Sabah Haberleri — 29 Ağustos 2026

Bölüm metni

Himalayalar'da bir buzulun çökmesiyle tetiklenen dev sel ve heyelan felaketinde Nepal ile Tibet tarafında can kaybı 390'a yaklaşırken, kayıp sayısının 2.400'ü aştığı bildirildi ve Avrupa Birliği bölgeye acil yardım sözü verdi. Bugün yirmi dokuz Ağustos iki bin yirmi altı, Cumartesi. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.

Çarşamba sabahı yerel saatle 8.40 sularında dağlık kesimde başlayan çamur ve su akıntısı, Trishuli vadisinde su seviyesini yalnızca 30 dakikada 9 metreye kadar yükseltti. Bilim insanları, çöküşün açığa çıkardığı enerjinin dünya genelindeki sismograflarda 5,2 büyüklüğünde bir deprem gibi kaydedildiğini, iklim değişikliğinin de olayı tetikleyen etkenler arasında bulunduğunu belirtiyor. Nepal'de en az 389 kişinin hayatını kaybettiği, Tibet'in Gyirong bölgesinde ise 558 kişinin kayıp olduğu, kayıplar arasında yüzlerce yabancı uyruklunun yer aldığı açıklandı.

Ortadoğu'da Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim, ekonomik baskı hattına kaymış durumda. ABD Donanması'nın Nisan ayında yeniden başlattığı deniz ablukası İran'ın ham petrol ihracatını ciddi biçimde daralttı; Tahran bu ay limanlarından günlük yaklaşık 260 bin varil yükleme yapabildi. Bu rakam, geçen yılın aynı döneminde günlük 1,7 milyon varil olan ihracata kıyasla yüzde 80'in üzerinde bir düşüşe işaret ediyor. Donald Trump, ABD'nin boğaz üzerinde kontrol sahibi olduğunu söylerken İran yeni yaptırımları reddetti ve diğer ülkeleri bunlara direnmeye çağırdı. İran Cumhurbaşkanı Masoud Pezeshkian'ın ülkenin sonsuza kadar savaşı sürdüremeyeceği yönündeki sözleri, Tahran yönetimi içinde farklı yaklaşımların bulunduğu şeklinde yorumlanıyor.

Gazze'de Ekim 2025'ten bu yana yürürlükte olan kırılgan ateşkes, sahadaki çatışmaları tümüyle durdurmuş değil. Filistin Yönetimi, İsrail'in askeri operasyonlarının durdurulması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin acil toplanmasını talep etti. İsrail ordusu, Washington'ın operasyonlara ara verme çağrılarına rağmen Gazze'de Hamas ve İslami Cihad mensuplarını hedef aldığını duyurdu; Gazze şehrinin Sabra mahallesinde ve Han Yunus yakınlarındaki saldırılarda can kayıpları bildirildi. Güvenlik Konseyi'ndeki son oturumlarda, ateşkesin ilanından bu yana günde ortalama dört Filistinlinin hayatını kaybettiği ve iki milyon insanın hâlâ ağır koşullarda yaşadığı vurgulandı.

Ukrayna cephesinde savaşın beşinci yılına doğru diplomasi trafiği sürüyor. Kiev'i ülkenin batısına bağlayan ana karayolu, Kiev bölgesindeki depo tesislerine düzenlenen Rus saldırısının yol açtığı yangınlar ve patlamalar nedeniyle geçici olarak trafiğe kapatıldı. Volodymyr Zelenskyy, savaşı sonlandırmaya yönelik yeni önerileri Washington'a ilettiklerini açıklamıştı; Nisan ayında Ortodoks Paskalyası için ilan edilen kısa süreli ateşkesin ihlallerle geçmesi, tarafların birbirine güveninin ne kadar sınırlı olduğunu göstermişti. ABD iç siyasetinde ise Trump, Ay çevresindeki görevi tamamlayan Artemis II ekibine Congressional Space Medal of Honor, yani Kongre Uzay Şeref Madalyası'nı takdim etti ve Uzay Kuvvetleri ile NASA'ya personel yetiştirecek bir ABD Uzay Akademisi kurulacağını duyurdu. Aynı gün bir federal yargıç, doğumla vatandaşlık hakkını sınırlayan yeni başkanlık kararnamesini "emsalsiz" olarak nitelendirdi. Trump'ın Ontario Gölü'nün adını değiştiren kararnamesi ise Kanada ile diplomatik bir tartışma başlattı. Kasım ayında yapılacak ara seçimler yaklaşırken, 3 Kasım'da Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı ve Senato'nun 35 sandalyesi yenilenecek.

Teknoloji tarafında günün en dikkat çekici gelişmesi hukuk alanından geldi. Bir federal yargıç, güvenlik sınırlarını aşan bir sözleşmeyi reddettiği için Anthropic'e misilleme yapan Savunma Bakanlığı'nın hukuka aykırı davrandığına hükmetti ve şirketin kara listeye alınamayacağına karar verdi. Karar, askeri taleplerle kendi güvenlik politikaları arasında sıkışan yapay zeka geliştiricileri açısından emsal niteliği taşıyor. Anthropic ayrıca bu yıl Hindistan'daki ilk ofisini açmaya hazırlanıyor. Sektörde standartlaşma da hız kazandı: Google'ın A2A protokolü, Linux Foundation çatısındaki Agentic AI Foundation'a, yani Etmen Tabanlı Yapay Zeka Vakfı'na katıldı; 250'yi aşkın üyesi bulunan bu yapıda Anthropic'in Model Context Protocol standardı da yer alıyor.

Donanım yarışı da kızışıyor. OpenAI'ın Broadcom ile birlikte 16 ayda geliştirdiği ilk özel çıkarım çipi Jalapeño, 700 watt güç tüketimiyle 13,4 PFLOPs işlem kapasitesine ulaşıyor. Marvell hisseleri, Google ile yapılan 120 milyar dolarlık özel yapay zeka çipi anlaşmasından gelecek gelirin 2029 mali yılından önce belirginleşmeyeceğinin açıklanmasıyla değer kaybetti. Cerebras, üç boyutlu istiflenmiş bellek kullanan yeni nesil wafer ölçekli işlemcilerini tanıttı. Yatırım cephesinde Andreessen Horowitz, çip, robotik ve fiziksel sistemlere odaklanan 1,1 milyar dolarlık ilk donanım fonunu kurdu; Hugging Face ise 15 motor, kamera ve lidar taşıyan 399 dolarlık iki ayaklı robotu Microduck'ı duyurdu. Aralarında OpenAI, Anthropic ve Microsoft'un da bulunduğu 100'den fazla şirket, yapay zeka destekli otonom siber saldırılara karşı uluslararası ortak savunma çağrısı yapan bir mektuba imza attı. Washington'da ise gümrük vergilerinin tek tek çiplerin ötesine geçirilerek dizüstü bilgisayarlar ve veri merkezi sunucuları gibi bitmiş ürünleri de kapsaması tartışılıyor; böyle bir adım yapay zeka altyapı maliyetlerini yukarı çekebilir.

Piyasalarda haftanın son işlem gününe damgayı ABD Merkez Bankası Başkanı Kevin Warsh'ın Jackson Hole'daki konuşması vurdu. Warsh, ekonominin genel gücünden etkilendiğini söylemekle birlikte enflasyondaki ana eğilimin iyileşmediğini belirterek bankanın "yapacak daha çok işi olduğunu" ifade etti ve ileriye dönük yönlendirme vermeme tutumunu sürdürdü. Konuşmanın ardından Eylül ortasındaki toplantıda 25 baz puanlık faiz artırımı ihtimali yüzde 57,4'e yükseldi; konuşma öncesinde bu olasılık üçte bir düzeyindeydi. Şahin tonun etkisiyle S&P 500 yüzde 0,25 gerileyerek 7.712 puandan, Nasdaq yüzde 0,7 düşüşle, Dow Jones ise 53.560 puandan kapandı.

Türkiye'de dolar kuru 48,2440 seviyesine çıktı, gram altın günü 7.087,03 liradan tamamladı ve BIST 100 endeksi 14.561,95 puanda dengelendi; endeks haftalık bazda yüzde 0,87 değer kazandı. Merkez Bankası politika faizini yüzde 37'de, gecelik borç verme faizini yüzde 40'ta, gecelik borçlanma faizini yüzde 35,5'te sabit tutuyor; Ağustos ayında Para Politikası Kurulu toplantısı yapılmadı ve yılın bir sonraki oturumu 10 Eylül'de gerçekleşecek. Merkez Bankası, Ağustos ortasında yayımladığı üçüncü enflasyon raporunda 2026 yıl sonu tahminini yüzde 28'e yükseltti; 2027 için yüzde 15, 2028 için yüzde 9 öngördü. Piyasa katılımcılarının yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi ise yüzde 29,43 düzeyinde bulunuyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı ekonomik güven endeksi Ağustos'ta yüzde 0,8 artışla 100,6'ya çıkarak iyimserlik sınırının üzerine geçti; tüketici güveni 90,8, reel kesim güveni 102,4 oldu, buna karşılık hizmet, perakende ve inşaat sektörlerinde güven bir miktar geriledi.

Siyasette gündemin ilk sırasında CHP'deki kurultay davası yer alıyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin Mayıs ayında verdiği mutlak butlan kararının ardından dosya Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ne ulaştı ve temyiz incelemesi sürüyor; kararın onanıp onanmayacağı, 31 Ağustos'ta sona erecek adli tatilin ardından netleşecek. İktidar kanadında ise erken seçim tartışması yeniden hareketlendi. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Teşkilat Başkanı Ahmet Büyükgümüş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın adaylığı için teknik bir tarih düzenlemesi yapılabileceğini söyledi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, İstanbul'daki Mevlid-i Nebi Haftası programında Gazze'ye değinerek uluslararası toplumun savaşı ve insani felaketi durduracak iradeyi gösteremediğini belirtti ve İslam dünyasında birlik çağrısı yaptı. Yargı gündeminde İstanbul Büyükşehir Belediyesi soruşturması kapsamındaki davanın 70. duruşması bu hafta görüldü; iddianamede tutuklu sanıklar için 20 ila 40 yıl arasında hapis cezası talep ediliyor. Muğla'nın Fethiye ilçesinde çıkan orman yangınının yerleşim yerlerine doğru ilerlemesi üzerine bir huzurevi tahliye edildi. Ticaret Bakanlığı ise Halkbank aracılığıyla esnaf ve sanatkârlara kullandırılan hazine destekli kredilere ilişkin düzenlemede değişikliğe gitti.

Önümüzdeki günlerde takip edilecek başlıklar arasında yarın kutlanacak 30 Ağustos Zafer Bayramı töreni, 31 Ağustos'ta sona erecek adli tatilin ardından Yargıtay'ın CHP dosyasına ilişkin vereceği karar ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasının yeni duruşmaları öne çıkıyor. Ekonomide 3 Eylül Perşembe saat 10.00'da açıklanacak Ağustos enflasyonu, Merkez Bankası'nın 10 Eylül'deki faiz kararı öncesindeki en kritik veri olacak; Temmuz'da aylık enflasyon yüzde 1,75 ölçülmüştü. Uluslararası tarafta Eylül ortasındaki ABD faiz toplantısı, Hürmüz Boğazı'ndaki abluka ve petrol arzına etkileri, Gazze ateşkesinin geleceği ve Himalayalar'daki arama kurtarma çalışmaları izlenecek konular arasında.

Hava durumunda İstanbul'da gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor, en yüksek sıcaklık 28 derece civarında olacak. Ankara güneşli ve açık bir gün geçirecek, sıcaklık 31 dereceye kadar çıkacak, gece 18 dereceye inecek. İzmir'de hava büyük ölçüde güneşli, en yüksek sıcaklık 34 derece, gece sıcaklığı 22 derece olarak öngörülüyor.

Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.