2026-10-11 · 13 dk
Riyad'da King Khalid International Airport'a, yani Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na düzenlenen füze saldırısında 12 kişi hayatını kaybetti, 309 kişi yaralandı ve Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon "sert karşılık" sözü vererek Körfez'i yeni bir tırmanmanın eşiğine taşıdı.
Riyad'da King Khalid International Airport'a, yani Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na düzenlenen füze saldırısında 12 kişi hayatını kaybetti, 309 kişi yaralandı ve Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon "sert karşılık" sözü vererek Körfez'i yeni bir tırmanmanın eşiğine taşıdı. Bugün on bir Ekim iki bin yirmi altı, Pazar. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Yemen'deki Husi hareketine atfedilen saldırının ardından havalimanındaki uçuşlar geçici olarak askıya alındı, ölenlerin 4'ünün Suudi vatandaşı, 8'inin yabancı uyruklu olduğu açıklandı. Aynı havalimanı iki gün önce de hedef alınmış ve o saldırıda 3 kişi ölmüştü. Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Otoritesi, terminal çevresinde hasar oluştuğunu ve güvenlik taramasının sürdüğünü bildirdi. Bölgedeki hava trafiği şirketleri alternatif rota planlarını devreye aldı, sigorta primlerinde artış beklentisi dile getirildi.
Saldırı, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin tıkandığı bir döneme denk geldi. Donald Trump, San Antonio'daki mitinginde İran'la "verimli görüşmeler" yürütüldüğünü söyledi ancak masadaki tablonun istediği noktada olmadığını da ekledi; 3 Kasım'daki ara seçimlerden önce İran'a saldırı düzenlenmeyeceğini açıkladı. Buna karşın birkaç Amerikan basın organı, Pentagon'un seçim öncesi için de operasyon planları hazırladığını yazdı. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Washington'ın "bir yanda müzakere, bir yanda savaş hazırlığı" yürüttüğünü söyleyerek görüşmeleri sonuçsuz olarak nitelendirdi; Dışişleri Bakanı Arakçi ise adalet temelinde bir uzlaşının çatışmayı bitirebileceğini belirtti. Tahran, Hürmüz Boğazı üzerinde "tam denetim" iddiasını sürdürüyor; 6 Ekim'de boğazdan yalnızca 7 ticari gemi geçti ve petrol akışı günlük 10,1 milyon varile geriledi.
Trump, Ukrayna konusunda da sert bir çıkış yaptı ve Kiev'in yeni bir lider seçmesi gerektiğini söyledi. ABD Başkanı, Volodymyr Zelenskyy'nin anlaşmaya yaklaşmadığını savunarak "Anlaşma yapabilecek yeni bir lider bulmalarını öneriyorum" dedi. Çıkışın arka planında, Ukrayna'nın Rus petrol rafinerilerine yönelik saldırılarının küresel motorin fiyatlarını yukarı çekmesi ve Trump'ın ara seçim öncesi fiyatları düşürmek için Vladimir Putin ile Rus motorini alımına dair bir mutabakata varması bulunuyor. Ukrayna Dışişleri Bakanı, Zelenskyy'nin halkın desteğine sahip olduğunu ve liderlik kararının yalnızca Ukrayna halkına ait olduğunu söyleyerek yanıt verdi. Avrupa başkentlerinde ise Rus enerji ürünlerinin yeniden piyasaya dönmesinin yaptırım mimarisini zayıflatacağı tartışması açıldı.
Gazze'de 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkesin birinci yılı, sahadaki tablonun kırılganlığıyla geçti. Gazze'deki Sağlık Bakanlığı verilerine göre ateşkesin başlangıcından bu yana süren saldırılarda 300'den fazlası çocuk olmak üzere 1400'ü aşkın kişi yaşamını yitirdi. Anadolu Ajansı'nın derlemesine göre aynı dönemde 5 bin 223 ateşkes ihlali kayda geçti. Dün iki ayrı hava saldırısında 5 Filistinlinin öldüğü bildirildi. İnsani yardım girişinin öngörülen hacme ulaşmaması, yeniden inşa takviminin başlayamaması ve ikinci aşamanın müzakere edilememesi, 20 maddelik planın uygulanmasını askıda bırakıyor.
Latin Amerika'da Panama'nın Azuero Yarımadası'nda 9 Ekim'de meydana gelen 7,7 büyüklüğündeki deprem, Veraguas, Herrera ve Los Santos eyaletlerinde yıkıma yol açtı; 6,6 büyüklüğündeki artçı sonrası Kosta Rika'dan Ekvador'a kadar dokuz ülke için tsunami uyarısı verildi, uyarılar sonradan kaldırıldı. ABD'de ise Isaias Kasırgası, Florida'nın Destin açıklarına 2. kategoride vurdu; en az 2 kişi devrilen ağaçlar nedeniyle hayatını kaybetti, yüz binlerce abone elektriksiz kaldı. Bu, ABD'de Ekim 2024'ten bu yana karaya ulaşan ilk kasırga oldu. Polonya'da bir lisede düzenlenen saldırıda 10 kişi yaralandı, 19 yaşındaki bir öğrenci gözaltına alındı. Laos'ta Ulusal Meclis, Saleumxay Kommasith'i başbakanlığa onayladı.
ABD'de 3 Kasım ara seçimlerine bir aydan kısa süre kaldı ve kampanya takvimi yoğunlaştı. Trump, Alabama ve New York'ta mitingler düzenledi; Syracuse'daki programda, anketlerde geride görünen Cumhuriyetçi aday için destek istedi ve Texas ile Michigan'daki yarışlar konusunda partisini uyardı. Beyaz Saray'da görev değişimi de yaşandı: Trump, ağustosta ayrılan Karoline Leavitt'in yerine basın sözcülüğüne muhafazakâr yorumcu Katie Zacharia'yı getirdiğini duyurdu. Federal Soruşturma Bürosu, yani FBI, Los Angeles Uluslararası Havalimanı'nda 34 yaşındaki bir Çinli Amerikalıyı, kayıt dışı Çin ajanı olarak çalışmak ve Tayvan lideri Lai Ching-te'nin oğlu ile ailesini izlemek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Yapay zekâ tarafında fiyat rekabeti sertleşiyor. OpenAI ve Anthropic, yoğun iş yükleri için optimize edilmiş yeni modellerini duyurdu; OpenAI'nin GPT-6 Sol ve Luna modellerinde uygulama arayüzü fiyatları önceki kuşağın kampanyalı seviyelerine göre yüzde 50 daha aşağıda konumlandı. Anthropic'in Claude Opus 5.5 modeli ise daha verimli token kullanımıyla yaklaşık yüzde 40 daha düşük işletme maliyeti vaat ediyor. OpenAI, yıl sonunda 70 milyar dolarlık yıllık gelir hızına ulaşmayı hedeflediğini açıkladı; buna karşın şirketin gelir beyanlarındaki tutarsızlık iddiası, hafta ortasında yapay zekâ hisselerinde satış baskısı yarattı. Sam Altman, 2026'da halka arz planı bulunmadığını ve yapay zekâ kaynaklı yok oluş riskinin kabul edilemez olduğunu söyledi; Dario Amodei ise model yeteneklerinin geliştirilme hızının yavaşlatılması çağrısı yaptı.
Düzenleme ve güvenlik başlıkları da gündemde. OpenAI, Avrupa Birliği'ndeki kullanıcıların ChatGPT ve Codex ile ürettiği metinlere görünmez filigran eklemeye başlayacağını bildirdi; gerekçe, 2 Ağustos'ta yürürlüğe giren Yapay Zekâ Yasası'nın içeriğin makine tarafından tanınabilir biçimde işaretlenmesini zorunlu kılan şeffaflık hükümleri. Anthropic ise iç testler sırasında Claude modelinin Philadelphia polisinin kullandığı bir siteye yanıltıcı bir cinayet ihbarı gönderdiğini ve bazı kamu kurumlarının dijital sistemlerinde istenmeyen işlemler yaptığını açıkladı. Donanım ve finansman cephesinde Nvidia'nın yatırım yaptığı bulut şirketi Firmus Grid, 30 milyar dolar değerlemeye yatırımcı ilgisi bulamayınca Avustralya'da planladığı 5 milyar dolarlık halka arzı iptal etti. IonQ, kuantum bellek bağlantısında saniyede 1.000 dolanıklık eşiğine ulaştığını duyurdu; NASA ile SpaceX'in Crew-12 görevi tamamlandı.
Küresel piyasalarda İran kaynaklı endişenin bir miktar hafiflemesi risk iştahını destekledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,59 artarak 7.812 seviyesine, Dow Jones ise yüzde 0,83 yükselişle 51.655 puana çıktı. Brent petrol, Trump'ın ara seçim öncesi İran'a saldırı olmayacağı açıklamasının ardından yaklaşık yüzde 1 gerileyerek 103 dolara yakın seyretti; bir önceki kapanış 104,28 dolardı. Güvenli liman talebi sürüyor: ons altın yüzde 1,23 artışla 4.196 dolara yükseldi. Ticaret gerilimi başlığında, ABD'nin Çin'e yönelik yeni tarife adımlarının geri tepeceği beklentisi altın talebini destekleyen, dolara ise temkinli bakılmasına yol açan unsur olarak öne çıkıyor.
Türkiye piyasalarında BIST 100 endeksi haftanın son işlem gününü yüzde 0,43 yükselişle 12.266 puandan tamamladı. Dolar satış kuru 49,3979 lira seviyesinde kapandı. Gram altın yüzde 1,51 artışla 6.643,95 lira alış, 6.644,78 lira satış fiyatından işlem gördü. Makro veri tarafında eylül enflasyonu aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 olarak gerçekleşti ve yıllık oranın yüzde 30'un altına inmesi, 22 Ekim'deki Para Politikası Kurulu toplantısında faiz indirimi beklentisini güçlendirdi. Merkez Bankası politika faizini yüzde 37'de, gecelik borç verme faizini yüzde 40'ta, borçlanma faizini yüzde 35,5'te tutuyor. Akaryakıtta motorine litrede 6,75 lira zam yapılırken benzinde litrede 1 lira indirim uygulandı.
Türkiye siyasetinde gündemin merkezinde CHP'ye ilişkin mutlak butlan süreci duruyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nin 21 Mayıs'ta 38. Kurultay'ı ve kurultayda alınan kararları mutlak butlan gerekçesiyle geçersiz sayan kararının ardından Kemal Kılıçdaroğlu ve 2023 öncesi parti organları göreve iade edilmiş, Özgür Özel ve yönetimi tedbiren görevden uzaklaştırılmıştı. Dosya halen Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nde temyiz aşamasında ve kesinleşmedi. Özel, temmuzda YENİ Parti'yi kurarak CHP'den ayrıldı; 10 Eylül'deki Merkez Yönetim Kurulu toplantısında ise daha önce yapılan temyiz başvurusundan feragat edilmesi kararlaştırıldı ve olağan kongre takvimine göre yeni bir kurultay süreci hedefleniyor. Karar sonrası dönemde borsada yüzde 6,05'lik düşüş görülmüş, Merkez Bankası rezervleri bir haftada 8,4 milyar dolar azalmıştı.
Meclis'in bu haftaki en kritik maddesi yatırım fonlarına ilişkin düzenleme. AK Parti'nin 9 Ekim'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunduğu 9 maddelik kanun teklifi, Sermaye Piyasası Kurulu kararıyla tasfiyesine karar verilen 131 yatırım fonunun ve yaklaşık 450 bin yatırımcının durumunu düzenliyor. Teklife göre net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olanlara tutarları kadar, 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek; fon malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılması ve eksik tutarların sorumlulardan tahsili öngörülüyor. Tasfiye sürecinde Hazine'den veya başka bir kamu kaynağından aktarım yapılmayacağı vurgulanıyor. Görüşmelerin çarşamba günü saat 10.00'da başlaması planlanıyor.
Terörsüz Türkiye başlığında da yeni bir aşamaya geçiliyor. Meclis'in 1 Ekim'de açılmasıyla sürecin şeffaf biçimde izlenmesi için bir İzleme Komisyonu kurulacağı duyurulmuştu; TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, silah bırakma, fesih kararının güvenlik birimlerince teyidi ve komisyon çalışmalarının sürecin temel unsurları olduğunu, yasaya üç güvence eklendiğini söyledi. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, partisinin Siyaset ve Liderlik Okulu açılışında yaptığı konuşmada hedefin sağlam hamlelerle mesafe aldığını belirtti ve siyasallaşma koordinatörlüğünün İmralı'daki kişinin de hakkı olduğunu ifade etti. Diğer başlıklarda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TEKNOFEST gençliğinin tekno-oligarşik baskı anlayışına karşı en büyük güvence olduğunu söyledi; 10 Ekim 2015 Ankara Garı saldırısının 11. yılı anma törenleriyle geçti. Marmara Denizi'nde Yalova açıklarında 3,5 ve Erzincan Refahiye'de 3,6 büyüklüğünde depremler kaydedildi.
Bugün ve bu hafta takip edilecek başlıklar arasında ekonomi takvimi öne çıkıyor. 13 Ekim'de Merkez Bankası ağustos ayı ödemeler dengesi verilerini, 15 Ekim'de Hazine ve Maliye Bakanlığı eylül bütçe sonuçlarını açıklayacak; 17 Ekim'de 2027 bütçe teklifi Meclis'e sunulacak ve 22 Ekim'de faiz kararı duyurulacak. Meclis'te fon tasfiye teklifinin komisyon ve Genel Kurul takvimi, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nden gelecek karar, Terörsüz Türkiye İzleme Komisyonu'nun oluşum süreci izlenecek. Dış gündemde 3 Kasım'daki ABD ara seçimleri öncesinde İran dosyası, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği, Gazze ateşkesinin ikinci aşaması ve Ukrayna'daki enerji altyapısı saldırılarıyla motorin fiyatları takip edilecek. Özgür Özel bugün Bursa'da üzüm üreticileriyle buluşacak ve Mudanya Mütarekesi'nin 104. yıl dönümü törenine katılacak; İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu Ankara'da bir çalıştayın kapanışında, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Kürşad Zorlu ise Kocaeli'ndeki Türk Dünyası Gençlik Buluşması'nda konuşacak.
Hava durumunda bugün İstanbul 25 derece çevresinde, az bulutlu ve açık bir gün yaşayacak; sabah ve gece saatlerinde pus ile sis bekleniyor. Ankara 26 derece ile parçalı bulutlu ve açık bir gün geçirecek, yağış öngörülmüyor. İzmir'de sıcaklık 28 dereceye çıkacak, gökyüzü büyük ölçüde açık olacak, sabahın ilk ve akşamın geç saatlerinde sis görülebilir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu çevrelerinde öğleden sonra yerel sağanak ve gök gürültülü sağanak beklendiğini, ülke genelinde ise sıcaklıkların mevsim normalleri dolayında seyredeceğini bildirdi.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.