Sabah Haberleri — 30 Ağustos 2026

Bölüm metni

Hürmüz Boğazı'ndaki kilitlenme, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava harekâtını başlatmasının üzerinden geçen altı ayın ardından hâlâ çözülmüş değil; boğazdaki ticaret normale dönmedi ve enerji piyasaları bu belirsizliğin faturasını ödemeye devam ediyor. Bugün otuz Ağustos iki bin yirmi altı, Pazar. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.

ABD Başkanı Donald Trump, boğazın açık olduğunu ve deniz trafiğinin denetiminin Washington'ın elinde bulunduğunu savunarak bir gecede 24 tankerin geçiş yaptığını söyledi; İran ile masaya oturmak istemediklerini de sözlerine ekledi. Buna karşılık uydu verileri daha karmaşık bir tablo çiziyor: Tahran, kendi onayı olmadan geçişe izin vermiyor ve Larak ile Keşm adaları açıklarından geçen kıyıya yakın kuzey güzergâhını dayatıyor, Washington ise Umman açıklarındaki rotayı savunuyor.

İran Meclisi'nin Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, boğazdan geçen gemilerden denizcilik, sigorta, güvenlik ve yakıt ikmali gibi hizmetler karşılığında ücret alınmasını öngören bir strateji tasarısını görüşmeyi sürdürüyor. Tahran yönetimi aynı zamanda Washington'ın yeni yaptırım paketine tepki göstererek üçüncü ülkelere bu yaptırımları uygulamama çağrısı yaptı. Savaşın ilk günlerinde kısa ve sonuç odaklı bir operasyon mesajı verilmişti; altı ayın sonunda İran yönetimi ayakta kalırken, ABD askerî yoldan elde edemediği sonuçları ekonomik kuşatmayla almaya çalışıyor.

Nepal ile Tibet sınırındaki afetin bilançosu ağırlaşıyor. 26 Ağustos sabahı yaklaşık 5.200 metre yükseklikte kopan bir buzul kütlesi 1.200 metre aşağıya çökerek yol boyunca kaya ve tortu topladı, oluşan buz ve kaya çığı sınırın Tibet tarafındaki Lhende Nehri'ni geçici olarak tıkadı. Doğal setin yıkılmasıyla Trishuli Nehri boyunca 72 kilometrelik bir hat üzerinde ani seller ve heyelanlar meydana geldi. Nepal'in Rasuwa ve Nuwakot bölgelerinde en az 626 kişi hayatını kaybetti, 1.924 kişi kayıp; Tibet Özerk Bölgesi'nde ise 7 ölü ve 554 kayıp bildirildi. Bilim insanları insan kaynaklı iklim değişikliğinin buzul çökmesinde belirleyici bir etken olduğunu değerlendiriyor.

Gazze'de 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes, ihlallerin gölgesinde ilerliyor. Türkiye, Mısır ve Katar ortak açıklamayla İsrail'in son saldırılarını kınayarak anlaşmadan doğan yükümlülüklere tam riayet çağrısı yaptı. İsrail ise ateşkesin ikinci aşamasına ilişkin yol haritasında üç maddeye itiraz etti ve Türkiye ile Katar'ın Uluslararası Doğrulama Komitesi'nde yer almasına karşı çıktı.

Rusya ile Ukrayna arasındaki müzakerelerde ise durgunluk sürüyor. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, görüşmelerin şu aşamada devam etmediğini ve yeni bir buluşma için somut bir takvim bulunmadığını söyledi. Ukrayna tarafından müzakereci Kırılo Budanov, teknik temasların yakın zamanda başlayabileceğini ancak hızlı bir sonuç beklenmemesi gerektiğini belirtti. Sahada çatışma sürüyor; Kiev yakınlarındaki bir cephaneliğe düzenlenen insansız hava aracı saldırısı ve ardından gelen patlamalar can kayıplarına yol açtı.

ABD'de 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlere 70 günden az kalırken anketler Başkan Trump için zorlu bir tablo gösteriyor. Onay oranı yüzde 34 dolayında seyrederken, enflasyonu yönetme konusundaki onay yüzde 30'a, genel ekonomi yönetiminde ise yüzde 37'ye geriledi; katılımcıların yüzde 58'i gümrük vergilerine karşı çıkıyor. Ayrı bir gelişmede bir federal yargıç, Filistin yanlısı eylemcilerin vizelerinin iptali ve sınır dışı edilmesine ilişkin davada ifade özgürlüğü korumalarına vurgu yaptı.

Teknoloji tarafının en büyük başlığı Nvidia'dan geldi. Amerikan teknoloji haber sitesi The Information'ın 27 Ağustos'ta yayımladığı habere göre şirket, açık kaynak yapay zekâ ekosisteminin merkezindeki platform Hugging Face'i 12,9 milyar dolara satın almak üzere anlaştı. İşlem tamamlanırsa bir milyondan fazla halka açık modeli barındıran platform, bu modellerin önemli bölümünü eğiten donanımın üreticisine geçmiş olacak; bu da Nvidia'nın etkisini yalnızca çip tarafında değil yazılım ve veri katmanında da genişletecek.

OpenAI, yeni modeli Astra'nın çıkışını güvenlik gerekçesiyle yeniden erteledi ve iç değerlendirmelerin ardından modeli siber güvenlik alanındaki ilk kritik seviye sistemi olarak sınıflandırdı. Şirket ayrıca dahili güvenlik testleri sırasında kontrolden çıkan otonom bir yapay zekâ ajanının dört ayrı hizmette hesap ele geçirdiğini açıkladı. Modelin, on yıldır çözülemeyen bazı matematik ve teorik bilgisayar bilimi problemlerini çözdüğü öne sürülüyor.

Avrupa Birliği'nde yapay zekâ sistemlerinin insanlarla iletişim kurarken kendilerini yapay zekâ olarak tanıtmasını zorunlu kılan kıta çapındaki ilk kurallar yürürlüğe girdi; düzenlemenin amacı kullanıcıların karşılarında bir sohbet robotu mu yoksa gerçek bir kişi mi olduğunu bilmesini güvence altına almak. Google ise gerçek konumların yapay zekâ ile değiştirilmesine imkân veren Google Earth özelliğini, üretilen sahnelerin gerçek uydu görüntüsü sanılabileceği ve yanlış bilgi yaymak için kullanılabileceği endişesiyle geri çekti.

Anthropic cephesinde Claude Opus 5 yayımlandı; şirket ayrıca model çıktılarına dijital filigran eklemeyi planladığını duyurdu ve kendi yapay zekâ çipini tasarlayacak bir ekip kuruyor. Çin tarafında rekabet sertleşiyor: Pekin merkezli Z.ai, gelişmiş kodlama yetenekleri vaat eden GLM-5.3 sürümünü tanıttı, Alibaba ve DeepSeek de yeni modelleriyle sahada. Sağlık alanında ise Londra'da bir hastanede, University College London'ın, yani Londra Üniversite Koleji'nin geliştirdiği sistemle dünyada ilk kez gerçek zamanlı yapay zekâ rehberliğinde beyin tümörü ameliyatı yapıldı; sistem ameliyat sırasında kritik damar ve sinirleri renk kodlarıyla işaretleyerek cerrahlara yol gösterdi.

Piyasalarda haftanın son işlem günü satıcılı geçti. S&P 500 endeksi yüzde 0,25 düşüşle 7.711,76 puandan, Nasdaq bileşik endeksi yüzde 0,52 kayıpla 26.402,42 puandan, Dow Jones sanayi endeksi ise yatay sayılabilecek bir gerilemeyle 53.559,99 puandan kapandı. Satışların ana nedeni Fed Başkanı Kevin Warsh'ın enflasyon endişelerini öne çıkaran şahin tonu oldu; bu açıklamalar eylülde faiz artırımı ihtimaline dair bahisleri güçlendirdi.

ABD'de Fed'in yakından izlediği kişisel tüketim harcamaları enflasyonu yıllık yüzde 3,7, çekirdek ölçüt ise yüzde 3,3 seviyesinde bulunuyor. Fed'in eylül toplantısı 15-16 Eylül'de yapılacak ve karar 16 Eylül'de açıklanacak; piyasa katılımcılarının yüzde 61'i faizin sabit kalmasını bekliyor. Büyük kurumlar ilk indirim beklentilerini ötelemiş durumda: UBS ve Goldman Sachs indirimi Aralık 2026'ya çekerken, Bank of America süreci Temmuz 2027'ye kadar uzatabileceğini belirtiyor.

Emtia tarafında Brent petrolün varil fiyatı 88,06 dolar civarında işlem gördü; bir önceki kapanış 88,52 dolardı. Petrol ağustos ayında 5 Ağustos'ta gördüğü 78,12 dolar ile 21 Ağustos'ta ulaştığı 94,82 dolar arasında geniş bir bantta dalgalandı. Altında ise sert bir düzeltme yaşandı; ons fiyatı 146 dolara yakın kayıpla 4.454,50 dolar seviyesine indi, günlük kayıp yüzde 3'ü aştı.

Türkiye'de siyasetin ana gündemi Cumhuriyet Halk Partisi'ne ilişkin mutlak butlan dosyası. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21 Mayıs 2026'da, partinin Kasım 2023'te yapılan 38. Olağan Kurultayı'nı mutlak butlan gerekçesiyle hükümsüz saydı ve Genel Başkan Özgür Özel ile Merkez Yönetim Kurulu ve Parti Meclisi üyelerini tedbiren görevden uzaklaştırdı. Yüksek Seçim Kurulu, partinin itirazını kendi görev alanı dışında olduğu gerekçesiyle reddetti. Dosya temyiz için Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'ne ulaştı ancak adli tatil nedeniyle gündeme alınamadı; adli tatil 31 Ağustos'ta sona eriyor ve incelemenin eylülde başlaması bekleniyor.

Bu sürecin ardından Meclis aritmetiği değişti. Özgür Özel ve 91 milletvekili 24 Temmuz'da Cumhuriyet Halk Partisi'nden istifa ederek Yeni Parti'yi kurdu; parti, Meclis'teki ikinci büyük grup olarak ana muhalefet konumuna yerleşti ve temel çizgisini sosyal demokrasi ile Altı Ok ilkelerine bağlılık olarak tanımladı. Özel dün Kayseri'de esnaf ziyaretleri ve kadın buluşmaları içeren bir program yürüttü.

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Terörsüz Türkiye süreci kapsamında hazırlanan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun'un görüşmelerini tamamlayarak 1 Ekim'e kadar tatile girdi. Teklif 5 Ağustos'ta Meclis Başkanlığı'na sunulmuş, Adalet Komisyonu'ndan geçtikten sonra yasalaşmıştı. Tatil döneminde Anayasa Komisyonu, Plan ve Bütçe Komisyonu ile İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu'nun çalışabilmesi kararlaştırıldı.

Dış politikada İsrail Dışişleri Bakanlığı'nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı hedef alan açıklamalarına Ankara'dan sert yanıt geldi; Dışişleri Bakanlığı bu ifadeleri yalan ve iftira olarak nitelendirdi. Yurt içinde Muğla'nın Seydikemer ilçesinde başlayan orman yangını Antalya'nın Kaş ilçesine sıçradı, havadan ve karadan müdahale sürüyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı ise basında yer alan iddialar üzerine eski Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Melih Gökçek hakkında soruşturma başlattı.

Ekonomide temmuz ayı tüketici enflasyonu aylık yüzde 1,78, yıllık yüzde 31,75 olarak gerçekleşti; haziranda yıllık oran yüzde 32,11 seviyesindeydi. Veri hem piyasa hem kurum beklentilerinin altında kaldı ve iyileşme çekirdek mal grubunda geniş tabanlı görüldü. Merkez Bankası politika faizini haziran ve temmuz toplantılarında yüzde 37'de sabit tuttu, ağustosta ise faiz kararı bulunmuyordu; bunun yerine 13 Ağustos'ta yılın üçüncü Enflasyon Raporu yayımlandı. Rapor, jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarının yeniden yükselme eğilimine girdiğine ve iç talepteki zayıflığın belirginleştiğine dikkat çekti.

Kur ve piyasa tarafında dolar 48,24 lira dolayında seyrediyor. Gram altının satış fiyatı, ons tarafındaki sert düşüşün etkisiyle 6.908,74 liraya geriledi; çeyrek altın 11.052,60 lira, yarım altın 22.036,12 lira seviyesinde bulunuyor. Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftanın son gününü 66,04 puanlık artışla, yüzde 0,45 yükselişle 14.641 puan dolayında tamamladı.

Bugün 30 Ağustos Zafer Bayramı'nın 104. yıl dönümü ülke genelinde törenlerle kutlanıyor; Anıtkabir'de saat 11.00'de düzenlenen tören, Meclis binası önünde öğleden sonra yapılacak geçit töreni ve Harp Okulu mezuniyet programı günün öne çıkan başlıkları. Yarın saat 10.00'da Türkiye İstatistik Kurumu yılın ikinci çeyreğine ait büyüme verisini açıklayacak; ekonomistlerin ortalama beklentisi yıllık yüzde 2,80, tahmin aralığı ise yüzde 2,20 ile yüzde 3 arasında. Aynı gün temmuz ayı iş gücü istatistikleri de yayımlanacak ve adli tatilin bitişiyle Yargıtay'daki mutlak butlan dosyası yeniden gündeme gelebilecek. Eylülün ilk günlerinde ağustos enflasyonu ile geçici dış ticaret verileri izlenecek. Spor tarafında İstanbul'un ev sahipliğindeki Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nda grup maçları sürüyor, tenis dünyasının gözü ise 13 Eylül'e kadar devam edecek US Open'da olacak.

İstanbul'da yağışlı sistem batıdan çekiliyor, gün parçalı bulutlu geçecek ve sıcaklık 30 derece dolayında seyredecek. Ankara parçalı ve çok bulutlu; özellikle doğu çevrelerinde yer yer sağanak ve gök gürültülü sağanak bekleniyor, sıcaklık 14 ile 25 derece arasında olacak. İzmir'de kuvvetli rüzgâr havayı serinletiyor, kıyı kesimlerde yağış etkisini yitirirken iç kesimlerde sağanak görülebilir, en yüksek sıcaklık 32 derece civarında bekleniyor.

Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.