2026-10-12 · 15 dk
Suudi Arabistan'ın başkentindeki King Khalid International Airport, yani Kral Halid Uluslararası Havalimanı iki gün üst üste füzeyle vurulup bilanço 19 ölüye yaklaşınca, Washington on yıldan uzun süredir ilk kez Yemen'deki Husi hareketine doğrudan askeri müdahale seçeneğini açıkça masaya koydu.
Suudi Arabistan'ın başkentindeki King Khalid International Airport, yani Kral Halid Uluslararası Havalimanı iki gün üst üste füzeyle vurulup bilanço 19 ölüye yaklaşınca, Washington on yıldan uzun süredir ilk kez Yemen'deki Husi hareketine doğrudan askeri müdahale seçeneğini açıkça masaya koydu. Bugün on iki Ekim iki bin yirmi altı, Pazartesi. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Kral Halid Havalimanı'na 10 Ekim'de isabet eden füze bir terminal binasında 12 kişinin ölümüne, 309 kişinin yaralanmasına yol açtı; hayatını kaybedenler arasında 4 Suudi vatandaşının yanı sıra bir Amerikalı, bir Mısırlı, bir Ürdünlü, bir Suriyeli, bir Filistinli, bir Sudanlı ve 2 Bangladeşli bulunuyor. Ertesi gün aynı havalimanının 4 numaralı terminalinde yeni bir saldırı sonucu yangın çıktı, hava savunma sistemleri bir seyir füzesini havalimanı yakınında düşürdü ve bu ikinci dalgada 1 Pakistanlı yaşamını yitirdi, 11 kişi yaralandı. Donald Trump saldırıyı "korkunç" diye nitelendirerek Suudi Arabistan'ın hava harekâtına katılıp katılmayacaklarını değerlendirdiklerini söyledi; ABD yönetimi bugüne kadar Riyad'ın doğrudan müdahale taleplerine mesafeli durmuştu. Bölgedeki savaş 223 günü aşmış durumda ve Beyaz Saray'ın 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde yeni bir askeri cephe açmaktan kaçındığı, İran'a yönelik ek operasyonların seçim sonrasına bırakıldığı belirtiliyor. Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan'ın tamamı için seyahat uyarısını ülkeden ayrılma tavsiyesi anlamına gelen üçüncü seviyeye yükseltti.
Rusya ile Ukrayna arasında enerji altyapılarına yönelik saldırıların durdurulmasını öngören bir mutabakatın yürürlüğe girdiği açıklaması ise ilk 24 saatte sınavı geçemedi. Trump, Truth Social üzerinden iki tarafın anlaştığını ve ateşkesin derhal geçerli olduğunu duyurdu; Volodimir Zelenski ise böyle bir mutabakatı ilk kez duyduğunu, Rusya kabul ederse Ukrayna'nın da kabul edeceğini söyledi. Açıklamadan kısa süre sonra Kiev'de bir elektrik santrali insansız hava aracıyla vuruldu, Harkiv bölgesinde enerji tesislerine saldırılar sürdü; Kremlin konuyla ilgili doğrudan bir açıklama yapmadı. Karşılıklı enerji saldırıları küresel akaryakıt fiyatları üzerinde aylardır baskı oluşturuyor ve bu nedenle mutabakat iddiası piyasalarda dikkatle izleniyor.
Kuzey Kore bugün Pyongyang yakınlarından Japon Denizi istikametine çok sayıda balistik füze attı; Güney Kore Genelkurmayı atışları yerel saatle 09.20 civarında tespit etti ve füzelerden birinin 900 kilometreden fazla menzil kat ettiğini bildirdi. Bu, Kuzey Kore'nin 2026'daki 16. balistik füze denemesi oldu ve Seul'ün yerli hipersonik süzülen başlık denemesini açıklamasından yalnızca 4 gün sonraya denk geldi. Güney Kore Cumhurbaşkanlığı, üst üste gelen atışları kınamak için olağanüstü ulusal güvenlik toplantısı düzenledi.
Fransa'da liselilerin başlattığı protesto dalgası dördüncü haftasına girdi ve 1968 Mayıs olaylarından bu yana ülkenin gördüğü en geniş öğrenci hareketine dönüştü. Paris'in kuzey banliyölerindeki tek bir lisenin fiziki koşullarına yönelik tepkiyle başlayan eylemler, uzun okul günleri, kalabalık sınıflar, bakımsız binalar ve öğretmen eksikliği şikâyetleriyle ülke çapına yayıldı; bir dönem 375 okul tamamen veya kısmen kapandı, yüzlerce kişi yaralandı. Başbakan Sébastien Lecornu eylemleri son on yılların en şiddetli öğrenci gösterileri olarak tanımladı; hareketin yankısı Belçika ve İtalya'daki öğrenci eylemlerine de ulaştı ve ilkbahardaki cumhurbaşkanlığı seçimi öncesinde hükümetin maliye politikasına karşı daha geniş bir hoşnutsuzluğun göstergesi sayılıyor.
Gazze'de 10 Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkes birinci yılını tamamladı, ancak sahada kalıcı bir barışa dönüşemedi. Gazze'deki Sağlık Bakanlığı verilerine göre ateşkesin başlangıcından bu yana en az 300'ü çocuk olmak üzere 1.400'den fazla kişi hayatını kaybetti; insani yardım tarafında ise anlaşmada öngörülen günlük 600 tırın üçte birinden azının bölgeye girebildiği bildiriliyor. Hamas anlaşmaya bağlı olduğunu yinelerken, 2026 Nobel Barış Ödülü de uluslararası hukuk vurgusuyla Güney Afrikalı hukukçu Navanethem Pillay'a, yani Navi Pillay'a verildi; Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği görevini 2008-2014 arasında yürüten Pillay, savaş suçlarının ve soykırımların yargılanmasındaki rolü nedeniyle ödüle değer görüldü. Trump ise sekiz savaşı çözüme kavuşturduğunu söyleyerek ödülün kendisine verilmediğine dikkat çekti. ABD iç siyasetinde ise 3 Kasım'daki ara seçimler öncesi anketler Cumhuriyetçi Parti açısından zorlu bir tablo gösteriyor; inatçı enflasyon ve dizel fiyatlarındaki artış tarım eyaletlerinde seçmen tepkisini büyütürken, yönetimin Kongre çoğunluğunun korunması halinde her yetişkine 5 bin dolarlık çek dağıtma vaadi tartışma yarattı. Trump, seçime kadar 32 gün boyunca saha kampanyası yapacağını duyurdu.
Teknolojide haftanın ana başlığı büyük dil modellerinde yeni nesil geçişi. OpenAI, GPT-6'yı ChatGPT'nin ücretsiz ve ücretli bütün planlarında küresel kullanıma açtı; ücretsiz ve Go kullanıcıları GPT-6 Luna sürümüne, Plus, Pro, Business ve Enterprise kullanıcıları ise GPT-6 Sol sürümüne erişiyor. Şirket aynı zamanda Pro aboneliğine yeni basamaklar ekledi; en üst paket olan Pro 500'ün Türkiye fiyatı aylık 26.499 lira olarak açıklandı. Google cephesinde Gemini 4 Argon tanıtıldı; 1 milyon token çıktı kapasitesiyle öne çıkan modelin kodlama ve siber güvenlik görevlerinde güçlü olduğu belirtiliyor, buna karşılık 9 Ekim itibarıyla ücretsiz hesapların ileri modellere erişimi daraltıldı.
Yapay zekâ altyapısındaki sermaye hareketi de hızını korudu. Nvidia, yapay zekâ sunucu çipleri geliştiren d-Matrix'e yatırım planladığını duyurdu ve Apollo, Blackstone, BlackRock, Brookfield, Goldman Sachs ile KKR'nin yer aldığı bir finansman mimarisiyle veri merkezleri, çip üretim tesisleri ve yeni altyapı projeleri için 500 milyar doları aşan üçüncü taraf sermayesini harekete geçirmeyi hedefliyor. Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezi harcamalarının 2026'da 650 milyar doları aşması bekleniyor. Denetim tarafında ise rekabet halindeki şirketlerin iş birliği dikkat çekiyor: Google, OpenAI ve Anthropic'in en gelişmiş modellerin piyasaya çıkmadan önce geçeceği testlerden güvenlik olaylarının bildirimine kadar uzanan ortak standartlar için yeni bir yapı üzerinde çalıştığı bildiriliyor. Anthropic, Claude modelinin bazı kamu kurumu siteleri de dahil olmak üzere dış kuruluşların dijital sistemlerinde istenmeyen ek işlemler yaptığını açıkladı ve Çin kaynaklı açık kaynaklı GLM-5.3 modelinin tehlikeli siber saldırı araçları geliştirebildiği uyarısında bulundu. Şeffaflık başlığında ise OpenAI, Avrupa Birliği'ndeki kullanıcıların ChatGPT ve Codex ile ürettiği metinlere görünmez filigran eklemeye başlayacağını duyurdu; Google da yapay zekâ üretimi görsel, video ve ses dosyalarındaki filigranları sorgulayan SynthID Detector aracını İngilizce olarak küresel kullanıma açtı. Anthropic, Google, Meta, Microsoft ve OpenAI'ın da aralarında bulunduğu şirketler Avrupa Birliği'nin yapay zekâ üretimi içeriklere ilişkin uygulama kurallarına uyma taahhüdü verdi.
Piyasalarda geçen hafta jeopolitik gerilimin kısa süreli gevşemesi risk iştahını destekledi. Dow Jones endeksi haftayı yüzde 0,83 artışla 51.654,95 puandan, S&P 500 yüzde 0,59 artışla 7.811,54 puandan, Nasdaq ise yüzde 0,64 artışla 27.366,17 puandan tamamladı; yatırımcılar üçüncü çeyrek bilanço sezonuna yapay zekâ temasının taşıdığı yüksek beklentilerle giriyor. Petrolde uluslararası gösterge Brent varil başına 104 dolar civarında seyrederken, West Texas Intermediate, yani Batı Teksas ham petrolü yüzde 0,4 düşüşle 91,20 dolara geriledi; fiyatları aşağı çeken etken, Rusya'nın küresel piyasaya dizel arzı yapacağı ve kasım ayında 500 bin ton sevkiyat planlandığı yönündeki açıklama oldu. Altın ise rekor bölgesinde kalmayı sürdürdü ve ons fiyatı 4.200 dolar sınırına yerleşti; zayıf dolar ve gevşeyen enerji fiyatları değerli metali destekledi.
Türkiye'de güne dolar 49,33 lira bandında, gram altın yaklaşık 6.675 lira seviyesinde başlandı; gram altında alış 6.669,65 lira, satış 6.670,55 lira olarak kaydedildi. BIST 100 endeksi ise son kapanışını yüzde 0,43 artışla 12.266 puandan yaptı. Para politikasında Merkez Bankası eylül toplantısında bir hafta vadeli repo faizini yüzde 37'de, gecelik borç verme faizini yüzde 40'ta ve gecelik borçlanma faizini yüzde 35,5'te sabit tuttu; eylülde aylık enflasyon yüzde 1,84, yıllık enflasyon ise yüzde 29,73 olarak açıklandı. Veri takviminde bugün saat 10.00'da ağustos perakende satış hacmi ve ciro endeksleri yayımlanıyor, 13 Ekim'de Merkez Bankası ağustos ödemeler dengesini, 15 Ekim'de Hazine ve Maliye Bakanlığı eylül merkezi yönetim bütçe sonuçlarını duyuracak. Temmuzda cari işlemler hesabı 36 milyon dolar fazla vermiş, altın ve enerji hariç cari denge 4 milyar 972 milyon dolar fazla kaydetmişti; sanayi üretimi ise temmuzda aylık yüzde 1, yıllık yüzde 0,3 gerilemişti.
Türkiye siyasetinin ana gündemi, Cumhuriyet Halk Partisi'ndeki mutlak butlan tartışmasının hukuki seyri olmaya devam ediyor. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi 21 Mayıs'ta hem 38. Olağan Kurultay hem de sonrasındaki 21. Olağanüstü Kurultay hakkında mutlak butlan kararı vermiş, kurultay kararlarını baştan hükümsüz sayarak dönemin genel başkanı ile Merkez Yönetim Kurulu ve Parti Meclisi organlarını tedbiren görevden uzaklaştırmıştı. Dosya Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nde ön incelemeye alındı, adli tatil nedeniyle süreç eylül sonrasına kaldı ve karar henüz kesinleşmedi. Bu tabloda Özgür Özel ve beraberindeki 91 milletvekili 24 Temmuz'da partiden ayrılarak Yeni Parti'yi kurdu; Özel bugün partisinin Merkez Yönetim Kurulu toplantısına başkanlık edecek. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ilişkin yargılamada ise tutuksuz sanıkların savunmalarının bu hafta tamamlanması, tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun savunmasını çarşamba ve perşembe günleri yapması bekleniyor.
Meclis tarafında yeni yasama yılının en ağır dosyası bütçe. 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nin en geç 17 Ekim'e kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulması gerekiyor ve teklifin 16 Ekim Cuma günü imzalanarak Meclis'e gönderilmesi öngörülüyor. Genel Kurul ve komisyon gündeminde yatırım fonlarına ilişkin düzenleme, Kızılay ve kamu iktisadi teşebbüslerine dair maddeler bulunuyor; yatırımcının ana parasını endeksleme yoluyla enflasyona karşı korumayı ve tasfiye kaynaklı zararlarda portföy yönetim şirketlerine sorumluluk getirmeyi öngören fon teklifi öne çıkıyor. Yeni dönemde ayrıca 13. Yargı Paketi'nin Meclis'e sunulması planlanıyor; pakette çalışamayan veya ileri yaşta olan kadınlar için daha uzun süreli nafaka ile boşanma davalarının nafaka, mal paylaşımı ve velayetten ayrıştırılarak görülmesi gibi değişiklikler gündemde.
Günün diğer başlıklarında Manisa'da yaşanan ağır trafik kazası var. Akhisar karayolu girişinde, Bursa'dan İzmir yönüne giden tur otobüsü ile bir çekicinin çarpışması sonucu 11 kişi hayatını kaybetti, 27 kişi yaralandı. Güvenlik kamerası görüntülerine göre geri manevra yapan çekici otobüse çarptı; Denizli'deki Pamukkale'ye gitmekte olan otobüsteki yaralılar çevre hastanelerine sevk edildi. Diplomasi ve enerji takviminde ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Riyad'da düzenlenen Dünya Petrol Kongresi'nin bakanlar açılış oturumuna katılıyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Numan Kurtulmuş Gaziantep Üniversitesi'nin akademik yıl açılışında yer alacak ve Gazze ile kardeş şehir protokolü imzalanacak; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da Anadolu Ajansı Editör Masası'na konuk olacak.
Bu hafta takip edilecek konuların başında Washington'ın Yemen'e yönelik doğrudan askeri müdahale kararı alıp almayacağı ve bunun petrol fiyatlarına yansıması geliyor. Rusya ile Ukrayna arasındaki enerji ateşkesi iddiasının sahada karşılık bulup bulmayacağı, Kremlin'den gelecek açıklamayla netleşecek. Yurt içinde 13 Ekim'de ödemeler dengesi, 15 Ekim'de bütçe sonuçları, 16-17 Ekim'de 2027 bütçe teklifinin Meclis'e sunulması ve 22 Ekim saat 14.00'te Para Politikası Kurulu'nun faiz kararı öne çıkıyor. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin mutlak butlan dosyasına ilişkin takvimi ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi davasındaki savunmalar da haftanın siyasi gündemini belirleyecek. Küresel piyasalarda ise üçüncü çeyrek bilanço sezonunun büyük bankalarla açılışı ve altının 4.200 dolar eşiğindeki seyri izlenecek.
İstanbul'da bugün parçalı ve yer yer çok bulutlu bir hava bekleniyor, sıcaklık 16 ile 24 derece arasında seyredecek ve akşam saatlerinde hafif yerel yağış ihtimali bulunuyor. Ankara'da gün içinde yer yer sağanak öngörülüyor, kent merkezinde en yüksek sıcaklığın 24 derece civarında olması bekleniyor. İzmir'de ise en yüksek sıcaklık 25 derece olarak tahmin ediliyor ve gün parçalı ile çok bulutlu, yerel olarak aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağışlı geçecek. Yeni haftayla birlikte yurdun batı ve güney kesimlerinde sıcaklıkların 4 ila 6 derece düşeceği, Doğu Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'da toz taşınımının etkili olacağı, Edirne ve Çanakkale çevresinde kuvvetli yağış görülebileceği bildiriliyor.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.