bankalarının yaptırım kapsamına alınıp alınmayacağı sorusunun yanıtsız kalmasının, kararın etkisini sınırlayabileceğine dikkat çekiyor.
Savaşın diplomatik hattında hareketlilik var. Devrim Muhafızları, İran ile Umman'ın Hürmüz Boğazı'ndaki paylarını ve buradan elde edilecek gelirin bölüşümünü belirlediğini duyurdu; bir gün önce geçici koridor olarak açıklanan düzenleme böylece kalıcı bir gelir paylaşımı modeline dönüşmüş oldu. Tahran'ın gemi başına 2 milyon dolara varan resmi geçiş ücreti seçeneğini gündeme getirdiği belirtiliyor. ABD Başkanı Donald Trump ise müzakereler için acelesi olmadığını, herhangi bir takvim belirlemediğini söylüyor. Katar'ın yürüttüğü arabuluculuk çabası ise 28 Şubat öncesindeki duruma dönüş formülü üzerine kurulu.
Kuzey Amerika'da ticaret gerilimi tırmanıyor. ABD'nin 20 milyar dolarlık Kanada ürününe uyguladığı yüzde 50 gümrük vergisinin ardından Kanada Başbakanı Mark Carney, misilleme tarifelerini 8 Eylül'de yürürlüğe koyacaklarını açıkladı; çelik, süt ürünleri, mobilya, beyaz eşya, tarım ekipmanı ve elektronik ürünler listenin başında geliyor. Carney, müzakerelerin ABD tarafının otomotiv tarifelerine ilişkin talepleri yüzünden çöktüğünü savunuyor. Gerilimin sembolik boyutu da var: Trump, dün Ontario Gölü'nün adının "Lake America", yani Amerika Gölü olarak değiştirilmesini öngören bir kararname imzaladı.
ABD iç siyasetinde ara seçim hazırlıkları yargı kararlarıyla iç içe ilerliyor. Bir federal yargıç, posta yoluyla kullanılan oyların denetimine ilişkin Posta İdaresi düzenlemesini durdurdu. Beyaz Saray'da personel değişimi de sürüyor; Sözcü Karoline Leavitt dün görevindeki son gününü tamamladı. Doğu Avrupa cephesinde ise Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy, savaşı bitirmeye dönük yeni önerileri ABD'li müzakerecilere ilettiklerini açıkladı. Ancak Institute for the Study of War, yani Savaş Araştırmaları Enstitüsü, Moskova'nın askeri yoldan hedeflerine ulaşabileceğine inandığı sürece ciddi bir pazarlığa girmeyeceği değerlendirmesini yapıyor; 1.250 kilometrelik cephe hattı için yeni asker toplama hazırlığı yapıldığı bildiriliyor. Gazze'de ise 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen çatışmalar sürüyor; son 24 saatte 7 Filistinlinin yaşamını yitirdiği, ateşkes döneminde toplam can kaybının 1.303'e ulaştığı aktarılıyor.
Teknoloji tarafında haftanın en çok konuşulan gelişmesi Nvidia'nın bilançosu oldu. Şirketin geliri yıllık bazda yüzde 106 artışla 96,2 milyar dolara, net kârı 59,7 milyar dolara ulaştı; veri merkezi iş kolu tek başına yüzde 117 büyümeyle 89 milyar dolar getirdi. Şirket, gelecek çeyrek için 108 milyar dolarlık bir gelir hedefi işaret ediyor ki bu rakam, yapay zeka yatırımlarında balon tartışmasını bir süreliğine yatıştırdı. Nvidia ayrıca OpenAI'ın veri merkezi projesi için 105 milyar dolarlık bir garanti verdiğini ve kod üretimi alanında çalışan Poolside ile 6 milyar dolarlık anlaşma imzaladığını duyurmuştu.
OpenAI cephesinde iki başlık öne çıkıyor. Şirket, yeni modeli Astra'nın çıkışını güvenlik gerekçesiyle yeniden erteledi; iç değerlendirmelerde modelin siber güvenlik alanında kritik yetenek eşiğine ulaşmış olabileceği sonucuna varıldı ve eğitim geçici olarak durduruldu. Mali Direktör Sarah Friar ise şirketin 2027'de halka arz planladığını açıkladı. Anthropic'in gelirinin bir yılda 7 kat artarak 65 milyar dolar seviyesine çıktığı bildirilirken, şirket Claude modellerinin ürettiği metinlere görünmez filigran ekleyeceğini duyurdu. Google tarafında Gemini'nin aylık aktif kullanıcı sayısının 1 milyara ulaştığı açıklandı; buna karşılık Google Earth'ün gerçek konumları yapay zekayla değiştirmeye izin veren özelliği, üretilen görüntülerin gerçek uydu fotoğrafı sanılabileceği ve dezenformasyona kapı aralayabileceği gerekçesiyle geri çekildi.
Sektörün geri kalanında rekabet hızlanıyor. Pekin merkezli Z.ai, GLM-5.3 sürümünün gelişmiş kodlama yetenekleriyle üst sıradaki modellerle arasındaki farkı kapatacağını savunuyor; DeepSeek, Alibaba ve SenseTime cephesinden görsel analiz, video düzenleme ve görüntü üretimi odaklı yeni modeller peş peşe geldi. Apple ve Spotify, yapay zekayla üretilen müziklere "Made With AI", yani yapay zekayla yapıldı etiketi uygulama kararı aldı. İnsansı robot sevkiyatlarının 2026'nın ilk yarısında yüzde 300 arttığı, küresel pazarın yüzde 86'sının Çinli üreticilerin elinde olduğu belirtiliyor. Türkiye'de ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında çalışacak Ulusal Yapay Zeka Kurulu kuruluyor; kurul yıllık uygulama planlarını onaylayacak, yatırımları yönlendirecek ve kurumlar arası yetki uyuşmazlıklarını çözecek. Eylemlerin takibi için bir Program Ofisi, etik ilkelerin uygulanması için de Ulusal Yapay Zeka Etik Kurulu oluşturulacak; açıklanan eylem planında 10 milyar dolarlık yatırım hedefi konuluyor.
Küresel piyasaların gözü bugün Jackson Hole'da. Federal Reserve, yani ABD Merkez Bankası'nın Başkanı Kevin Warsh, göreve geldikten sonraki ilk açılış konuşmasını bugün yapacak. Aynı gün açıklanacak kişisel tüketim harcamaları enflasyonu verisiyle birlikte bu konuşma, eylül ayı faiz kararının yönünü belirleyecek. Vadeli işlem piyasalarında eylülde indirim ihtimali bir hafta önceki yüzde 75 seviyesinden yüzde 87'ye çıkmış durumda; buna karşılık bazı kurumlar politika faizinin yüzde 3,50 ile yüzde 3,75 aralığında yıl sonuna kadar sabit kalabileceğini savunuyor. Warsh'un, veriler gerektirirse eylülde faiz artırımından yana oy kullanmaya hazır olduğunu ima ettiği bildirilmişti; bu belirsizlik, Nvidia bilançosunun yarattığı iyimserliğe rağmen risk iştahını sınırlıyor. Emtia tarafında ons altın 4.579 dolar seviyesinde, günlük bazda yüzde 0,47 gerilemiş durumda.
Türkiye'de siyasetin ana gündemi, Cumhuriyet Halk Partisi'ndeki mutlak butlan süreci. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 21 Mayıs'ta verdiği kararla 38. Olağan Kurultay ve bu kurultayda alınan tüm kararlar baştan itibaren geçersiz sayılmış, Özgür Özel görevden uzaklaştırılmıştı. Dosya temyiz incelemesi için Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nde bulunuyor ve kararın onanıp onanmayacağı 31 Ağustos'ta sona erecek adli tatilin ardından netleşecek. Bu süreçte Özgür Özel ve partiden ayrılan 91 milletvekili, 24 Temmuz'da Yeni Parti'yi kurdu; oluşum, Meclis'te Adalet ve Kalkınma Partisi'nin ardından ikinci büyük grup haline gelerek ana muhalefet konumunu üstlendi. Özel'in bugünkü programında esnaf ziyaretleri, kadınlarla buluşma ve bir işletme açılışı yer alıyor.
Meclis'te terörle mücadele süreci de yasal zemine taşındı. Kamuoyunda Terörsüz Türkiye Yasası olarak bilinen Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun, 468 kabul, 88 ret ve 6 çekimser oyla kabul edildi. Düzenleme, örgütün fesih ve silah bırakma sürecinin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilip Resmî Gazete'de yayımlanması şartına bağlı olarak, örgüt kurma, yönetme, üyelik, yardım ve propaganda suçlarına ilişkin soruşturma, kovuşturma ve cezaların infazının 5 veya 10 yıl süreyle ertelenmesini öngörüyor. Bir diğer başlık yeni anayasa tartışması; Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, yeni anayasanın halk oylaması olmadan hayata geçirilemeyeceğini vurgulayarak takvime ilişkin mesaj verdi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın bugün Bingöl ve Muş'ta temaslarda bulunması bekleniyor.
Ekonomide görünüm karışık. Dolar/TL 48,24 seviyesinde ve günlük bazda yüzde 0,20 yukarıda; euro 56,22, sterlin 65,65 liradan işlem görüyor. Gram altın 7.106 lira civarında, yüzde 0,22 geriledi; çeyrek altının satış fiyatı 11.594 lira. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dün yüzde 0,24 değer kaybederek 14.575,51 puandan kapandı, işlem hacmi 180,7 milyar lira oldu. Merkez Bankası'nın ağustosta Para Politikası Kurulu toplantısı bulunmuyor; politika faizi yüzde 37 seviyesinde tutuluyor ve piyasanın odağı eylül toplantısına kaymış durumda. Merkez Bankası'nın ağustos anketinde yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi yüzde 29,43'e yükselirken, 12 ay sonrası için beklenti yüzde 23,69'a geriledi. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı sektörel güven endeksleri ağustosta üç sektörde birden düştü: hizmette yüzde 0,1 azalışla 111,9, perakende ticarette yüzde 0,8 azalışla 110,1, inşaatta yüzde 0,4 gerilemeyle 83,1 seviyesinde gerçekleşti. Milyonlarca kiracı ve ev sahibini ilgilendiren eylül ayı kira artış oranı ise ağustos enflasyon verisiyle netleşecek.
Bugün ve önümüzdeki günlerde takip edilecek başlıklar arasında Jackson Hole'daki açılış konuşması ve ABD'nin kişisel tüketim harcamaları enflasyon verisi ilk sırada yer alıyor. 30 Ağustos Zafer Bayramı törenleri, 31 Ağustos'ta adli tatilin sona ermesiyle Yargıtay'ın mutlak butlan dosyasındaki incelemesinin başlaması, 1 Eylül'de açıklanacak ağustos enflasyonu ve buna bağlı kira artış oranı, 8 Eylül'de yürürlüğe girecek Kanada misilleme tarifeleri ve eylül başında dolan savaş yetkileri süresi haftanın kritik maddeleri. Yeni adli yılın açılışıyla birlikte yeni anayasa takvimi tartışmasının da hızlanması bekleniyor. Bu sabaha karşı gerçekleşen parçalı Ay tutulması ise gökyüzü meraklıları için günün ayrı bir başlığıydı.
İstanbul'da bugün gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor, sıcaklık 27 derece civarında seyredecek. Ankara parçalı bulutlu, sıcaklık 25 derece dolayında olacak. İzmir'de ise hava açık ve güneşli, sıcaklık 35 dereceye kadar yükselecek.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.