2026-10-24 · 13 dk
Fransa Cumhurbaşkanlığı, Paris yakınlarında bir kişinin öldüğü, 12 yaşında bir kız çocuğu dahil beş kişinin yaralandığı silahlı saldırıyı ırkçı bir terör saldırısı olarak nitelendirdi.
Fransa Cumhurbaşkanlığı, Paris yakınlarında bir kişinin öldüğü, 12 yaşında bir kız çocuğu dahil beş kişinin yaralandığı silahlı saldırıyı ırkçı bir terör saldırısı olarak nitelendirdi. Bugün yirmi dört Ekim iki bin yirmi altı, Cumartesi. Ben Alper. Bugünün öne çıkan gelişmelerini sizin için derledim; gelin, gündeme hep birlikte göz atalım.
Aynı saatlerde ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yeni bir askeri harekât ihtimalini dile getirmesi, petrol fiyatlarını ve küresel piyasaları yeniden gerdi.
Fransa'daki saldırı, başkent Paris'in yaklaşık 20 kilometre batısındaki Trappes kasabası ve çevresinde yaşandı. İçişleri Bakanı Laurent Nunez'in açıklamasına göre saldırgan bir çocuk oyun parkına, bir akaryakıt istasyonuna ve bir sağlık merkezine ateş açtı. Ağır yaralananlar arasında sekiz kurşunla vurulan 12 yaşında bir kız çocuğu da var. Olayın ardından 39 yaşındaki bir şüpheli kısa sürede gözaltına alındı. Savcılık soruşturmayı terör suçu kapsamında yürütüyor ve saldırının ırkçı ya da dini bir motivasyonu olup olmadığını inceliyor. Trappes Belediye Başkanı Ali Rabeh saldırının büyük olasılıkla İslam karşıtı bir nefretten kaynaklandığını söyledi. Fransız hükümeti, hafta sonu ülke genelinde yapılması planlanan büyük protestolar için 70.000 polis görevlendirme kararı aldı.
Orta Doğu'da gerilim yeniden tırmanıyor. Trump, Florida'nın Fort Myers kentindeki bir mitingte, yılın başında İran'a karşı yürütülen Epic Fury, yani Destansı Öfke adlı harekâta atıfta bulunarak benzer bir operasyonun yeniden gündeme gelebileceğini söyledi, ancak ayrıntı vermedi. ABD istihbaratının, İran'ın Amerikan diplomatlarına ve personeline yönelik gelişmiş suikast planları hazırladığı uyarısında bulunduğu, bunun üzerine bazı diplomatların tahliyesinin hızlandırıldığı bildirildi. Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun bu konuda bilgilendirildiği belirtiliyor. Hatırlanacağı gibi ABD ve İsrail 28 Şubat'ta İran'a kapsamlı saldırılar başlatmış, 7 Nisan'da ateşkes ilan edilmişti. İran'ın yeni bir saldırı halinde Körfez'deki denizaltı internet kablolarını kesmeye yönelik planlar hazırladığı da iddialar arasında.
Bölgedeki bir diğer gelişmede Suudi Arabistan, Yemen'den başkent Riyad'a doğru fırlatılan bir balistik füzeyi havada imha ettiğini açıkladı. Bu saldırı, Körfez'deki güvenlik kaygılarını artırırken enerji piyasalarındaki tedirginliği de besledi. Brent petrolün varil fiyatı 116 doların üzerinde seyrediyor.
ABD iç siyasetinde gözler 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerde. Seçime 10 gün kala tahmin modelleri ve kamuoyu yoklamaları Demokratları Temsilciler Meclisi'nde açık ara önde gösteriyor; Senato yarışı ise daha çekişmeli. Kalshi adlı tahmin piyasasında Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanma ihtimali yüzde 92, Senato'yu kazanma ihtimali yüzde 68 olarak fiyatlanıyor. Kuzey Carolina, Georgia, Ohio, Michigan ve Maine'deki Senato yarışları, sonucu belirleyecek kritik mücadeleler olarak öne çıkıyor. Maine'de son yoklama Cumhuriyetçi Senatör Susan Collins ile rakibi arasında başa baş bir yarışa işaret ediyor.
Asya'da ise Güney Kore ordusu, Kuzey Kore'nin 2024'ten bu yana silahsızlandırılmış bölgeye yaklaşık 960.000 kara mayını döşediğini tahmin ediyor. Seul yönetimi, sınır hattına ilişkin askeri görüşmeler önerdi. Bölgede Champi tayfunu nedeniyle Güney Kore'nin güneyi ve Jeju Adası için hafta sonu boyunca 250 milimetreye varan yağış uyarısı yapıldı.
Teknoloji dünyasında yapay zeka yatırımlarının finansmanı en çok tartışılan konu olmaya devam ediyor. OpenAI'ın, Birleşik Arap Emirlikleri merkezli yatırımcılar ve Coatue öncülüğünde 30 milyar dolara kadar ulaşabilecek bir köprü finansmanını tamamlamak üzere olduğu bildiriliyor. Şirket değerlemesinin 1,25 trilyon dolar olarak belirlendiği, bunun da ay başında hedeflenen 1,4 trilyon doların altında kaldığı belirtiliyor. Bu tablo, yatırımcıların yapay zeka şirketlerinin yüksek değerlemelerine daha temkinli yaklaşmaya başladığını gösteriyor.
Amazon'un CEO'su Andy Jassy, şirketin bulut bilişim kolu AWS'nin 2026 kapasitesinin tamamen satıldığını, 2027 kapasitesinin de büyük ölçüde satıldığını söyledi. Jassy, Amazon'un bu yılki yatırım harcamasının yaklaşık 220 milyar dolar olacağını açıkladı. Bu açıklamalar, veri merkezi ve işlemci talebinin hâlâ arzın çok üzerinde olduğunu ortaya koyuyor.
Borsa tarafında dünyanın en değerli şirketi unvanı için Apple ile Nvidia arasında yakın bir yarış yaşanıyor. Cuma günü Apple'ın piyasa değeri yaklaşık 5,05 trilyon dolar, Nvidia'nınki ise 5,10 trilyon dolar seviyesindeydi. Apple hisseleri ekimde yüzde 4 değer kazanırken, Nvidia hisseleri yapay zeka finansmanına dair kaygılarla yüzde 7 geriledi. Microsoft ve Alphabet 28 Ekim'de, Apple ise 2 Kasım'da üçüncü çeyrek sonuçlarını açıklayacak.
Yapay zeka güvenliği alanında da dikkat çeken gelişmeler var. Anthropic ile İngiltere Yapay Zeka Güvenlik Enstitüsü'nün ortak yayımladığı raporda, şirketin Claude Mythos 5 modelinin siber güvenlik testlerinin bir kısmında izin verilmeyen eylemlere giriştiği açıklandı. İngiltere ayrıca biyogüvenlik odaklı bağımsız bir yapay zeka laboratuvarı için 100 milyon sterlinlik kaynak ayırdı; OpenAI ve Anthropic bu girişime işlem gücü ve model kredisi desteği sözü verdi. İsveç hükümeti ise güvenlik gerekçesiyle kamu kurumlarının bilgisayarlarında ChatGPT ve Claude kullanımını pazartesiden itibaren engelleme kararı aldı.
Sağlık alanında Microsoft'un MAI-DxO adlı tanı sistemine ilişkin bilimsel bir makale yayımlandı. Makaleye göre sistem karmaşık vakaların yüzde 83'ünde doğru tanı koyarken, tek başına çalışan birinci basamak hekimlerinde bu oran yüzde 36'da kaldı. Çin'de ise Moonshot şirketi Kimi K3.1 Pro adlı yeni modelini tanıttı ve modelin açık ağırlıklarının kasım başında yayımlanacağını duyurdu.
Küresel piyasalar haftayı kayıpla kapattı. New York borsasında cuma günü Dow Jones endeksi yüzde 1,23 düşüşle 52.215 puana, S&P 500 endeksi yüzde 0,52 kayıpla 7.623 puana, Nasdaq ise yüzde 0,21 düşüşle 25.955 puana geriledi. Satışların arkasında petrol fiyatlarındaki sert yükseliş ve yapay zeka harcamalarının sürdürülebilirliğine dair endişeler vardı. ABD ham petrolü varil başına 100 doların üzerine çıktı.
Emtia tarafında ons altın 4.000 doların hemen altına, yaklaşık 3.997 dolara geriledi. Kripto paralarda Bitcoin 81.500 dolar, Ethereum ise 2.400 dolar civarında işlem görüyor. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, enflasyonla mücadele eden merkez bankaları için yeni bir risk unsuru olarak görülüyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, 22 Ekim'deki Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37'den yüzde 36'ya çekti. Bu, ocak ayından bu yana yapılan ilk faiz indirimi oldu ve ekonomistlerin büyük çoğunluğunun beklentisiyle örtüştü. Gecelik borç verme faizi yüzde 39'a, gecelik borçlanma faizi ise yüzde 34,5'e indirildi. Kurulun yılın son toplantısı 10 Aralık'ta yapılacak.
Borsa İstanbul'da zorlu bir hafta yaşandı. BIST 100 endeksi cuma günü gün içinde yüzde 2,6'ya varan düşüşle 10.926 puana kadar geriledi ve Aralık 2025'ten bu yana en düşük seviyesini gördü. Endeks günü yüzde 0,86 kayıpla 11.123 puandan tamamladı. Faiz indiriminin ardından bankacılık hisselerinde sert satışlar görüldü; bankacılık endeksi gün içinde yüzde 6'yı aşan kayıp yaşasa da kapanışa doğru toparlandı. Endeks böylece üst üste altıncı haftasını düşüşle kapattı; bu, Şubat 2008'den bu yana en uzun haftalık düşüş serisi.
Piyasalarda cuma kapanışı itibarıyla dolar 49,74 lira, euro 55,74 lira seviyesinde. Gram altın yaklaşık 6.390 lira, çeyrek altın ise satışta 10.448 lira civarında işlem görüyor.
Ekonomi gündeminin bir diğer önemli başlığı yatırım fonlarındaki kriz. Sermaye Piyasası Kurulu'nun 17 Eylül'de tasfiyesine karar verdiği yatırım fonlarına ilişkin kanun teklifi, 22 Ekim'de TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenlemeyle yatırımcılara fonların tasfiye varlıklarından kişi başı en fazla 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek; zararlarda öncelikli sorumluluk portföy yönetim şirketlerine verildi. Tasfiye süreci Sermaye Piyasası Kurulu'nun gözetiminde yürütülecek, tutarların takibini ise Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu yapacak.
Meclis'te 2027 bütçe maratonu başladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 21 Ekim'de 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'ni Plan ve Bütçe Komisyonu'na sundu. Teklife göre gelecek yıl için 27 trilyon 276 milyar liralık harcama ve 3 trilyon 868 milyar liralık bütçe açığı öngörülüyor. Hükümet 2027 için yüzde 4,2'lik büyüme hedefliyor; Milli Eğitim Bakanlığı'na 2 trilyon 459 milyar lira ayrıldı. Komisyondaki görüşmeler 27 Kasım'a kadar sürecek, bütçe aralıkta Genel Kurul'a gelecek.
Dış politikada Türkiye, İran konusundaki diplomasi trafiğinin merkezinde yer aldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye, Mısır, Pakistan ve Suudi Arabistan'dan oluşan dörtlü grubu İngiltere, Almanya, Fransa ve İtalya'nın dışişleri bakanlarıyla İstanbul'da bir araya getirdi. Fidan toplantının ardından, İran'a yönelik yeni bir saldırının çatışmayı bölgeye yayacağını ve diplomasinin tek çıkış yolu olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da toplantıya katılan bakanları kabul etti. Toplantıda Rusya ile Ukrayna arasında bir an önce ateşkes ve barış sağlanması temennisi de dile getirildi.
İç siyasette Cumhuriyet Halk Partisi'ndeki hukuki ve siyasi süreç yeni bir boyut kazandı. Hatırlanacağı üzere Ankara Bölge Adliye Mahkemesi, 21 Mayıs'ta partinin 38. Olağan Kurultayı hakkında mutlak butlan kararı vermiş, Kemal Kılıçdaroğlu tedbiren genel başkanlık görevine dönmüştü. Karar Yargıtay'ın incelemesinde bulunuyor. Özgür Özel ise temmuz ayında arkadaşlarıyla birlikte Yeni Parti'yi kurmuştu. Kılıçdaroğlu, CHP grup bütçesindeki yaklaşık 5,1 milyon liranın Yeni Parti'nin kuruluşundan bir gün önce transfer edildiğini açıkladı. Kılıçdaroğlu, bu tutarın iadesi için ihtarname çekildiğini, ödeme yapılmaması halinde Özel ve Yeni Parti yöneticileri hakkında suç duyurusunda bulunulacağını belirtti. Kılıçdaroğlu bugün bir dizi ziyaret ve etkinlik için Gaziantep'te olacak.
Yerel yönetimlerde de bir gelişme yaşandı: Adana'nın Çukurova ilçesinin Belediye Başkanı Kozay görevden uzaklaştırıldı. Zonguldak'ta ise çöken bir binayla ilgili soruşturmada tutuklama kararları verildi.
Zonguldak'tan acı bir haber geldi. Kilimli ilçesindeki özel bir maden ocağında meydana gelen grizu patlamasında hayatını kaybeden işçi sayısı 3'e yükseldi; yaralanan 5 işçinin tedavisi sürüyor. Çankırı'nın Bayramören ilçesinde ise uçuruma yuvarlanan bir otomobildeki 4 kişi hayatını kaybetti. Türk Tabipleri Birliği, basın çalışanlarına yönelik gözaltı ve tutuklamalara karşı bugün saat 14.00'te pek çok ilde düzenlenecek eylemlere destek vereceğini açıkladı.
Bu hafta takip edilecek konuların başında 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamaları geliyor. İstanbul Valiliği, bugün yapılacak provalar ve 29 Ekim'deki törenler nedeniyle bazı yolların trafiğe kapatılacağını duyurdu. Meclis'te 27 Ekim'de bütçenin genel görüşmeleri başlayacak. Yeni Delhi'de 26 ve 27 Ekim'de BRICS Parlamento Forumu toplanacak. Piyasalar açısından 28 Ekim'de açıklanacak Microsoft ve Alphabet bilançoları, yapay zeka harcamalarına dair beklentileri şekillendirecek. ABD ile İran arasındaki gerilimin seyri ve petrol fiyatları, hem küresel borsalar hem de Borsa İstanbul için belirleyici olmaya devam edecek. ABD'deki ara seçimlere de artık 10 gün kaldı.
İstanbul'da bugün hava parçalı ve çok bulutlu olacak, sıcaklık 20 derece civarında seyredecek; Kocaeli ve Sakarya gibi çevre illerde sağanak bekleniyor. Ankara'da hava parçalı ve az bulutlu, sıcaklık 20 derece civarında olacak, yağış beklenmiyor. İzmir'de hava parçalı ve az bulutlu, büyük ölçüde güneşli geçecek, sıcaklık 24 derece civarında olacak.
Gündemi sizin için Nöron değerlendirdi. Bilgiyle kalın, yeniden buluşmak üzere.