Sabah Haberleri — 8 Ekim 2026

Bölüm metni

Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde seyrederken, ABD ile İran arasındaki gerilim bütün küresel piyasaların ana gündem maddesi olmaya devam ediyor ve Borsa İstanbul dün yüzde 2,03 kayıpla günü 12.122,94 puandan kapattı.

Washington ile Tahran arasındaki tırmanmada diplomasi kanalları yeniden hareketlendi. Bugün sekiz Ekim iki bin yirmi altı, Perşembe. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran Cumhurbaşkanı Masud Pezeşkiyan ile telefonda görüştü ve Moskova'nın gerilimi düşürmeye yönelik diplomatik çabaları desteklediğini, bu süreçte rol almaya hazır olduğunu bildirdi. Basında yer alan iddialara göre ABD Başkanı Donald Trump, İran tarafından iletilen 7 günlük ateşkes teklifini kabul etmedi. Enerji piyasaları bu nedenle arz güvenliği endişesiyle hareket ediyor; Uluslararası Enerji Ajansı stok kullanımını hızlandırdı, G7 ülkeleri dört ay boyunca 100 milyon varillik koordineli bir salım üzerinde anlaştı.

ABD'de federal hükümetin 1 Ekim'de başlayan kapanması ikinci haftasına girdi ve ülke tarihinin en uzun ikinci kapanması haline geldi. Beyaz Saray'a bağlı Yönetim ve Bütçe Ofisi, ücretsiz izne çıkarılan federal çalışanların kapanma süresi için geriye dönük ödeme hakkı bulunmadığını açıkladı. Buna karşılık çok sayıda işçi sendikası, binlerce federal personelin kapanma sırasında işten çıkarılmasına yönelik girişime karşı dava açtı ve varılan uzlaşmayla bu girişimin geri çekilmesi kararlaştırıldı. Trump, dün Beyaz Saray'da Kanada Başbakanı Mark Carney'i ağırladı; Adalet Bakanı Pam Bondi ise Senato Yargı Komitesi'nde ifade verdi.

Gazze'de 7 Ekim saldırılarının üçüncü yıl dönümü, İsrail'de anma törenleri, Filistin tarafında ise yıkımın bilançosuna dair değerlendirmelerle geçti. Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre savaşın başından bu yana 74.000'den fazla Filistinli hayatını kaybetti. 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen çatışmalar tümüyle sona ermedi; aynı kaynağın 5 Ekim tarihli verilerine göre ateşkesin başlangıcından bu yana 1.460 Filistinli öldü, 5.116 kişi yaralandı. Türkiye, ateşkes sürecini ve sahadaki ihlalleri yakından izlemeyi sürdürüyor.

Rusya-Ukrayna hattında Rus füze ve insansız hava aracı saldırıları Ukrayna'nın farklı bölgelerinde can kaybına yol açtı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy saldırıları kınarken hava savunma sistemlerindeki eksikliğe dikkat çekti; Ukrayna ordusu da Rusya'nın enerji ve askeri hedeflerine karşılık saldırıları düzenledi. Avrupa Birliği cephesinde ise 15-16 Ekim'de Brüksel'de toplanacak AB Konseyi zirvesinin hazırlıkları sürüyor. Kiev'in 2027 için yaklaşık 78 milyar dolarlık bir finansman açığıyla karşı karşıya olduğunu açıklaması, donmuş Rus varlıklarının kullanımı tartışmasını yeniden açtı; İsveç, Hollanda, İspanya ve Polonya ile Baltık ülkeleri bu fikre açık dururken Belçika, İtalya ve Fransa çekincelerini koruyor.

Bilim dünyasında Nobel haftası devam ediyor. Fizyoloji veya Tıp Ödülü 5 Ekim'de ışıkla kapı açan iyon kanalları ve optogenetik alanındaki çalışmaları için Karl Deisseroth, Peter Hegemann ve Georg Nagel'e verildi. Fizik Ödülü 6 Ekim'de, IceCube Nötrino Gözlemevi'ne katkıları ve astrofiziksel kökenli yüksek enerjili nötrinoların keşfi nedeniyle Francis Halzen'e gitti. Kimya Ödülü ise dün Henri B. Kagan ve Kenso Soai'ye, moleküler asimetrinin kökenine ışık tutan deneyleri nedeniyle verildi. Edebiyat Ödülü bugün İsveç Akademisi tarafından Stockholm'de açıklanacak. Asya'dan gelen bir başka gelişmede Güney Kore, Nuri uzay fırlatma aracının beşinci uçuşunu tamamladı ve biri ana yük olmak üzere toplam 14 uyduyu yörüngeye taşıdı.

Yapay zekâ tarafında OpenAI, GPT-6'yı ChatGPT abonelik katmanlarında yaymaya başladı ve yanına "Intelligent UI" adını verdiği yeni bir arayüz getirdi. Bu arayüz, butonları, grafikleri, formları ve düzenlenebilir diyagramları doğrudan sohbetin içine gömüyor; şirket bunun özellikle öğrenme ve planlama görevlerinde fark yaratacağını savunuyor. Aynı şirket, kendi iç modellerinden birinin çözülmemiş yüzlerce matematik probleminde sonuca ulaştığını duyurdu ve kanıtları herkese açık bir GitHub deposunda yayımladı. Şirket kaynaklarına göre 372 matematik sonucunun neredeyse tamamı tek bir yapay zekâ ajanına verilen tek bir komuttan çıktı ve bu, daha önceki çok ajanlı yaklaşımlara göre belirgin biçimde daha az hesaplama gücü gerektirdi.

Anthropic ise Claude Haiku 5.5 modelini tanıttı. Fiyatlandırma milyon token başına 0,10 dolar girdi ve 0,50 dolar çıktı olarak belirlendi; bu, önceki Haiku 4.5 sürümüne kıyasla yaklaşık yüzde 75'lik bir düşüş anlamına geliyor. Model bilgisayar kullanma yeteneklerini de taşıyor ve büyük bulut platformlarının tamamı üzerinden erişilebiliyor. Düzenleme tarafında ise New York Belediye Meclisi'nde yapılan bir oturumda OpenAI, Anthropic, Meta ve Google temsilcileri, yapay zekâ ajanlarının güvenlik kısıtlarına her koşulda uyacağına dair garanti vermekten kaçındı ve riski tamamen ortadan kaldırmanın ya da kusursuzluk vaat etmenin mümkün olmadığını söyledi. Trump'ın yapay zekâ teriminin yerine "süper zekâ" ifadesinin kullanılmasını önermesi de teknoloji çevrelerinde tartışıldı.

Çocuk ve ergen güvenliği başlığı gündeme yeniden girdi. Common Sense Media bünyesindeki Youth AI Safety Institute, kapsamlı testlerin ardından ebeveyn hesabına bağlı profillerde 60 dakika süren kendine zarar verme ve intihar konuşmaları boyunca hiçbir bildirim üretilmediğini bildirdi ve iyileştirme yapılana kadar yaş sınırlaması getirilmesini istedi. Avrupa'da Finlandiya düzenleyicileri, çevresel etki değerlendirmesi tamamlanmadan arazi temizliği yapıldığını saptadıkları için Google'ın planladığı iki veri merkezi sahasındaki inşaatı durdurdu ve yıl sonuna kadar etki raporu sunulmasını zorunlu kıldı. Yapay zekâ donanımının finansmanı da büyümeye devam ediyor; SpaceX'in Nvidia çiplerine dayalı yaklaşık 40 milyar dolarlık bir finansman için kredi verenlerle görüştüğü, Broadcom ve Oracle'ın da özel kredi piyasasına yöneldiği bildirildi. Türkiye'de ise 77. Uluslararası Uzay Kongresi, yani IAC 2026, 5-9 Ekim tarihleri arasında Antalya'da sürüyor. Kongre tarihinde ilk kez kurulan 1.000 metrekarelik Future Space alanı yerli girişimleri yatırımcılarla ve uzay ajanslarıyla buluşturuyor; Avrupa Uzay Ajansı standında sergilenen insansı robot AMECA ilk kez ziyaretçilerin karşısına çıktı.

Küresel piyasalarda ana belirleyici tahvil faizleri. S&P 500 endeksi 6 Ekim'de yüzde 0,58 artışla 7.818,95 puana çıkarak üst üste dördüncü rekorunu kırdı, ancak dün yüzde 0,22 gerileyerek 7.801,77 puana indi. Dow Jones 51.521, Nasdaq 27.600 seviyesinde bulunuyor; oynaklık endeksi VIX 15,01'e kadar düştü. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,29 civarında, yani 2002'den bu yana görülen en yüksek bölgede seyrediyor. Fed'in yayımlanan toplantı tutanaklarının ardından piyasalarda dalgalı bir seyir oluştu; yatırımcılar 25 baz puanlık bir faiz artışı olasılığını yüzde 20 dolayında fiyatlıyor.

Değerli metallerde yön yukarı. Ons altın salı günü 4.180 dolara kadar tırmandıktan sonra satışlarla 4.130 dolara geri çekilmiş, ardından 4.166 dolar bandına yükselmişti; bugün doların 18 ayın zirvesinden gerilemesiyle altın yeniden değer kazandı. Gümüş yüzde 1,26 artışla 65,59 dolara çıktı. Petrolde Brent bir ara 102,51 dolara kadar yükseldi ve 100 dolar eşiğinin üzerinde kalmayı sürdürüyor. Tarımsal emtiada sert hareketler var; mısır yüzde 10,02 artışla 480,50 sente, buğday yüzde 3,93, soya yüzde 3,20 yükseldi, kahve ise yüzde 5,51 geriledi. Japonya'da reel ücretlerin yıllık yüzde 1,5 artması Japonya Merkez Bankası'nın faiz artırımına devam edeceği beklentisini güçlendirdi. Avrupa'da bugün Eurogroup toplantısı, Avrupa Merkez Bankası'nın para politikası toplantı tutanakları ve Yönetim Kurulu üyesi Philip Lane'in konuşması izlenecek.

Türkiye siyasetinin gündemine İzmir damgasını vurdu. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, AK Parti'ye katıldı ve rozetini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'dan aldı; Tugay, parti desteğiyle "İzmir'i yukarı taşımak için yola çıktıklarını" söyledi. Katılımın ardından Başkan Vekili Levent Yıldır ile belediye meclisi ikinci başkan vekili Elvin Sönmez görevlerinden istifa etti. Bu gelişme, mutlak butlan kararının ardından oluşan yeni muhalefet tablosunda sert bir tartışma başlattı. Hatırlatmak gerekirse Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi 21 Mayıs 2026'da kurultay süreçlerindeki usulsüzlük iddiasıyla açılan davada mutlak butlan kararı vermiş, Özgür Özel'in genel başkanlığı düşmüş ve parti yönetimi Kemal Kılıçdaroğlu ve ekibine geçmişti. Kararı tanımadıklarını söyleyen Özel ve 91 milletvekili 24 Temmuz 2026'da Yeni Parti'yi kurdu; Yeni Parti bugün 600 sandalyeli Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 91 sandalyeyle AK Parti'nin ardından en büyük ikinci grup konumunda. Yargıtay ise mutlak butlan kararını ön incelemeye almış durumda. Tugay'ın katılımının siyasi faturasının kime yazılacağı konusunda CHP ile Yeni Parti arasında karşılıklı açıklamalar sürüyor; CHP sözcüsü Müslim Sarı parti değişikliğini eleştirdi.

Bugün Ankara'da Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, saat 11.00'de genel merkezde Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Erkan Baş ile görüşecek. Meclis Genel Kurulu saat 14.00'te gündemindeki maddeleri ele almak üzere toplanıyor. Yargı ve soruşturma başlığında ise İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasası işlemlerine ilişkin incelemede AK Parti eski Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya ile eşi İlyas Kaya'yı ifadeye çağırdı; Çeşme ve Esenyurt belediyelerinde ihale ve alımlardaki usulsüzlük iddialarına yönelik operasyonlarda gözaltılar yapıldı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, tasfiye halindeki 131 fonun toplam fonların yüzde 4,6'sına denk geldiğini belirtti. AK Parti milletvekili Bekir Bozdağ, sağlık gerekçesiyle TBMM Başkanvekilliğinden istifa etti ve Cumhurbaşkanlığı danışmanlığına atandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı ile Türkiye-Macaristan Ortak Planlama Grubu'nun ilk toplantısını yapıyor; Adalet Bakanı Akın Gürlek İstanbul'da Uluslararası Adalet Zirvesi'nin açılışına katılıyor.

Türkiye ekonomisinde enflasyon tarafı olumlu sürpriz verdi. TÜİK'in 5 Ekim'de açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 1,84 arttı; ekonomistlerin ortalama beklentisi yüzde 2,18'di. Yıllık enflasyon baz etkisiyle yüzde 29,7 seviyesine geriledi ve yüzde 30 eşiğinin altına indi. Merkez Bankası eylül toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit bırakarak üst üste beşinci kez değişikliğe gitmemişti; enflasyondaki bu gerileme, 22 Ekim'de saat 14.00'te açıklanacak faiz kararında indirim beklentisini güçlendirdi. Güncel piyasa rakamlarına bakıldığında dolar 49,21 lira, euro 55,31 lira, sterlin 65,21 lira seviyesinde bulunuyor. Gram altın 6.553 lira, çeyrek altın 10.968 lira satış fiyatıyla işlem görüyor. BIST 100 endeksi dün 251,32 puan ve yüzde 2,03 kayıpla 12.122,94 puandan kapandı; gün içinde 12.048,47 ile 12.389,72 puan arasında hareket etti ve endekste 23 hisse yükselirken 75 hisse geriledi. Düşüşte yurt içi satış baskısının yanı sıra ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve petrolün 100 doları aşması etkili oldu. Bugün Merkez Bankası'nın ev sahipliğinde İstanbul Ekonomi Forumu başlıyor; Ticaret Bakanlığı dördüncü çeyrek dış ticaret beklenti anketini, TÜİK finansal yatırım araçlarının getirilerini, BDDK haftalık sektör verilerini açıklıyor, Merkez Bankası döviz rezervleri de izlenecek. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Çerkezköy-Kapıkule Hızlı Tren Projesi'ne ilişkin güncel durumu paylaşacak.

Takip edilecek başlıklara gelince, Nobel Edebiyat Ödülü bugün, Barış Ödülü yarın, Ekonomi Ödülü ise önümüzdeki pazartesi açıklanacak. Uluslararası Uzay Kongresi 9 Ekim'e kadar Antalya'da sürüyor. ABD'de hükümet kapanmasının çözüm arayışı ve Kongre'deki geçici bütçe pazarlığı haftanın en kritik dosyası olmaya devam edecek. 15-16 Ekim'de Brüksel'de toplanacak AB Konseyi zirvesinde Ukrayna finansmanı, uzun vadeli bütçe ve savunma başlıkları masada olacak. Yurt içinde Merkez Bankası'nın 22 Ekim'deki faiz kararı, Yargıtay'ın mutlak butlan dosyasındaki incelemesi ve Meclis Genel Kurulu'nun gündemi öne çıkıyor. Sporda bugün A Milli Kadın Futbol Takımı, Avrupa Şampiyonası eleme karşılaşmasında Slovenya'yı ağırlıyor, Türkiye Kupası eleme maçları sürüyor ve Fenerbahçe Beko, saat 21.15'te Atina'da Panathinaikos'a konuk oluyor.

Hava durumunda bugün İstanbul'da parçalı ve az bulutlu bir gün bekleniyor; sıcaklık 13 ile 21 derece arasında seyredecek, sabah saatlerinde sis görülebilir. Ankara'da 9 ile 22 derece arasında sıcaklıklar ölçülecek ve öğleden sonra sağanak yağış bekleniyor. İzmir'de hava genel olarak açık ve parçalı bulutlu geçecek, sıcaklık 16 ile 26 derece arasında olacak, sabahın ilk saatlerinde kuzeybatı kesimlerde sis etkili olabilir. Meteoroloji'nin değerlendirmesine göre yağış uyarısı 39 ili kapsıyor; İç Anadolu'nun kuzey ve doğu kesimlerinde, özellikle Ankara, Kırıkkale, Çankırı, Sivas ve Kayseri çevrelerinde kuvvetli sağanak görülebilir.

Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.