2026-09-02 · 11 dk
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Ürdün'deki üslere düzenlediği saldırıların ardından İran'ı "sert" vuracaklarını söyledi ve Hürmüz Boğazı bir kez daha küresel ekonominin en kırılgan noktası haline geldi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın Ürdün'deki üslere düzenlediği saldırıların ardından İran'ı "sert" vuracaklarını söyledi ve Hürmüz Boğazı bir kez daha küresel ekonominin en kırılgan noktası haline geldi. Bugün iki Eylül iki bin yirmi altı, Çarşamba. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Trump tehdidin boyutunu kamuoyu önünde küçümserken, Başkan Yardımcısı JD Vance, Trump'ın yapay zekayla üretilmiş Harg Adası görüntüsünü paylaşmasının Tahran'a dönük bir mesaj olduğunu, ancak Başkanın askeri hamleleri sosyal medyadan duyurmayacağını söyledi. CENTCOM, yani ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, Hürmüz Boğazı çevresinde İran'ın radar ve füze kabiliyetlerini hedef alan sınırlı bir vuruş planı hazırladı; plan henüz onaylanmış değil. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Washington'ın haziran ayında imzalanan mutabakat zaptına uyması halinde karşılıklılık esasıyla hareket edeceklerini, boğazdan serbest geçişin de bu çerçevede ele alınabileceğini belirtti. İran Merkez Bankası Başkanı Muhammed Rıza Hemmati, rezervlerin yeterli olduğunu ve gerekirse döviz piyasasına 2 milyar dolar sürebileceklerini açıkladı. Boğazda seyreden bir tankerin kaynağı belirlenemeyen 3 mermiyle vurulması, deniz taşımacılığındaki risk primini daha da yukarı çekti.
Ukrayna'da savaş üst üste 6'ncı gün ağır hava saldırılarıyla sürüyor; Kiev bölgesine düzenlenen son saldırılarda 12 kişi hayatını kaybetti. Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Kırgızistan'daki temaslarında Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e savaşın "insanlık adına" sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Almanya'da İçişleri ve Dışişleri bakanlıkları, ağustos başında Leipzig-Halle Havalimanı'nda Ukrayna'ya ait bir kargo uçağına yönelik insansız hava aracı saldırısının arkasında Rus istihbaratının bulunduğunu açıklamaya hazırlanıyor. Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov'un G20 Maliye Bakanları Toplantısı'na 2022'den bu yana ilk kez bizzat katılması ise ittifak içinde çatlak yarattı; Avrupalı katılımcılar itiraz etti ve Siluanov aile fotoğrafına alınmadı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Siluanov'la Ukrayna barış planını ve ekonomik iş birliğini görüştü.
Gazze'de İsrail'in hava saldırılarında Gazze kenti ve Tel el-Heva mahallesi çevresinde en az 5 kişi öldü. Birleşmiş Milletler soruşturma komisyonu üyesi Chris Sidoti, sahadaki tabloyu "ateşkes" olarak adlandırmanın yanlış olduğunu, yaşananın olsa olsa "ateşin azalması" sayılabileceğini söyledi. İngiltere'de eski Başbakan Keir Starmer'ın milletvekilliğinden istifası ara seçim sürecini başlattı. İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Ceuta'ya yönelik göçmen akınını tetikleyen dezenformasyonun arkasında Rus ve İsrail bağlantılı ağların bulunduğuna dair işaretler olduğunu, bunun Avrupa Birliği Dış Eylem Servisi'nin araştırmasına dayandığını söyledi. Nepal'de buzul göllerinin çöküşüyle yaşanan sel felaketi için Güney Kore 44 kişilik acil yardım ekibi gönderdi. ABD içinde ise Kara Kuvvetleri Bakanı Dan Driscoll, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile aylardır süren gerginliğin ardından istifa etti; Yüksek Mahkeme 5'e 4'lük oyla Beyaz Saray'daki balo salonu inşaatının önünü açtı.
Teknoloji tarafında Anthropic, temmuz ayında yaşanan ve kamuoyuna açıkladığı 3 olayın ardından yapay zeka eğitimi ile siber güvenlik değerlendirmelerini geçici olarak durdurduğunu duyurdu. Şirket ayrıca Claude modellerinin ürettiği metinlere görünmez filigran ekleyeceğini açıkladı; 65 milyar dolarlık özel finansman turuyla değerlemesini 965 milyar dolara taşımıştı. OpenAI, yapay zeka destekli siber saldırılara karşı savunma araştırmalarında kullanılmak üzere sınırlı sayıda kuruluşa açılacak GPT-5.6-Cyber modelini tanıttı. Aralarında bu iki şirketin yanı sıra Google, Microsoft ve Amazon'un da bulunduğu 100'ü aşkın teknoloji şirketi, yapay zeka temelli siber tehditlere karşı ortak hareket çağrısı yapan bir açık mektuba imza attı. Google, Gemini'nin aylık 1 milyar aktif kullanıcıya ulaştığını açıkladı ve arama sayfasında klasik arama butonunun yerini 3 farklı yapay zeka kısayoluna bırakacağı yeni bir tasarımı test etmeye başladı. Nvidia'nın veri merkezi gelirleri yıllık yüzde 117 artışla 89 milyar dolara çıktı. Apple'ın 9 Eylül'de düzenleyeceği etkinlikte iPhone 18 serisi ile ilk katlanabilir modelini tanıtması bekleniyor; yenilenen Siri'nin arkasında Google'ın Nvidia Blackwell B200 çip filosunun bulunacağı bildirildi. Gartner'a göre 2026'da model çalıştırma harcamaları 23,3 milyar dolara ulaşarak ilk kez eğitim harcamalarını geçecek; Google, Amazon, Meta ve Microsoft'un yalnız veri merkezlerine bu yıl toplam 650 milyar dolar ayırması bekleniyor. Öte yandan FTC, yani ABD Federal Ticaret Komisyonu ve 22 eyalet, reklam açık artırmalarını gizlice yönlendirerek maliyetleri 20 milyar dolar şişirdiği iddiasıyla Amazon'a dava açtı.
Piyasalarda ana başlık, Orta Doğu kaynaklı arz endişesinin enerji fiyatlarını ve faizleri birlikte yukarı itmesi. Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı 91 doların üzerine çıktı. Bloomberg'in küresel devlet tahvilleri göstergesinin getirisi yüzde 3,72'ye yükselerek 2008 ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı; ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,70'in üzerine, 30 yıllık faiz ise yüzde 5,26'ya çıktı. Avrupa Birliği İstatistik Ofisi Eurostat'ın verilerine göre Euro Bölgesi'nde tüketici enflasyonu ağustosta yıllık yüzde 3,3'e çıkarak Eylül 2023'ten bu yana en yüksek düzeyi gördü; temmuzda yüzde 2,9 seviyesindeydi. Fed, yani ABD Merkez Bankası'nın 15-16 Eylül toplantısında faizi sabit tutması bekleniyor; ABD'de temmuz enflasyonunun yıllık yüzde 3,4'e, çekirdek enflasyonun yüzde 2,5'e gerilemesi artırım baskısını hafifletse de piyasalar yıl içinde bir faiz artışını hâlâ yüzde 75 olasılıkla fiyatlıyor. Altının ons fiyatı 4.327 dolar dolayında seyrediyor. Yurt içinde BIST 100 endeksi 14.229 puan seviyesinde ve günü yüzde 0,73 düşüşle geçirdi; dolar 48,29 lira, gram altın ise 6.720 lira civarında işlem görüyor.
Türkiye'de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü Devlet Başkanları Zirvesi'ne katıldı ve genişletilmiş oturumda konuştu. Erdoğan, örgütün yaklaşık 3,5 milyar insanı ve 35 trilyon dolarlık milli geliri temsil ettiğini vurgulayarak Türkiye'nin 2012'den bu yana sürdürdüğü diyalog ortaklığını daha ileri taşıma iradesini dile getirdi. İç siyasette gündemin merkezinde ana muhalefetteki hukuki belirsizlik var. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 21 Mayıs'ta verdiği mutlak butlan kararıyla Cumhuriyet Halk Partisi'nin 38'inci Olağan Kurultayı ve orada alınan kararlar geçersiz sayılmış, Kemal Kılıçdaroğlu yeniden genel başkanlık görevine gelmişti. 24 Temmuz'da Özgür Özel ile birlikte 91 milletvekili partiden ayrılarak YENİ Parti'yi kurdu; böylece Meclis'teki sandalye dağılımı değişti, Cumhuriyet Halk Partisi çeyrek asırdır taşıdığı ana muhalefet sıfatını yitirdi. Dosya Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nde ve adli tatilin 31 Ağustos'ta sona ermesiyle kararın eylül içinde çıkması bekleniyor; sonuç, her iki kanadın hukuki konumunu doğrudan belirleyecek. Bugün Özgür Özel Ankara'daki genel merkezde il başkanlarıyla bir araya geliyor, Kemal Kılıçdaroğlu ise İzmir'de merkez yönetim toplantısına başkanlık ediyor ve akşam bir kitlesel toplantıya katılıyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, adli yıl açılış programı için İstanbul Çağlayan Adliyesi'nde.
Ekonomide TÜİK, yılın ikinci çeyreğinde gayrisafi yurt içi hasılanın yıllık yüzde 2,3 arttığını açıkladı; böylece art arda 24'üncü çeyrekte büyüme kaydedildi. Cari fiyatlarla milli gelir çeyrekte 19 trilyon 869 milyar lira, dolar bazında 438 milyar dolar olarak hesaplandı. Sektörel dağılımda tarım, ormancılık ve balıkçılık yüzde 13,3, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 8,6 büyürken inşaat yüzde 1,9 daraldı. Merkez Bankası Para Politikası Kurulu politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu; gecelik borç verme faizi yüzde 40, borçlanma faizi yüzde 35,5 seviyesinde. Banka 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 26'dan yüzde 28'e yükseltti, piyasa katılımcılarının yıl sonu beklentisi ise yüzde 29,43. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu bugün havalimanları müşteri deneyimi zirvesine katılıyor, Trabzon'da bir kavşak açılışı ve Ümraniye'de alt geçit temel atma törenine bağlanıyor. Kuzey Kıbrıs'ta Girne açıklarında batan tekneyle ilgili arama ve inceleme çalışmaları da takip ediliyor.
Bu haftanın takviminde öne çıkan ilk başlık, 3 Eylül Perşembe saat 10:00'da açıklanacak ağustos ayı enflasyon verisi; rakam kira artış oranlarını da doğrudan belirleyecek. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin mutlak butlan dosyasına ilişkin kararı eylül boyunca gündemin ilk sırasında kalacak. Meclis 1 Ekim'de yeni yasama yılına başlıyor; Terörsüz Türkiye süreci kapsamında Türk Ceza Kanunu, İnfaz Kanunu ve Terörle Mücadele Kanunu'nda planlanan düzenlemeler ile 23 Ekim'de sunumu yapılacak bütçe takvimi dönemin ana başlıkları olacak. Uluslararası tarafta Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, petrol fiyatları ve tahvil faizleri üzerinden tüm piyasaları etkilemeye devam edecek; 9 Eylül'de Apple etkinliği, 15-16 Eylül'de Fed toplantısı izlenecek. Sporda Trendyol 1. Lig'de 5. hafta maçları oynanıyor, A Milli Erkek Voleybol Takımı Avrupa Şampiyonası öncesi Danimarka ile hazırlık maçı yapıyor, Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nda çeyrek finaller başlıyor.
Hava durumunda bugün İstanbul'da gökyüzü açık, sıcaklık sabah saatlerindeki 21 dereceden öğleden sonra 31 dereceye kadar yükselecek ve yağış beklenmiyor. Ankara'da hava açık ve sıcak, en yüksek değer 30 derece dolayında olacak, yağış öngörülmüyor. İzmir'de sıcaklık 35 dereceye çıkacak, nem etkisiyle hissedilen sıcaklığın 42 dereceye ulaşması bekleniyor ve gün güneşli geçecek. Ülke genelinde kuzey ve doğu kesimlerde, özellikle Artvin, Ordu, Erzurum, Kars, Ardahan, Ağrı ve Van çevrelerinde yer yer sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış görülebilir.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.